50 năm hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển: Từ di sản hợp tác đến tương lai đổi mới sáng tạo
Năm 2026 đánh dấu 50 năm hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển. Từ hỗ trợ xây dựng bệnh viện, phát triển hạ tầng y tế, quan hệ hai nước ngày càng mở rộng sang đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe.
Nhân dịp này, phóng viên Báo Ảnh Việt Nam đã phỏng vấn Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Johan Ndisi về những thành tựu nổi bật và triển vọng hợp tác y tế giữa hai nước trong giai đoạn mới.
Phóng viên: Năm 2026 đánh dấu 50 năm hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển. Đại sứ đánh giá như thế nào về những thành tựu nổi bật của quan hệ hợp tác này đối với hệ thống y tế Việt Nam?
Đại sứ Johan Ndisi: Hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển bắt đầu từ cuối những năm 1960, trước khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao. Khi đó, Thụy Điển đã hỗ trợ thuốc men, vật tư và trang thiết bị y tế cho Việt Nam thông qua Hội Chữ thập đỏ và tổ chức Cứu trợ trẻ em.
Năm 1969, Thụy Điển trở thành quốc gia phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, mở đường cho các chương trình hợp tác phát triển quy mô lớn, trong đó y tế là lĩnh vực trọng tâm.
Dấu ấn tiêu biểu là việc xây dựng Bệnh viện Nhi Trung ương và Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí bằng nguồn viện trợ của Thụy Điển. Trong bối cảnh Việt Nam còn nhiều khó khăn, những công trình này đã góp phần đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh, đặc biệt là chăm sóc sức khỏe trẻ em.
Sau 50 năm, cả hai bệnh viện vẫn hoạt động và giữ vai trò quan trọng trong hệ thống y tế Việt Nam. Đây là minh chứng cho giá trị lâu dài của hợp tác song phương, không chỉ về cơ sở vật chất mà còn trong nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Phóng viên: Xin Đại sứ cho biết những thành tựu nổi bật trong đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học và hợp tác giữa doanh nghiệp y tế hai nước?
Đại sứ Johan Ndisi: Đào tạo nhân lực và nghiên cứu khoa học là những trụ cột quan trọng của hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển. Trong nhiều thập kỷ, hơn 40.000 cán bộ y tế Việt Nam đã tham gia các chương trình đào tạo, nâng cao năng lực do Thụy Điển hỗ trợ. Đặc biệt, hơn 60 bác sĩ Việt Nam đã hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Viện Karolinska, một trong những cơ sở đào tạo và nghiên cứu y khoa hàng đầu thế giới. Hiện nay, Viện tiếp tục phối hợp với các trường đại học Việt Nam triển khai các dự án nghiên cứu chung.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp Thụy Điển đang hợp tác với các cơ sở y tế Việt Nam. Ví dụ như AstraZeneca hoạt động trong lĩnh vực dược phẩm; Evibody phối hợp với Bộ Y tế tìm kiếm giải pháp về y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe chủ động; Getinge và Elekta cung cấp thiết bị, giải pháp phục vụ phẫu thuật, điều trị; Sweco tham gia thiết kế, xây dựng bệnh viện.
Những hoạt động này cho thấy hợp tác hai nước đã chuyển từ viện trợ ban đầu sang đào tạo, nghiên cứu, công nghệ, dược phẩm và phát triển hạ tầng, tạo nền tảng cho các quan hệ đối tác sâu rộng hơn.
Phóng viên: Trên nền tảng hợp tác hơn 50 năm, hai nước có thể phát huy thế mạnh và bổ trợ cho nhau như thế nào để thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực y tế?
Đại sứ Johan Ndisi: Thụy Điển là một trong những quốc gia đi đầu thế giới về đổi mới sáng tạo, với nhiều tập đoàn lớn và doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực y tế, công nghệ. Trong khi đó, Việt Nam có tiềm năng và quyết tâm phát triển mạnh mẽ các lĩnh vực này. Đây là cơ sở thuận lợi để hai nước tăng cường hợp tác, giúp các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận, ứng dụng công nghệ tiên tiến của Thụy Điển, đặc biệt trong chuyển đổi số.
Nhiều doanh nghiệp Thụy Điển đang hợp tác với các đối tác Việt Nam nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong y tế. Tiêu biểu, Tập đoàn Ericsson cùng một số doanh nghiệp Thụy Điển phối hợp với các địa phương triển khai mô hình số hóa bệnh viện và ứng dụng công nghệ số trong hoạt động y tế.
Về lâu dài, những giải pháp này không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe mà còn mở ra triển vọng phát triển khám, chữa bệnh từ xa, thậm chí phẫu thuật từ xa khi bác sĩ và bệnh nhân ở hai quốc gia khác nhau.
Phóng viên: Đại sứ đánh giá như thế nào về vai trò của kết nối trực tiếp giữa người dân, chuyên gia và nhà nghiên cứu trong thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển thời gian tới?
Đại sứ Johan Ndisi: Sức mạnh của quan hệ đối tác Việt Nam - Thụy Điển không chỉ thể hiện qua các chương trình, thỏa thuận hợp tác mà còn được vun đắp từ những kết nối trực tiếp giữa con người với con người.
Trong hơn 50 năm qua, hợp tác giữa hai chính phủ đã tạo nền tảng cho những mối liên kết bền chặt giữa người dân hai nước, thể hiện qua tình đồng nghiệp, tình bạn và sự gắn bó giữa các thế hệ cán bộ, chuyên gia từng công tác tại Bệnh viện Nhi Trung ương và Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí.
Thời gian tới, tăng cường kết nối giữa các nhà nghiên cứu, chuyên gia và trường đại học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là lực lượng có chuyên môn sâu, am hiểu những thách thức về sức khỏe toàn cầu và có khả năng phối hợp phát triển các giải pháp thiết thực đáp ứng nhu cầu của mỗi quốc gia.
Đặc biêt, Tuần lễ Y tế Việt Nam - Thụy Điển 2026 tại Hà Nội, với hơn 200 đại biểu hai nước tham dự, gồm các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo ngành y tế, giám đốc bệnh viện, nhà nghiên cứu, chuyên gia, giảng viên và đại diện doanh nghiệp là dịp kết nối giữa người dân hai nước để cùng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ kiến thức chuyên môn, đồng thời kết nối và tìm kiếm những cơ hội hợp tác mới.
Tôi tin rằng những mối quan hệ được xây dựng trên nền tảng tin cậy, thấu hiểu và hợp tác thực chất sẽ tiếp tục là động lực đưa quan hệ Việt Nam - Thụy Điển phát triển sâu rộng, hiệu quả và bền vững.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ!
- Bài: Ngân Hà - Ảnh: Trần Thanh Giang/Báo Ảnh Việt Nam



















