Đời sống Việt

Từ cánh tay robot đến những ca đại phẫu: Dấu ấn công nghệ trong y học Việt Nam

Từ những cánh tay robot vận hành theo chuyển động của bác sĩ đến hệ thống hình ảnh số hỗ trợ các ca phẫu thuật phức tạp, khoa học và công nghệ đang làm thay đổi diện mạo phòng mổ Việt Nam.


Từ những cánh tay robot vận hành theo chuyển động của bác sĩ đến hệ thống hình ảnh số hỗ trợ các ca phẫu thuật phức tạp, khoa học và công nghệ đang làm thay đổi diện mạo phòng mổ Việt Nam. Đằng sau mỗi bước tiến là nỗ lực làm chủ kỹ thuật của đội ngũ thầy thuốc, hướng tới điều trị chính xác, an toàn và mở rộng cơ hội sống cho người bệnh.

Trong phòng mổ tại Bệnh viện Bình Dân (TP. Hồ Chí Minh), TS.BSCKII Đỗ Lệnh Hùng điều khiển hệ thống robot, thực hiện những thao tác phẫu thuật qua các cánh tay cơ học tinh vi. Thay vì trực tiếp cầm dụng cụ tại bàn mổ, bác sĩ quan sát trường mổ qua hình ảnh ba chiều, điều khiển dụng cụ bằng tay và chân tại bàn điều khiển. Bên cạnh người bệnh, ê-kíp y tế phối hợp theo dõi, hỗ trợ trong suốt cuộc phẫu thuật. Đó là hình ảnh tiêu biểu cho sự kết hợp giữa trí tuệ con người và công nghệ hiện đại.

 
TS.BSCKII Đỗ Lệnh Hùng quan sát trường mổ qua hệ thống hình ảnh ba chiều của robot, giúp nhận diện rõ các cấu trúc giải phẫu và kiểm soát chính xác từng thao tác. 

Phẫu thuật robot là bước phát triển của phẫu thuật nội soi ít xâm lấn. Hình ảnh ba chiều được phóng đại giúp bác sĩ nhận diện các cấu trúc giải phẫu nhỏ trong không gian hẹp; dụng cụ robot có khả năng chuyển động linh hoạt, hỗ trợ bóc tách, khâu nối ở những vị trí khó tiếp cận. Với những trường hợp được chỉ định phù hợp, phương pháp này có thể hạn chế tổn thương mô lành, giảm mất máu, giảm đau sau mổ và hỗ trợ hồi phục. Tuy nhiên, robot không tự phẫu thuật, các quyết định và thao tác đều nằm dưới sự kiểm soát của bác sĩ.

Cuối năm 2016, Bệnh viện Bình Dân trở thành cơ sở đầu tiên tại Việt Nam triển khai phẫu thuật robot cho người lớn. Đến tháng 8/2026, bệnh viện đã thực hiện thành công 4.278 ca phẫu thuật robot, xây dựng 26 kíp phẫu thuật và làm chủ thường quy 15 danh mục kỹ thuật phức tạp. Đặc biệt, TS.BSCKII Đỗ Lệnh Hùng đã trực tiếp thực hiện hơn 1.000 ca phẫu thuật robot trong lĩnh vực tiết niệu, góp phần khẳng định năng lực làm chủ công nghệ và trình độ chuyên môn của đội ngũ bác sĩ Việt Nam trong lĩnh vực ngoại khoa hiện đại.

TS.BSCKII Đỗ Lệnh Hùng trực tiếp thực hiện phẫu thuật tại Bệnh viện Bình Dân (TP. Hồ Chí Minh), nơi tiên phong ứng dụng nhiều kỹ thuật ngoại khoa hiện đại tại Việt Nam.

Dấu ấn công nghệ còn thể hiện ở những cuộc đại phẫu phức tạp. Tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), các bác sĩ đã phẫu thuật loại bỏ khối u trung thất khổng lồ nặng khoảng 2,5 kg ở một bệnh nhân trẻ. Khối u chiếm gần hết khoang ngực phải, chèn ép phổi và đẩy lệch tim cùng các mạch máu lớn. Hình ảnh chụp cắt lớp vi tính giúp bác sĩ đánh giá vị trí tổn thương, mối liên quan với những cấu trúc quan trọng trước khi xây dựng phương án mổ. Ca bệnh cho thấy giá trị của công nghệ chẩn đoán hình ảnh khi kết hợp với kinh nghiệm và sự phối hợp chặt chẽ của ê-kíp ngoại khoa.

 

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City (Hà Nội), công nghệ phẫu thuật robot còn được ứng dụng trong một trong những lĩnh vực ngoại khoa phức tạp nhất: ghép gan từ người hiến sống. Trong quá trình lấy một phần gan từ người hiến để ghép cho người bệnh, các bác sĩ sử dụng hệ thống robot hỗ trợ phẫu thuật với hình ảnh ba chiều phóng đại, giúp quan sát rõ cấu trúc mạch máu, đường mật và thực hiện những thao tác bóc tách, cắt nhu mô gan đòi hỏi độ chính xác cao. Việc ứng dụng công nghệ robot góp phần giảm mức độ xâm lấn, hạn chế tổn thương mô và hỗ trợ quá trình hồi phục của người hiến. Đây là bước tiến đáng chú ý trong việc làm chủ kỹ thuật ngoại khoa hiện đại, khi công nghệ không chỉ phục vụ điều trị người bệnh mà còn hướng tới bảo đảm an toàn tối đa cho người khỏe mạnh tình nguyện hiến tạng.

Đến tháng 9/2026, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City đã thực hiện thành công ca ghép gan thứ 138. Con số này đánh dấu bước phát triển đáng ghi nhận trong hành trình làm chủ kỹ thuật ghép tạng, khẳng định năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực hiện các ca ghép gan phức tạp của đội ngũ y bác sĩ.

Nhân viên y tế Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City điều chỉnh các cánh tay robot, chuẩn bị hệ thống thiết bị phục vụ phẫu thuật lấy gan từ người hiến sống.

Từ TP. Hồ Chí Minh đến Hà Nội, những ca mổ cho thấy chuyển đổi số trong y tế không chỉ nằm ở việc trang bị máy móc hiện đại. Đó còn là khai thác hiệu quả dữ liệu hình ảnh, nâng cao chất lượng hội chẩn, chuẩn hóa quy trình và đào tạo nhân lực để ứng dụng công nghệ. Khi dữ liệu, thiết bị và con người phối hợp nhịp nhàng, bác sĩ có thêm cơ sở lựa chọn phương án điều trị phù hợp với từng bệnh nhân.

Dẫu vậy, chi phí đầu tư, vận hành và đào tạo chuyên sâu vẫn là những thách thức đối với việc mở rộng ứng dụng. Giá trị của đổi mới sáng tạo không chỉ đo bằng độ hiện đại của thiết bị, mà phải được chứng minh bằng chất lượng điều trị và lợi ích thiết thực dành cho người bệnh.

 
PGS.TS Lê Văn Thành, Phó Tổng Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec phụ trách khối Ngoại đang thực hiện các ca phẫu thuật ghép gan kĩ thuật khó.

Trong ánh sáng phòng mổ, những cánh tay robot chuyển động theo sự điều khiển của bác sĩ; ở những bàn mổ khác, các ê-kíp vẫn miệt mài bên hệ thống hình ảnh và thiết bị theo dõi. Mỗi thao tác chính xác là sự gặp gỡ giữa tri thức y học, tiến bộ công nghệ và trách nhiệm của người thầy thuốc. Đó cũng là hướng đi của ngoại khoa Việt Nam trên hành trình ứng dụng khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vì sự sống con người./.

  • Nội dung:  Công Đạt/ Báo Ảnh Việt Nam,  Bống Vũ
  •  

 

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/tu-canh-tay-robot-den-nhung-ca-dai-phau-dau-an-cong-nghe-trong-y-hoc-viet-nam-477442.html


top