Ngày 24/8, tại Vườn quốc gia Bạch Mã (Tp. Huế), Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phối hợp với Vườn quốc gia Bạch Mã và Tổ chức Động vật Châu Á (Animals Asia) tổ chức Hội thảo “Phối hợp thúc đẩy công tác chuyển giao, cứu hộ và bảo tồn gấu”, với sự tham dự của gần 60 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng kiểm lâm, các vườn quốc gia, Bộ Công an và các tổ chức bảo tồn.
Các đại biểu tham dự Hội thảo.
Hội thảo tập trung đánh giá thực trạng gấu nuôi nhốt, chia sẻ kinh nghiệm vận động chuyển giao và thống nhất giải pháp phối hợp nhằm đẩy nhanh tiến độ cứu hộ những cá thể gấu còn lại, hướng tới mục tiêu chấm dứt hoàn toàn tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật tại Việt Nam.
Theo báo cáo của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, năm 2005 Việt Nam từng ghi nhận 4.239 cá thể gấu nuôi nhốt. Sau hơn hai thập kỷ triển khai các giải pháp quản lý, tuyên truyền, vận động và cứu hộ, đến tháng 7/2026, số lượng gấu nuôi nhốt giảm còn 206 cá thể, tương đương mức giảm gần 95%.
Toàn cảnh Hội thảo “Phối hợp thúc đẩy công tác chuyển giao, cứu hộ và bảo tồn gấu” tại Vườn quốc gia Bạch Mã.
Đáng chú ý, trong giai đoạn 2024-2026, số lượng gấu nuôi nhốt giảm từ 384 xuống 206 cá thể. Trong số này, 129 cá thể đang được nuôi tại 46 hộ gia đình và cơ sở tư nhân, là nhóm trọng tâm cần tiếp tục vận động chuyển giao tự nguyện trong thời gian tới. Các địa phương còn nhiều gấu nuôi nhốt gồm Hà Nội, Nghệ An, Hải Phòng, Đồng Nai và một số tỉnh phía Bắc.
Phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc Vườn quốc gia Bạch Mã, cho biết Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Bạch Mã đã tiếp nhận và chăm sóc 30 cá thể gấu được chuyển giao từ nhiều địa phương. Trung tâm hiện có đủ cơ sở vật chất, đội ngũ thú y và quy trình chuyên môn để tiếp nhận thêm gấu trong giai đoạn tới.
Theo TS. Nguyễn Vũ Linh, thách thức lớn hiện nay không còn chủ yếu nằm ở năng lực cứu hộ mà là rút ngắn khoảng thời gian từ khi đạt được sự đồng thuận của chủ nuôi đến khi gấu được chuyển giao an toàn. Vì vậy, việc tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng kiểm lâm, chính quyền địa phương và các tổ chức bảo tồn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
TS. Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc Vườn quốc gia Bạch Mã, phát biểu tại hội thảo.
TS. Jill Robinson MBE, Sáng lập viên kiêm Tổng Giám đốc Tổ chức Động vật Châu Á, cho rằng kết quả đạt được là thành quả của gần ba thập kỷ hợp tác giữa Chính phủ Việt Nam, lực lượng kiểm lâm, các vườn quốc gia, chính quyền địa phương và các tổ chức bảo tồn.
“Ngay từ những ngày đầu, Tổ chức Động vật Châu Á chưa bao giờ đi một mình trên hành trình này”, TS. Jill Robinson nhấn mạnh, đồng thời khẳng định mục tiêu cuối cùng là mọi cá thể gấu còn lại đều có cơ hội được sống phần đời còn lại trong môi trường an toàn, được chăm sóc và bảo đảm phúc lợi.
Tại hội thảo, đại diện các địa phương chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn. Thái Nguyên cho biết ngày 15/6/2026, sau hơn 22 năm kiên trì vận động, địa phương đã đưa số lượng gấu nuôi nhốt từ hơn 70 cá thể về 0, trở thành tỉnh thứ 23 trên cả nước chấm dứt hoàn toàn hoạt động nuôi nhốt gấu. Kinh nghiệm được địa phương nhấn mạnh là sự kiên trì, tìm hiểu hoàn cảnh từng hộ nuôi và biến người dân từ đối tượng quản lý thành đối tác đồng hành trong công tác bảo tồn.
TS. Jill Robinson MBE, Sáng lập viên kiêm Tổng Giám đốc Tổ chức Động vật Châu Á (AAF), phát biểu tại hội thảo.
Tại Hà Nội, hiện còn 69 cá thể gấu được quản lý tại 17 hộ gia đình. Từ đầu năm 2026, địa phương đã phối hợp chuyển giao thành công 3 cá thể. Nghệ An cũng chuyển giao thành công 3 cá thể về Trung tâm Cứu hộ Gấu Bạch Mã trong hai năm gần đây. Đại diện các địa phương cho rằng mỗi chủ nuôi có hoàn cảnh khác nhau, do đó cần lựa chọn phương thức tuyên truyền, vận động phù hợp, lấy sự đồng thuận và tự nguyện làm yếu tố then chốt.
Kết luận hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, TS. Đoàn Hoài Nam khẳng định tuyên truyền, vận động tiếp tục là giải pháp chủ đạo trong giai đoạn hiện nay. Cục sẽ tổng hợp các ý kiến, tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các tỉnh, thành phố còn gấu nuôi nhốt tăng cường vận động, sớm hoàn thành việc bàn giao những cá thể còn lại. Các hành vi mua bán, vận chuyển hoặc nuôi nhốt gấu trái phép sẽ được xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
TS. Đoàn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, phát biểu tại hội thảo.
Kết thúc hội thảo, các đại biểu tham quan Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam tại Vườn quốc gia Bạch Mã, tìm hiểu quy trình cứu hộ, chăm sóc thú y và phục hồi tập tính tự nhiên cho gấu sau nhiều năm bị nuôi nhốt.
Từ năm 2007 đến nay, Tổ chức Động vật Châu Á đã phối hợp với các cơ quan chức năng cứu hộ khoảng 300 cá thể gấu tại Việt Nam. Những cá thể không đủ điều kiện trở về tự nhiên được chăm sóc lâu dài tại các trung tâm cứu hộ ở Tam Đảo và Bạch Mã. Việc hoàn thành chặng đường cuối cùng, đưa toàn bộ gấu còn lại tại các hộ nuôi về các trung tâm cứu hộ, được xem là bước tiến quan trọng hướng tới mục tiêu chấm dứt hoàn toàn tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật tại Việt Nam./.
Đại diện Chi cục Kiểm lâm thành phố Hà Nội phát biểu, chia sẻ thực trạng và kinh nghiệm vận động chuyển giao gấu trên địa bàn.
https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/viet-nam-no-luc-cham-dut-nan-nuoi-nhot-gau-lay-mat-463732.html