Ngày 17/4, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cùng các đối tác Đan Mạch đã tổ chức chương trình khảo sát thực tế kết quả triển khai Chương trình VAS tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Kết quả ghi nhận tại các đơn vị tiêu biểu như Công ty TNHH Thép Tây Đô và Công ty Cổ phần Thủy sản NTSF đã cho thấy những chuyển biến tích cực trong việc tối ưu hóa chi phí và giảm carbon.

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Thu Hiền - TTXVN

Tại Công ty TNHH Thép Tây Đô – một trong những đơn vị tiêu thụ điện năng lớn nhất khu vực với mức tiêu thụ hàng tháng lên tới 15.000 MWh (tương đương khoảng 30 tỷ đồng) – bài toán tiết kiệm năng lượng được xác định là vấn đề "sống còn". Thông qua hỗ trợ kỹ thuật từ VAS/DEPP3, công ty đã đầu tư hệ thống máy cắt Q91-125000 và máy nghiền PSX-1500 công nghệ cao.

Theo ông Đào Duy Tuấn Hùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thép Tây Đô, giải pháp này không chỉ nâng cao mật độ nguyên liệu mà còn giúp rút ngắn thời gian nấu luyện từ 106 phút xuống còn 90 phút. Dự kiến, sự cải tiến này giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 5,2 triệu kWh điện và giảm 3.451 tấn CO_2 mỗi năm. Song song đó, Thép Tây Đô còn triển khai lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái công suất 2 MWp và chuyển đổi toàn bộ đội xe nâng từ chạy dầu sang chạy điện, đặt mục tiêu giảm tới 9% năng lượng vào năm 2026.

Tương tự, Công ty Cổ phần thủy sản NTSF là một trong những doanh nghiệp xuất khẩu cá tra và tôm trọng điểm tại Cần Thơ. Thông qua sự hỗ trợ của Chương trình VAS, công ty đã thực hiện nghiên cứu khả thi việc thay thế hệ thống máy nén piston cũ (đã vận hành hơn 30 năm) bằng hệ thống máy nén trục vít hiện đại tại Xưởng 1 – khu vực chế biến cá tra lớn nhất của nhà máy.

Ông Phạm Bảo Quốc, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần thủy sản NTSF cho biết, công ty đã thực hiện cải tạo 50% hệ thống và thiết bị cấp đông. Sau khi nâng cấp từ thế hệ máy cũ sang mới, lượng điện tiêu thụ đã giảm rõ rệt từ 10% đến 12%.

Việc thay thế hệ thống máy nén lạnh piston cũ sang máy nén trục vít hiệu suất cao tích hợp biến tần đã mang lại hiệu quả kép. Dự án giúp doanh nghiệp tiết kiệm 1,7 tỷ đồng chi phí vận hành mỗi năm, đồng thời cải thiện đáng kể môi trường làm việc nhờ giảm ngưỡng tiếng ồn từ 80-90 dB xuống còn 70-85 dB.

Chương trình DEPP3 là dự án hỗ trợ kỹ thuật sử dụng nguồn vốn ODA viện trợ không hoàn lại từ Chính phủ Đan Mạch, do Bộ Công Thương là cơ quan chủ quản. Mục tiêu cốt lõi của chương trình là hỗ trợ Việt Nam xây dựng lộ trình phát triển carbon thấp cho ngành năng lượng, phù hợp với cam kết Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC).

Bà Nethe Veje Laursen, Tham tán năng lượng, Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam, khẳng định: “Hiệu quả năng lượng không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất cho doanh nghiệp mà còn đóng vai trò then chốt giúp các quốc gia đảm bảo an ninh năng lượng”.

Chương trình tập trung vào ba hợp phần chiến lược: nâng cao năng lực quy hoạch năng lượng dài hạn; hoàn thiện khung pháp lý để tích hợp năng lượng tái tạo và xây dựng cơ chế khuyến khích tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp; trong đó, Chương trình Thỏa thuận tự nguyện (VAS) là mô hình hợp tác tiêu biểu giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp nhằm thúc đẩy tinh thần tự giác trong việc giảm phát thải.

Tính đến thời điểm hiện tại, chương trình VAS đã hỗ trợ thành công 21 doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực trọng yếu như thép, dệt may, thủy sản, giấy, nhiệt điện và phân bón. Tổng cộng đã có 236 dự án hiệu quả năng lượng được triển khai, với tiềm năng tiết kiệm xấp xỉ 315,1 GWh hàng năm, tương đương với việc cắt giảm 134.651,4 tấn phát thải khí CO2.

Dữ liệu tính toán sơ bộ cho thấy, nếu các giải pháp này được nhân rộng cho tất cả doanh nghiệp, tổng chi phí năng lượng tiết kiệm được có thể lên tới 6 triệu USD, với thời gian thu hồi vốn trung bình chỉ khoảng hơn 3 năm.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh vẫn đối mặt với không ít thách thức. Ông Đào Duy Tuấn Hùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thép Tây Đô chia sẻ, việc đầu tư thiết bị đặc thù đòi hỏi chi phí cao và diện tích mặt bằng lớn. Đặc biệt, giá thành đầu tư mới các động cơ, máy biến áp hiệu suất cao thường cao hơn 30% so với thiết bị thông thường. Để giải quyết rào cản này, các doanh nghiệp đang áp dụng chiến lược thay thế dần dần và ưu tiên tối ưu hóa vận hành.

Bên cạnh hỗ trợ về công nghệ, DEPP3 còn đặc biệt chú trọng vào yếu tố con người. Chương trình đã đào tạo khoảng 55 kiểm toán viên năng lượng và hơn 95 cán bộ kỹ thuật theo tiêu chuẩn quốc tế dưới sự hướng dẫn trực tiếp từ các chuyên gia Đan Mạch.

Ông Hoàng Văn Tâm, Trưởng phòng Tổng hợp và Hợp tác quốc tế (Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công) nhấn mạnh, việc chia sẻ kết quả từ các doanh nghiệp tiên phong sẽ truyền cảm hứng mạnh mẽ, giúp cộng đồng doanh nghiệp chuyển từ các phong trào mang tính hình thức sang tinh thần tự giác thực hiện tiết kiệm năng lượng. Sự thành công của các dự án điểm thuộc DEPP3 chính là minh chứng cho tính hiệu quả của hợp tác quốc tế, đóng góp thiết thực vào nỗ lực giảm phát thải và phát triển bền vững của Việt Nam trong giai đoạn tới./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/viet-nam-–-dan-mach-thuc-day-chuyen-doi-xanh-va-su-dung-nang-luong-hieu-qua-trong-cong-nghiep-441097.html