ສໍາຜັດ ເທດສະການວິຫານ ຊ໋າຍ ກັບພິທີແຫ່ “ກະສັດ ຈໍາລອງ” ທ່ີເປັນເອກະລັກ
ຢູ່ຕາແສງ ທືເລິມ (ຮ່າໂນ້ຍ), ທ່າມກາງບັນຍາກາດອັນຄຶກຄື້ນ ຂອງເທດສະການປະເພນີ, ພິທີແຫ່ “ກະສັດ ຈໍາລອງ” ຢູ່ທີ່ວິຫານ ຊ໋າຍ ໄດ້ ນໍາມາເຊິ່ງປະສົບການ ທາງວັດທະນະທຳ ທີ່ພິເສດ ດ້ວຍຂະບວນແຫ່ ທ່ີສະຫງ່າຜ່າເຜີຍ, ຊຸດເສື້ອຜ້າອາພອນ ທີ່ສວຍສົດງົດງາມ ແລະ ພິທີກຳ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍລັກສະນະເປັນສັນຍະລັກ, ເທດສະການນີ້ ບໍ່ພຽງແຕ່ຟື້ນຟູ ຄວາມຊົງຈຳ ທາງປະຫວັດສາດ ທີ່ຕິດພັນກັບ ເທບນິຍາຍ ກ່ຽວກັບ ກຳແພງ ໂກ໊ລວາ ເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງສ່ອງແສງ ໃຫ້ເຫັນເຖິງ ພະລັງຊີວິດ ທີ່ຍືນຍົງ ຂອງ ວັດທະນະທຳ ໝູ່ບ້ານ ຫວຽດນາມ ໃນຊີວິດປັດຈຸບັນ ອີກດ້ວຍ.
ເທດສະການວິຫານ ຊ໋າຍ ພ້ອມດ້ວຍພິທີແຫ່ ກະສັດ ຈໍາລອງ ທ່ີເປັນສັນຍາລັກ ຫາກໍໄດ້ຮັບການຮັບຮອງ ຈາກລັດຖະບານ ໃຫ້ເປັນມໍລະ ດົກ ທາງວັດທະນະທໍາ ທ່ີເປັນນາມມະທໍາ ຂອງຊາດ. ນີ້ແມ່ນຈຸດເດັ່ນໃນພາບລວມ ຂອງ ມໍລະດົກວັດທະນະທຳ ຫວຽດນາມ, ປະກອບສ່ວນ ເຂົ້າໃນການອະນຸລັກຮັກສາ ແລະ ເຜີຍແຜ່ຄຸນຄ່າ ອັນເປັນມູນເຊື້ອ ໃນຊີວິດຍຸກໃໝ່.
ຕັ້ງແຕ່ເຊົ້າໆ, ຕາມເສັ້ນທາງສາຍຕ່າງໆ ໃນໝູ່ບ້ານ ທືເລິມ ແມ່ນ ເຕັມໄປດ້ວຍສຽງຄ້ອງ ສຽງກອງ ແລະ ທຸງທິວ ຂອງ ງານບຸນທີ່ ປິວສະບັດ. ຊາວບ້ານ ແລະ ຂະບວນແຫ່ຕ່າງໆ ໄດ້ມາລວມຕົວກັນຢູ່ສາລາ ແລະ ວິຫານ ຊ໋າຍ ເພື່ອຈັດຕຽມ ເຂົ້າສູ່ພິທີຫຼັກ ຂອງ ເທດສະການ.
ເທດສະການນີ້ ຕິດພັນກັບຄວາມ ເຊື່ອຖື ດຶກຮວ່ຽນທຽນເຈິ່ນຫວູ໊ - ເທບພະເຈົ້າ ທີ່ໄດ້ຮັບການເຄົາລົບນັບຖືວ່າ ເປັນເທບສັກສິດ ທ່ີໄດ້ຊ່ວຍເຫຼືອ ກະສັດ ອານເຢືອງເວືອງ (ປີ 257 - 208 ກ່ອນ ຄິດຕະ ສັກກະລາດ) ໃນຕຳນານການສ້າງກຳແພງ ໂກ໊ລວາ.
ຈຸດເດັ່ນສຸດ ຂອງ ເທດສະການ ແມ່ນຂະບວນແຫ່ “ ກະສັດ ຈໍາລອງ”. ບັນດາຜູ້ອາວຸໂສ ທີ່ໄດ້ຮັບການເຄົາລົບນັບຖື ໃນໝູ່ບ້ານ ຈະໄດ້ຮັບການຄັດເລືອກ ໃຫ້ຮັບບົດບາດເປັນກະສັດ, ເຈົ້ານາຍ ແລະ ເສນາອາມາດ, ໂດຍນຸ່ງ ຊຸດປະເພນີ ທີ່ສະຫງ່າງາມ. ຂະບວນແຫ່ປະກອບມີ ວໍ ຂອງ ກະສັດ, ວໍຂອງ ເຈົ້າພະຍາ ພ້ອມດ້ວຍຂ້າ ລາຊະການ ທ່ີມີຕໍາແໜ່ງຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ທະຫານຮັກສາ ລາດຊະວົງ, ທ່ີປຶກສາ, ຜູ້ບັນຊາການ ແລະ ເຈົ້າແຂວງ.
ໃນຂະບວນແຫ່, “ກະສັດ ຈໍາລອງ” - ຜູ້ທີ່ຊາວບ້ານໃຫ້ການຄັດເລືອກ ນັ່ງເທິງ ວໍ ພາຍໃຕ້ຮົ່ມຄັນຈ້ອງ, ໂດຍມີວົງດົນຕີ, ທີມຟ້ອນ ແລະ ເສນາອາມາດ ໄປພ້ອມ ເພື່ອເປັນການປ້ອງກັນ. ຂະບວນແຫ່ໄດ້ເຄື່ອນຜ່ານໄປຕາມເສັ້ນທາງຕ່າງໆ ໃນໝູ່ບ້ານ ດ້ວຍຊຸດອາພອນ ທີ່ຫຼາກຫຼາຍສີສັນ ແລະ ສຽງດົນຕີ ທີ່ກຶກກ້ອງ, ດຶງດູດຊາວບ້ານ ແລະ ນັກທ່ອງທ່ຽວ ເຂົ້າຊົມຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ຂະບວນແຫ່ ໄດ້ຢຸດຢູ່ ດົ່ງເຈົ່າ, ຊຶ່ງເປັນບ່ອນທ່ີກະສັດ ລົງຈາກວໍແລ້ວຂຶ້ນໄປເທິງໂນນ ກໍ່ວ້ອງ ເພື່ອເຮັດພິທີຂາບໄຫ້ວບູຊາເທບພະເຈົ້າ ຮ່ວຽນທຽນ ຢູ່ວິຫານ ຊ໋າຍ.
ຄຽງຄູ່ກັບພິທີ ຂອງ ກະສັດ, ວໍຂອງ ພະຍາ ກໍ່ໄດ້ເຄື່ອນໄປຍັງ ວິຫານ ເຖື້ອງ ເພື່ອເຮັດພິທີກໍາ ຕາມປະເພນີ ເຊັ່ນ: ການລອງດາບ ດ້ວຍການຟັນລົງໃສ່ຫີນ 3 ບາດ ເຊິ່ງເປັນພິທີກໍາ ທ່ີມີຄວາມໝາຍ ທີ່ເປັນສັນຍາລັກຫຼາຍຊັ້ນ ໃນຄວາມເຊື່ອຖື ຂອງ ຊຸມຊົນທັງຫຼາຍ ກ່ອນຈະເຂົ້າໄປຍັງວິຫານ ເພື່ອຂາບໄຫວ້ບູຊາ ປ້າຍ ສະຖິດ ດວງວິນຍານ ຂອງ ມະຫາກະສັດ ກາວເຊີນ. ຫຼັງຈາກສຳເລັດພິທີກຳຕ່າງໆ, “ກະສັດ ” ກໍ່ໄດ້ກັບຄືນສູ່ ສາລາບ້ານ ແລະ ປະທັບເທິງ ບັນລັງ ທ່າມກາງ ສຽງຮ້ອງໂຮ່ດີໃຈ ຂອງ ຊາວບ້ານ.
ບໍ່ພຽງແຕ່ແມ່ນການແຫ່ ວໍເທົ່ານັ້ນ, ເທດສະການນີ້ ຍັງແມ່ນໂອ ກາດ ໃຫ້ຊຸມຊົນ ໄດ້ມີສ່ວນຮ່ວມ ໃນທຸກຂັ້ນຕອນການກະກຽມ, ຕັ້ງແຕ່ ການຄັດເລືອກ ຊຸດອາພອນ, ການຈັດວາງພິທີກຳ ຈົນເຖິງການ ຈັດຕັ້ງ ຂະບວນແຫ່. ເຊິ່ງການມີສ່ວນຮ່ວມນີ້ເອງ ໄດ້ຊ່ວຍໃຫ້ເທດສະການ ໄດ້ຮັບການຮັກສາ ແລະ ສືບທອດກັນມາຫຼາຍເສັ່ນຄົນ, ສ້າງໃຫ້ເກີດພະລັງຊີວິດທີ່ຍືນຍົງ ຂອງ ມໍລະດົກວັດທະນະທຳ ໃນຊີວິດປັດຈຸບັນ.