Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 và trả lời một số câu hỏi của đại biểu tham dự. Ảnh: Thống Nhất – TTXVN  

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Sangri-La đã phản ánh rõ quan điểm của Việt Nam trước những chuyển động trong khu vực và thế giới cũng như sự nhất quán trong đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển mà Đảng và Nhà nước ta đã kiên trì theo đuổi trong suốt chiều dài lịch sử cách mạng. Đó còn là sự khẳng định của Đảng và Nhà nước ta với bạn bè quốc tế về con đường phát triển mà Việt Nam đã và đang kiên định thực hiện.

Từ truyền thống ngoại giao hòa hiếu

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Sangri-La lần thứ 23 là sự kế thừa tư duy đối ngoại của dân tộc Việt Nam qua nhiều thời kỳ lịch sử. Tư tưởng nhân nghĩa, hòa hiếu chính là sợi chỉ đỏ xuyên suốt từ thời kỳ đấu tranh dựng nước, giữ nước của cha ông ta đến tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh và đường lối đối ngoại của Đảng trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế.

Trong lịch sử dân tộc, tư tưởng “đem đại nghĩa để thắng hung tàn, lấy chí nhân để thay cường bạo” của Nguyễn Trãi không chỉ là tuyên ngôn của một dân tộc chiến thắng mà còn đặt nền móng cho truyền thống ngoại giao hoà hiếu của Việt Nam; thể hiện rõ khát vọng hòa bình nhưng không khuất phục trước cường quyền; là tinh thần hòa hiếu nhưng luôn đặt độc lập, chủ quyền dân tộc lên trên hết. Đến thời đại Hồ Chí Minh, truyền thống ấy tiếp tục được phát triển thành tư tưởng đối ngoại mang tầm vóc thời đại. Ngay trong Tuyên ngôn Độc lập được Người đọc tại Quảng trường Ba Đình ngày 2 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập”. Trả lời các nhà báo nước ngoài, tháng 10/1945, Người nói: “Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước dân chủ và không gây thù oán với một ai”. Câu nói này đã đặt nền móng cho đường lối đối ngoại hòa bình, hữu nghị và hợp tác của đất nước Việt Nam non trẻ nhưng cũng vô cùng kiên định trước con đường phát triển đã chọn: Độc lập dân tộc gắn với hòa bình, hợp tác và hữu nghị giữa các dân tộc.

Tư tưởng đó đã trở thành nền tảng cho đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong suốt nhiều thập niên qua. Nhiều cột mốc trong hành trình đối ngoại của Việt Nam đã diễn ra, từ Hội nghị Geneva năm 1954, Hiệp định Paris năm 1973 tới công cuộc Đổi mới năm 1986 đến việc Việt Nam gia nhập ASEAN năm 1995, bình thường hóa quan hệ với Hoa Kỳ cùng năm, gia nhập WTO năm 2007, hai lần đảm nhiệm vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, 2 lần đăng cai APEC và đến năm 2027 là lần thứ 3 Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch APEC cùng nhiều vai trò khác đều cho thấy, quan điểm bất biến của nước ta: Đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, đồng thời chủ động đóng góp cho hòa bình, ổn định và hợp tác quốc tế.

Đối ngoại ngày càng trở thành một nguồn lực phát triển quan trọng của đất nước. Đến nay, Việt Nam đã thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện trở lên với 42 nước. Trong đó, Việt Nam đã thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với toàn bộ 5 nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và 18/21 thành viên G20. Trên bình diện đa phương, Việt Nam tiếp tục thể hiện niềm tin, trách nhiệm và cam kết mạnh mẽ đối với chủ nghĩa đa phương, đề cao luật pháp quốc tế; tham gia tích cực vào các trụ cột của các thể chế đa phương, nhất là ASEAN, Liên hợp quốc, APEC và các cơ chế tiểu vùng; tiếp tục tham gia có trách nhiệm vào các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong ứng phó với thách thức chung như gìn giữ hòa bình, cứu hộ cứu nạn, giảm phát thải nhà kính, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực; chủ động đưa ra các sáng kiến phục vụ các lợi ích chung của cộng đồng quốc tế, khu vực; tham gia nhiều cơ chế lãnh đạo điều hành của quốc tế như Hội đồng Nhân quyền, 6/7 cơ chế của UNESCO. Kết quả của đối ngoại đa phương cũng được phản ánh rõ qua việc tổ chức thành công các hội nghị tại Việt Nam như Diễn đàn Tương lai ASEAN, Hội nghị Thượng đỉnh P4G, Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, qua đó khẳng định vai trò, uy tín và năng lực dẫn dắt của Việt Nam.

Những thành quả đó không chỉ nâng cao vị thế quốc tế của đất nước mà còn góp phần tạo dựng môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội. Tại Đối thoại Sangri-La, một lần nữa quan điểm này của Việt Nam được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Việt Nam hiểu rõ giá trị của hoà bình bằng chính lịch sử của mình, hiểu giá trị của phát triển bằng chính hành trình Đổi mới và hội nhập của mình. Từ trải nghiệm ấy, Việt Nam nhận thức sâu sắc rằng lợi ích quốc gia của chúng tôi gắn bó chặt chẽ với hoà bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực. Đóng góp cho hoà bình khu vực cũng là bảo vệ lợi ích lâu dài của Việt Nam. Mở rộng hợp tác, giảm thiểu rủi ro và kết nối các lợi ích chính đáng cũng chính là cách Việt Nam thực hiện trách nhiệm của mình đối với cộng đồng quốc tế”. 

Đến bản lĩnh đối ngoại thời đại mới

Thông điệp “Chủ động kiến tạo hoà bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động” được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ tại Đối thoại Shangri-La có sự gắn kết chặt chẽ giữa chính sách đối ngoại với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Trong một thế giới cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, công nghệ trở thành yếu tố quyết định sức mạnh quốc gia, chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục tái cấu trúc và các rủi ro an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng, một môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác không chỉ là mục tiêu đối ngoại mà còn là điều kiện để phát triển.

Những nội dung được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề cập tại Shangri-La về củng cố lòng tin chiến lược, bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng, thúc đẩy hợp tác công nghệ, phát huy vai trò của luật pháp quốc tế và các cơ chế hợp tác đa phương cũng chính là những yếu tố tạo dựng không gian phát triển cho đất nước. Đó là tiền đề để Việt Nam huy động các nguồn lực bên ngoài, đồng thời phát huy sức mạnh nội sinh nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển đã được Đại hội XIV của Đảng xác định.

Trong giai đoạn hiện nay, Đảng và Nhà nước ta đã xác định rõ sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới là việc làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược dựa vào tiềm lực khoa học công nghệ, năng lực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia. Trong nhiều phát biểu gần đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ: “Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là lựa chọn mà là con đường sống còn để phát triển nhanh, bền vững. Đây là chìa khóa vàng để hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng vào năm 2045".

Hàng loạt nghị quyết chiến lược có ý nghĩa nền tảng đối với tương lai phát triển đất nước đã được Bộ Chính trị ban hành. Đó là Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân… Các nghị quyết này đang hình thành một hệ chiến lược mới nhằm tạo nên sức mạnh nội sinh cho quốc gia. Nội lực càng mạnh đối ngoại sẽ càng vững; vị thế quốc gia ngày càng nâng cao và khả năng bảo vệ lợi ích quốc gia cũng ngày càng lớn.

Cũng tại Đối thoại Shangri-La, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định rõ: “Hoà bình, ổn định và phát triển là mẫu số chung của mọi quốc gia và dân tộc, nhưng chỉ có ý nghĩa khi được chuyển hoá thành hành động cụ thể, kiềm chế trước bất đồng, đối thoại khi khác biệt gia tăng, hợp tác khi thách thức vượt qua biên giới và xây dựng những cơ chế giảm thiểu rủi ro có thể vận hành trong thực tế. Với tinh thần đó, Việt Nam sẵn sàng cùng các quốc gia trong và ngoài khu vực củng cố luật lệ, bồi đắp lòng tin, thúc đẩy đối thoại, tăng cường hợp tác, giảm thiểu rủi ro và cùng nhau kiến tạo một châu Á - Thái Bình Dương an toàn hơn, tự cường hơn và thịnh vượng hơn”.

Trong nhiều năm qua, Việt Nam đã chủ động tham gia và đóng góp tích cực vào các cơ chế hợp tác khu vực và quốc tế như ASEAN, Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM+), APEC cùng các khuôn khổ hợp tác tiểu vùng Mekong. Trên cương vị thành viên ASEAN, Việt Nam luôn nhất quán thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, đề cao luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình. Việc Việt Nam được các nền kinh tế thành viên tín nhiệm giao đảm nhiệm lần thứ 3 vai trò Chủ tịch APEC trong năm 2027 tiếp tục khẳng định uy tín, vị thế và năng lực đóng góp của Việt Nam đối với các tiến trình hợp tác, phát triển trong khu vực và trên trường quốc tế. Đó không chỉ là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam, mà còn là cơ hội để đất nước đóng góp vào các nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng bền vững, liên kết kinh tế và hợp tác vì hòa bình, ổn định trong khu vực. Những đóng góp đó cho thấy Việt Nam là một thành viên có trách nhiệm, chủ động tham gia kiến tạo môi trường hòa bình và hợp tác vì lợi ích chung của khu vực.

Những nội dung được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu tại Đối thoại Shangri-La về củng cố luật pháp quốc tế, tăng cường lòng tin chiến lược, thúc đẩy đối thoại, giảm thiểu rủi ro xung đột, bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng, thúc đẩy hợp tác công nghệ và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN là những vấn đề đối ngoại của khu vực và thế giới, cũng là định hướng, nút mở cho con đường tiến tới các mục tiêu phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Không có ổn định sẽ không có phát triển. Không có lòng tin chiến lược sẽ không có hợp tác kết nối trong khoa học công nghệ, chuyển giao tri thức hay kết nối chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong một thế giới đầy biến động hiện nay, Thông điệp “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động” được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 một lần nữa khẳng định tầm nhìn nhất quán về con đường phát triển của đất nước ta: Lấy hòa bình làm nền tảng, lấy hợp tác làm động lực, lấy độc lập, tự chủ làm nguyên tắc xuyên suốt. Việt Nam chủ động hội nhập, nhưng luôn giữ vững độc lập, tự chủ; đồng thời sẵn sàng cùng các quốc gia chung tay xây dựng một môi trường hòa bình, ổn định và phát triển vì lợi ích của tất cả các dân tộc./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/tu-thong-diep-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-kien-tao-phat-trien-bang-duong-loi-doc-lap-cua-viet-nam-448813.html