Tại cuộc gặp, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Bỉ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên minh châu Âu (EU) Nguyễn Hương Trà đã báo cáo về hoạt động của đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học người Việt đang sinh sống, học tập, nghiên cứu và làm việc tại Bỉ và Luxembourg và các nước lân cận như Pháp, Hà Lan, Áo…

Nhân dịp này, các chuyên gia, trí thức đã kiến nghị và đề xuất cụ thể các giải pháp: Đưa Việt Nam trở thành trung tâm dịch vụ trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu châu Á; hợp tác Việt Nam với Bỉ và EU về hạt nhân, bán dẫn và vật liệu xanh; khung chống chịu tổng thể cho hạ tầng trọng yếu của Việt Nam; hệ sinh thái công nghệ sinh học nông nghiệp hiện đại, tự chủ bền vững; từ rơm rạ đến thép xanh mô hình công nghiệp tuần hoàn; phát triển công nghệ lượng tử từ thực nghiệm đến nguồn nhân lực; Laser satcom, hạ tầng kết nối không gian…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu Việt Nam gặp gỡ chuyên gia, trí thức người Việt Nam tại Bỉ và Luxembourg. Ảnh: Thống Nhất – TTXVN

Tại cuộc gặp, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao các khuyến nghị chính sách của các chuyên gia, trí thức tại Bỉ và Luxembourg. Các chuyên gia, trí thức không chỉ nêu đất nước cần làm gì, mà còn tự xác định mình làm được gì, sẵn sàng nhận phần việc nào. Đó là cách nghĩ của người trong cuộc, là tình yêu quê hương được thể hiện bằng việc làm cụ thể.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ Đại hội XIV của Đảng đã xác định mục tiêu đến năm 2045 đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Con đường ấy không thể tiếp tục đi bằng vốn rẻ, lao động rẻ và tài nguyên thô. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn là một sự lựa chọn, mà là con đường bắt buộc. Nhưng kết quả thực tế chưa tương xứng với quyết tâm. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là khâu tổ chức thực thi.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thẳng thắn nhìn nhận không ít kiến nghị tâm huyết của trí thức kiều bào đã được ghi nhận tại các diễn đàn rồi để đó, không có địa chỉ tiếp nhận, không ai trả lời. Không ít chuyên gia, trí thức về nước với ý tưởng tốt nhưng vướng thủ tục, vướng cơ chế tài chính, rồi đành dừng lại. Trách nhiệm đó trước hết thuộc về bộ máy, không phải của chuyên gia, trí thức.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị thời gian tới, lấy bài toán thực tiễn của đất nước làm điểm xuất phát; phải chuyển từ “đi tìm nguồn lực” sang “kết nối nguồn lực với nhu cầu”. Các ban, bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp phải đặt hàng rõ ràng: cần giải quyết vấn đề gì, thiếu công nghệ nào, ai tiếp nhận, sản phẩm cuối cùng là gì; đề nghị chuyên gia, trí thức mạnh dạn đăng ký nhận nhiệm vụ gắn với bài toán lớn và công nghệ chiến lược của quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh chọn ít việc nhưng làm đến nơi đến chốn, làm quyết liệt. Các ban, bộ, ngành liên quan lựa chọn nhiệm vụ trọng điểm có tính khả thi, có đối tác trong nước và khả năng lan tỏa. Mỗi nhiệm vụ phải rõ mục tiêu, rõ tiến độ, rõ người chịu trách nhiệm; và chỉ được coi là hoàn thành khi có sản phẩm vận hành, có dữ liệu kiểm chứng, có người dùng thực tế, có hiệu quả đo đếm được. Làm thành công rồi tiếp tục nhân rộng, phát triển.

Đổi mới mạnh mẽ cơ chế để trí thức ở đâu cũng đóng góp được, các nhà khoa học không cần về hẳn mới cống hiến được; cần có cơ chế linh hoạt: hợp đồng chuyên gia theo nhiệm vụ, làm việc từ xa, nghiên cứu chung, khoán chi đến sản phẩm cuối cùng; cơ chế tài chính đủ linh hoạt để chuyên gia, trí thức trực tiếp tham gia các dự án cụ thể; quyền sở hữu trí tuệ rõ ràng; chấp nhận rủi ro và độ trễ trong nghiên cứu. Trí thức phải được đánh giá bằng kết quả và sự tôn trọng chuyên môn, chọn người giỏi nhất để giao việc, để thực thi chứ không gây khó vì thủ tục hành chính.

Mỗi dự án hợp tác phải để lại năng lực tại Việt Nam. Thước đo cuối cùng không phải là bao nhiêu biên bản được ký, mà là bao nhiêu kỹ sư, nhà khoa học trong nước được đào tạo; bao nhiêu phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu mạnh, doanh nghiệp công nghệ được hình thành. Chuyển giao chưa đủ, phải cùng phát triển; cùng phát triển để tiến tới tự chủ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Giáo dục và Đào tạo và các bộ, ngành liên quan tiếp nhận toàn bộ kiến nghị của các chuyên gia, trí thức; việc thuộc thẩm quyền phải giải quyết ngay, việc vượt thẩm quyền phải chủ động đề xuất; phải có phản hồi bằng văn bản và giao đầu mối cụ thể cho từng nhiệm vụ. Đại sứ quán Việt Nam tại Bỉ, đồng thời là Phái đoàn bên cạnh EU, là đầu mối thường trực, định kỳ rà soát tiến độ và báo cáo Bộ Ngoại giao để báo cáo Văn phòng Trung ương đồng thời trao đổi các ban, bộ, ngành liên quan để phối hợp, tháo gỡ vướng mắc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong Hội Trí thức người Việt Nam tại Bỉ và Luxembourg tiếp tục mở rộng mạng lưới với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ tại Bỉ, Luxembourg và châu Âu; giúp bạn bè châu Âu hiểu đúng về một Việt Nam đang đổi mới và hội nhập; đặc biệt quan tâm dìu dắt thế hệ trí thức trẻ người Việt tại châu Âu, để mạch nguồn tri thức hướng về quê hương không bị đứt đoạn. Các chuyên gia, trí thức hãy mạnh dạn đề xuất, thẳng thắn phản biện và dấn thân nhận việc. Đảng, Nhà nước có trách nhiệm lắng nghe, tháo gỡ vướng mắc và trả lời bằng kết quả./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-gap-go-dai-dien-chuyen-gia-tri-thuc-nguoi-viet-tai-bi-va-luxembourg-473721.html