Nhiều đại biểu là giáo sư, nhà khoa học học giả hàng đầu trong và ngoài nước tham gia Hội thảo. Ảnh: Sỹ Thắng - TTXVN  

Tại Hội thảo, 40 học giả, nhà khoa học trong nước, quốc tế đóng góp 24 tham luận tại 12 phiên chuyên đề, một phiên bàn tròn tổng kết và chương trình khảo sát thực địa. Các phiên thảo luận tập trung vào nhiều chủ đề quan trọng: Sự phát triển của khu vực miền Trung và các mối liên hệ với vùng cao từ thế kỷ VIII qua các thời kỳ Champa, Chúa Nguyễn, vương triều Nguyễn, thời kỳ Pháp thuộc cho đến thế kỷ XX và hiện tại; vai trò của hệ thống sông ngòi và các tuyến đường bộ trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho liên kết thương mại, giao lưu văn hóa giữa người dân cao nguyên và cư dân ven biển, thông qua các trung tâm chính trị và cộng đồng thương nhân. Các vấn đề về thiết chế nguồn, các quan hệ thượng nguồn - hạ lưu, tôn giáo, bản sắc và sự chuyển biến của khu vực trong dòng chảy lịch sử. Các nghiên cứu trường hợp chuyên sâu về Gia Lai và Tây Nguyên, điển hình như hành trình 50 năm đi tìm dấu tích thôn An Khê xưa, sự chuyển biến lịch sử cũng như vai trò của vùng sinh thái giao thoa và nguồn sản vật Tây Nguyên trong các sự kiện lịch sử trọng đại như cuộc khởi nghĩa Tây Sơn.

Theo ban tổ chức, hội thảo không chỉ là diễn đàn quy tụ các học giả uy tín trình bày những nghiên cứu mới mẻ mà còn là cơ hội nhìn nhận lại vai trò chiến lược của miền Trung Việt Nam trong tiến trình lịch sử nhân loại. Thông qua những thảo luận chuyên sâu và hoạt động thực địa, Ban Tổ chức kỳ vọng, hội thảo góp phần củng cố nền tảng khoa học, mở ra những góc nhìn mới về lịch sử, văn hóa, từ đó, định hướng cho các chiến lược bảo tồn di sản và phát triển bền vững kinh tế - xã hội của tỉnh Gia Lai nói riêng, khu vực miền Trung nói chung trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

  GS. Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), phát biểu. Ảnh: Sỹ Thắng - TTXVN  

Phát biểu tại phiên khai mạc, Giáo sư Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết, các nhà khoa học đến với Hội thảo để cùng nhau tháo gỡ định kiến, đưa miền Trung và Tây Nguyên thoát khỏi hình ảnh quy ước về “chiếc đòn gánh” nhọc nhằn, trả lại cho vùng đất này vị thế trung tâm năng động trong sự kiến tạo một Việt Nam toàn cầu. Thông qua những nghiên cứu khoa học chuyên sâu được công bố, chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng chính quyền tỉnh Gia Lai, biến những giá trị di sản, lịch sử ấy thành nguồn lực thực tiễn, phục vụ tư vấn chính sách và phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho địa phương.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Lâm Hải Giang, miền Trung giữ vị trí đặc biệt trong các mạng lưới giao lưu kinh tế, văn hóa và xã hội của khu vực Đông Nam Á qua nhiều thời kỳ lịch sử. Sự kết hợp của vùng duyên hải với nhiều cảng thị lịch sử sầm uất như, Hội An, Nước mặn - Thị Nại và mối liên hệ mật thiết vùng Trường Sơn - Tây Nguyên, miền Trung từ lâu đã là nơi gặp gỡ của nhiều dòng chảy văn hóa, thương mại và con người. Ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy, vùng duyên hải và Trường Sơn - Tây Nguyên không tồn tại như những không gian tách biệt mà luôn gắn bó chặt chẽ với nhau thông qua các hoạt động trao đổi sản vật, giao lưu văn hóa, di cư và tương tác xã hội trong suốt chiều dài lịch sử.

  Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, ông Lâm Hải Giang phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Sỹ Thắng - TTXVN 

Hội thảo không chỉ mang ý nghĩa học thuật trong việc nghiên cứu lịch sử khu vực mà còn góp phần mở rộng cách tiếp cận đối với lịch sử Việt Nam trong bối cảnh rộng lớn hơn của các mạng lưới kết nối khu vực và toàn cầu. Hội thảo là cơ hội để cùng nhìn lại vai trò của miền Trung và Tây Nguyên không chỉ như những không gian địa lý mà còn là chủ thể quan trọng trong tiến trình giao lưu, hội nhập và phát triển của đất nước qua các thời kỳ lịch sử.

Gia Lai nằm ở vị trí trung tâm của vùng duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, vùng đất hội tụ nhiều lớp trầm tích lịch sử và văn hóa, nơi giao thoa giữa không gian văn hóa miền biển và vùng cao Tây Nguyên, giữa văn hóa truyền thống bản địa và các dòng chảy giao lưu khu vực.

Từ Di chỉ khảo cổ học Đá cũ An Khê - một trong những phát hiện khảo cổ học quan trọng của Đông Nam Á trong những thập niên gần đây đến dấu ấn của văn hóa Champa, từ các tuyến kết nối lịch sử giữa đại ngàn Tây Nguyên và duyên hải miền Trung đến giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh, tất cả đều phản ánh sự giao thoa, tương tác và kết nối liên tục giữa con người, văn hóa và môi trường tự nhiên qua nhiều thời kỳ lịch sử.

Ngày nay, Gia Lai tiếp tục là nơi lưu giữ và phát huy nhiều giá trị văn hóa tiêu biểu của khu vực. Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên và Nghệ thuật Bài Chòi được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Võ cổ truyền Bình Định, nghệ thuật Tuồng và hệ thống di tích lịch sử, văn hóa và các tri thức bản địa phong phú đang tạo nên một không gian văn hóa đa dạng, giàu bản sắc, có giá trị nghiên cứu đặc biệt.

“Đối với Gia Lai, những giá trị ấy không chỉ là di sản quý mà còn là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển trong tương lai. Chúng tôi luôn xác định, việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa phải được thực hiện trên cơ sở khoa học; đồng thời gắn với phát triển giáo dục, du lịch, công nghiệp văn hóa và phát triển bền vững”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Hải Giang khẳng định.

Hội thảo sẽ kết thúc vào ngày 25/6./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/vai-tro-cua-mien-trung-trong-qua-trinh-kien-tao-viet-nam-toan-cau-453100.html