Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng tại Thái Nguyên là một trong những địa danh lịch sử đặc biệt của nền báo chí cách mạng Việt Nam. Không chỉ đơn thuần là một cơ sở đào tạo, nơi đây được xem như cái nôi đầu tiên đặt nền móng cho đội ngũ người làm báo phục vụ sự nghiệp cách mạng trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp đầy gian khó.

Toàn cảnh Khu di tích lịch sử Quốc gia Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng nhìn từ trên cao tại xã Tân Thái, tỉnh Thái Nguyên.
Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Góc nhìn từ trên cao cho thấy tổng thể khuôn viên Khu di tích Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng.
Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Theo các tài liệu lịch sử, ngày 4/4/1949, thực hiện chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, lớp dạy làm báo đầu tiên của cách mạng Việt Nam được tổ chức tại xóm Bờ Rạ, xã Tân Thái, huyện Đại Từ (nay là xã Tân Thái, tỉnh Thái Nguyên). Đây cũng chính là sự kiện đánh dấu sự ra đời của Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng – ngôi trường được Bác Hồ đặt tên nhằm tưởng nhớ cụ Huỳnh Thúc Kháng, một chí sĩ yêu nước, nhà báo lớn và tấm gương về nhân cách, bản lĩnh cho những người cầm bút.

Sự ra đời của ngôi trường diễn ra trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Pháp đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Nhận thức rõ vai trò của báo chí như một lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, Tổng bộ Việt Minh đã chủ trương thành lập trường nhằm đào tạo đội ngũ làm báo phục vụ công tác tuyên truyền, cổ vũ tinh thần chiến đấu của toàn dân.

 

Lễ dâng hương tưởng niệm tại Khu di tích lịch sử Quốc gia Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng.
Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Dù chỉ tồn tại trong khoảng thời gian ngắn, lớp học đầu tiên của Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng đã để lại dấu ấn sâu đậm. Khóa học kéo dài khoảng 3 tháng với sự tham gia của hàng chục học viên và giảng viên – những người sau này trở thành lực lượng nòng cốt của báo chí cách mạng. Trong điều kiện chiến khu thiếu thốn, lớp học được dựng bằng tre nứa đơn sơ, tài liệu hạn chế, nhưng tinh thần học tập và lý tưởng cách mạng lại vô cùng mạnh mẽ.

Điểm đặc biệt của ngôi trường này không chỉ nằm ở việc đào tạo kỹ năng viết báo, mà còn ở việc định hình tư tưởng và đạo đức nghề nghiệp. Các học viên được giáo dục về vai trò của báo chí trong cách mạng: phải trung thành với sự thật, gắn bó với nhân dân và phục vụ mục tiêu độc lập dân tộc. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã hai lần gửi thư động viên thầy và trò trong quá trình giảng dạy, học tập, thể hiện sự quan tâm đặc biệt đối với công tác đào tạo báo chí.

Khẩu hiệu “Trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi” được treo trang trọng trên cửa phòng trưng bày tại Khu di tích Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Toàn cảnh không gian lớp học được phục dựng với bàn ghế, bục giảng theo nguyên mẫu thời kháng chiến.
Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Cận cảnh các ấn phẩm báo chí thời kỳ đầu của nền báo chí cách mạng Việt Nam. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

 

Sau 75 năm, những giá trị mà Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng để lại vẫn còn nguyên ý nghĩa. Ngày nay, địa điểm này đã được công nhận là di tích lịch sử quốc gia và được đầu tư tôn tạo nhằm bảo tồn, phát huy giá trị. Khu di tích được xây dựng với nhiều hạng mục như nhà trưng bày, nhà sàn mô phỏng, khu tưởng niệm… tái hiện không gian lớp học báo chí giữa núi rừng Việt Bắc năm xưa.

Không gian di tích hiện nay vừa mang tính lịch sử, vừa có giá trị giáo dục sâu sắc. Những ngôi nhà sàn, con đường nhỏ, khu trưng bày tư liệu giúp người xem hình dung rõ hơn về hoàn cảnh ra đời và hoạt động của ngôi trường. Đây không chỉ là nơi lưu giữ ký ức mà còn là “địa chỉ đỏ” thu hút đông đảo nhà báo, sinh viên và du khách đến tham quan, tìm hiểu.

Một số hiện vật tác nghiệp của những người làm báo qua các thời kỳ được lưu giữ và trưng bày tại Khu di tích Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Đối với những người làm báo hôm nay, Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng mang ý nghĩa như một cột mốc tinh thần. Nó nhắc nhớ rằng nghề báo không chỉ là công việc truyền tải thông tin, mà còn là sứ mệnh gắn với trách nhiệm xã hội và vận mệnh đất nước. Trong bối cảnh truyền thông hiện đại với tốc độ thông tin nhanh chóng, những giá trị cốt lõi về đạo đức nghề nghiệp, bản lĩnh chính trị và tinh thần phụng sự nhân dân càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Các nhà báo, phóng viên và biên tập viên tìm hiểu lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam tại Khu di tích Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng.
Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Cán bộ, phóng viên, biên tập viên Báo ảnh Việt Nam tham quan và tham gia tọa đàm tại Khu di tích Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng ở xã Tân Thái, tỉnh Thái Nguyên. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Du khách hóa thân thành học viên của lớp dạy làm báo đầu tiên khi tham gia trải nghiệm một giờ học tại khu di tích.
Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Người làm báo hôm nay có dịp ôn lại truyền thống báo chí cách mạng thông qua hoạt động tham quan và tọa đàm tại khu di tích.
Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Việc bảo tồn và phát huy giá trị của di tích cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới. Bên cạnh việc tôn tạo cơ sở vật chất, cần đẩy mạnh các hoạt động giáo dục, trải nghiệm thực tế cho sinh viên báo chí, tổ chức các chương trình về nguồn cho đội ngũ người làm báo. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ số để giới thiệu di tích cũng là hướng đi cần thiết, giúp lan tỏa rộng rãi hơn những giá trị lịch sử đến công chúng, đặc biệt là giới trẻ.

Hoạt động tham quan, tọa đàm tại Khu di tích Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng là dịp để những người làm báo tìm về cội nguồn của nền báo chí cách mạng Việt Nam. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng không chỉ là một địa danh, mà còn là biểu tượng của nền báo chí cách mạng Việt Nam. Giữa dòng chảy của thời đại, nơi đây vẫn lặng lẽ nhắc nhở các thế hệ người làm báo về cội nguồn nghề nghiệp – nơi mà những người cầm bút đã bắt đầu hành trình của mình bằng lý tưởng cao đẹp: phụng sự Tổ quốc và nhân dân./. 

Bài, ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/truong-day-lam-bao-huynh-thuc-khang-–-cai-noi-dao-tao-bao-chi-cach-mang-viet-nam-452976.html