Sáng 24/2/2026 (mùng 8 tháng Giêng năm Bính Ngọ), sân đình làng Thị Cấm ( Hà Nội) lại đỏ rực trong tiếng trống hội và sắc cờ ngũ sắc, khi Lễ hội thổi cơm thi làng Thị Cấm chính thức diễn ra, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương.
Ngay từ sớm, không gian đình làng đã ngập tràn không khí xuân. Những cụ cao niên trong trang phục truyền thống trang nghiêm thực hiện nghi thức tế lễ, dâng hương tưởng nhớ Đức Thánh – vị thành hoàng gắn với truyền thuyết luyện quân, hành quân đánh giặc. Tiếng chiêng, tiếng trống hòa cùng lời xướng tế tạo nên bầu không khí linh thiêng, mở đầu cho phần hội đầy sôi động phía sau.
Điểm nhấn của lễ hội năm nay vẫn là cuộc thi thổi cơm giữa các xóm trong làng. Mỗi đội gồm những thanh niên khỏe mạnh, nhanh nhẹn, đại diện cho tinh thần đoàn kết và khéo léo của cộng đồng. Khi hiệu lệnh vang lên, các đội bước vào phần thi lấy lửa – công đoạn được mong chờ nhất. Hai thanh tre khô được cọ xát liên tục, khói bắt đầu bốc lên, rồi một tia lửa nhỏ lóe sáng trong tiếng reo hò phấn khích. Từ đốm lửa ấy, rơm khô được nhóm lên, bùng cháy giữa sân đình, mở màn cho cuộc đua đầy kịch tính.
Song song với việc nhóm lửa là phần giã gạo. Tiếng chày giã nhịp nhàng, dồn dập vang lên, gợi nhớ nhịp sống làng quê xưa. Những hạt thóc nhanh chóng được xay giã thành gạo trắng, vo sạch rồi cho vào nồi. Nồi cơm được đặt trên giá cao, lửa cháy phía dưới, khói tỏa nghi ngút. Người thổi cơm vừa giữ thăng bằng, vừa điều chỉnh ngọn lửa sao cho không quá to cũng không quá nhỏ – một thử thách đòi hỏi sự tinh tế và kinh nghiệm.
Năm Bính Ngọ 2026, thời tiết thuận lợi, trời hửng nắng nhẹ sau những ngày mưa xuân lất phất, càng làm cho không khí lễ hội thêm phần rộn ràng. Đông đảo người dân đứng kín quanh sân đình, chăm chú dõi theo từng động tác của các đội thi. Tiếng cổ vũ vang lên không ngớt mỗi khi lửa bùng to hay khi nồi cơm sắp chín. Nhiều bạn trẻ tranh thủ ghi lại khoảnh khắc khói lửa hòa cùng ánh nắng đầu năm, tạo nên những khung hình sống động và giàu cảm xúc.
Sau thời gian quy định, các đội lần lượt trình nồi cơm để ban giám khảo chấm điểm. Tiêu chí không chỉ là cơm chín mà còn phải dẻo, trắng, không khê, không sống. Khi nắp nồi được mở ra, hương cơm mới lan tỏa, quyện trong mùi khói rơm tạo nên cảm giác thân thuộc khó quên. Những ánh mắt hồi hộp chờ đợi kết quả, rồi vỡ òa trong tiếng vỗ tay khi đội xuất sắc nhất được xướng tên.
Không chỉ là một cuộc thi tài, lễ hội thổi cơm thi còn là dịp để cộng đồng gặp gỡ, gắn kết và nhắc nhớ về truyền thống. Trong dòng chảy đô thị hóa mạnh mẽ của Hà Nội hôm nay, hình ảnh những thanh niên cọ tre lấy lửa, giã gạo, nhóm bếp giữa sân đình cổ kính như một nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại. Lửa không chỉ làm chín nồi cơm mà còn thắp lên niềm tự hào về di sản văn hóa làng quê.
Lễ hội khép lại trong màn mưa xuân lất phất, khói bếp hòa cùng hơi nước bảng lảng quanh mái đình cổ. Dẫu trời không hửng nắng, ngọn lửa truyền thống vẫn bền bỉ cháy giữa sân đình Thị Cấm, sưởi ấm lòng người và thắp lên niềm tự hào về một di sản văn hóa được gìn giữ qua bao thế hệ./.
Các bô lão trong trang phục truyền thống trang nghiêm thực hiện nghi lễ tế trong đình làng Thị Cấm. Ảnh: Thanh Giang/ Báo ảnh Việt Nam
Toàn cảnh sân đình Thị Cấm mù mịt khói rơm trong ngày hội thổi cơm thi. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Các em nhỏ của những đội thi tất tả chạy đi lấy nước chuẩn bị cho phần nấu cơm. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Các đội thi bắt đầu phần kéo lửa bằng tre khô, đây là phần thi quan trọng và được tính giải riêng cho đội kéo được lửa thành công. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Một đội thi kéo lửa thành công giữa tiếng reo hò cổ vũ của mọi người. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Các thành viên bện rơm thành vòng tròn để kê cối giã gạo. Ảnh: Thanh Giang/ Báo ảnh Việt Nam
Tiếng chày giã gạo vang dội giữa sân đình ngày hội. Ảnh: Thanh Giang/ Báo ảnh Việt Nam
Các đội sàng gạo khéo léo để loại bỏ trấu. Ảnh: Thanh Giang/ Báo ảnh Việt Nam
Gạo trắng được vo kỹ trong chậu nước trước khi cho vào nồi. Ảnh: Thanh Giang/ Báo ảnh Việt Nam
Đội chơi sẵn sàng với chiếc nồi đồng trên tay. Ảnh: Thanh Giang/ Báo ảnh Việt Nam
Nồi cơm được đặt lên giá cao, lửa được nhóm phía dưới. Ảnh: Thanh Giang/ Báo ảnh Việt Nam
Toàn bộ thành viên của đội chơi cùng chung tay chăm chút cho nồi cơm của đội mình. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Thành viên dùng que tre khẽ nhấc nắp nồi kiểm tra độ sôi. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Người giữ bếp liên tục điều chỉnh rơm và củi để lửa không quá to làm cháy khê cơm. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Những đống rơm lớn được đốt lên nhằm ngụy trang khu vực bếp thật. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Hình ảnh vun rơm, ủ than để giữ nhiệt cho nồi cơm. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Các cụ bô lão làm giám khảo cầm gậy tre đi kiểm tra từng đống than. Ảnh: Thanh Giang/ Báo ảnh Việt Nam
Khoảnh khắc hồi hộp khi giám khảo phát hiện nồi cơm ẩn dưới lớp than. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Đội chơi bị phát hiện nồi cơm sớm nhất thì cơm có nguy cơ chưa được chín. Ảnh: Thanh Giang/ Báo ảnh Việt Nam
Đủ bốn nồi cơm được đưa lên đại điện của đình để các giám khảo bắt đầu tiền hành chấm điểm. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Đoàn rước trang nghiêm mang theo bốn nồi cơm. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Các cụ bô lão rước 4 bát cơm của 4 đội thi dâng Thành hoàng. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam
Lửa hội thổi cơm thi Thị Cấm tiếp tục được gìn giữ qua từng thế hệ. Ảnh: Công Đạt/ Báo ảnh Việt Nam