Tại Hội thảo các nhà khoa học, giảng viên, nhà quản lý giáo dục, nhà sử dụng lao động, các chuyên gia về AI trao đổi, thảo luận và đề xuất các giải pháp đổi mới chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy; ứng dụng chuyển đổi số trong quản trị đại học nhằm trang bị cho sinh viên những kỹ năng số, kỹ năng AI, năng lực tư duy phản biện để thích ứng với sự biến động của thị trường lao động trong kỷ nguyên mới; triển khai các mô hình, chương trình đào tạo tích hợp AI (X + AI) nâng cao năng lực AI, đáp ứng nhu cầu nhân lực trong các ngành nghề liên quan khối ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản.

Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, AI đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong cách thức tạo lập, xử lý và khai thác tri thức. Đối với nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, AI có thể hỗ trợ nhận diện sâu bệnh, dự báo năng suất, tối ưu hóa nước và vật tư đầu vào, giám sát tài nguyên rừng, theo dõi chất lượng môi trường nuôi trồng, dự báo rủi ro và nâng cao hiệu quả truy xuất nguồn gốc, quản trị chuỗi cung ứng. Đây là cơ hội để chuyển từ sản xuất dựa nhiều vào kinh nghiệm sang sản xuất dựa trên dữ liệu, tri thức khoa học và quyết định có căn cứ.

Giáo sư. Tiến sĩ Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phát biểu. Ảnh: Văn Dũng-TTXVN

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, AI không tự tạo ra giá trị nếu thiếu dữ liệu tin cậy, hạ tầng phù hợp, nhân lực có năng lực và những bài toán ứng dụng rõ ràng. Đặc thù của khối ngành này là sự đa dạng về điều kiện tự nhiên, quy mô sản xuất và năng lực tiếp cận công nghệ. Vì vậy, giải pháp cần được kiểm chứng trong bối cảnh thực tế, bảo đảm hiệu quả kinh tế, an toàn dữ liệu, tính minh bạch, khả năng sử dụng của người sản xuất và định hướng phát triển bền vững.

Nêu thực trạng ứng dụng AI trong cơ sở đào tạo, Phó giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hữu Tỵ, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế cho hay, ứng dụng Al trong đào tạo đại học phát triển chưa đồng đều giữa các cơ sở giáo dục đại học; chưa có sự thống nhất về chiến lược và lộ trình ứng dụng AI trong đào tạo, chủ yếu tập trung vào hỗ trợ dạy học, học tập và tra cứu thông tin. Ngoài ra, mức độ tích hợp AI vào chương trình đào tạo và chuẩn đầu ra ngành học còn hạn chế; hạ tầng công nghệ, dữ liệu số và nền tảng phục vụ ứng dụng Al còn chưa đồng bộ...

Giáo sư Tiến sĩ Trần Đăng Hòa, Phó Giám đốc Đại học Huế cho rằng, Nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm sinh kế, an ninh lương thực và phát triển bền vững. Các lĩnh vực này đang đứng trước nhiều yêu cầu mới như: nâng cao năng suất, chất lượng, sử dụng hiệu quả tài nguyên, thích ứng với biến đổi khí hậu, kiểm soát dịch bệnh, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và tăng sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị. Những yêu cầu đó đòi hỏi đổi mới phương thức đào tạo, nghiên cứu và tổ chức sản xuất, trong đó khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo có thể đóng góp ngày càng thiết thực.

AI mở ra nhiều khả năng mới như phân tích dữ liệu để hỗ trợ dự báo và ra quyết định; phát hiện sớm sâu bệnh; theo dõi sức khỏe cây trồng, vật nuôi và môi trường nuôi trồng thủy sản; giám sát tài nguyên rừng; tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả quản lý chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, để những khả năng đó đi vào thực tiễn, cần có nguồn nhân lực phù hợp, dữ liệu tin cậy, hạ tầng cần thiết, cơ chế phối hợp hiệu quả và những mô hình được kiểm chứng trong điều kiện cụ thể. Với vai trò là đại học đa ngành, đa lĩnh vực, Đại học Huế nhận thức rằng phát triển AI trong các ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản không thể chỉ là công việc riêng của ngành công nghệ thông tin. Đây là lĩnh vực cần phối hợp giữa chuyên gia công nghệ, nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nghiệp và người sản xuất. Đại học Huế xác định việc ứng dụng AI phải gắn với trách nhiệm học thuật, đạo đức nghề nghiệp, bảo vệ dữ liệu và kiểm chứng khoa học. Công nghệ có thể hỗ trợ con người xử lý thông tin và nâng cao chất lượng quyết định, nhưng không thay thế tư duy phản biện, năng lực chuyên môn và trách nhiệm của người sử dụng...