Ngày 8/9 hằng năm không chỉ là Ngày Tôn vinh tiếng Việt ở trong nước mà trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cũng là ngày kiều bào hướng về nguồn cuội, hướng về Tổ quốc. Một dấu mốc quan trọng được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Đề án giai đoạn 2023-2030, nhằm giữ gìn, lan tỏa và nâng cao vị thế tiếng Việt trong cộng đồng kiều bào toàn cầu. Sau 4 năm triển khai, hoạt động này đã trở thành phong trào sâu rộng, góp phần khơi dậy tình yêu tiếng mẹ đẻ, gắn kết thế hệ trẻ xa quê với cội nguồn dân tộc.

Nỗ lực của Nhà nước và cộng đồng trong dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài

Để giải quyết thách thức việc bảo tồn tiếng Việt cho thế hệ thứ 2, thứ 3 người Việt sinh ra và lớn lên ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao và các bộ ngành liên quan đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, từ xây dựng cơ sở vật chất đến đào tạo đội ngũ giáo viên. Từ năm 2013 đến nay, đã có hơn 800 giáo viên, tình nguyện viên kiều bào từ hơn 30 quốc gia được tập huấn nghiệp vụ giảng dạy tại Việt Nam, được trang bị kiến thức chuyên môn, phương pháp sư phạm hiện đại để trở về giảng dạy tại cộng đồng.

Nối tiếp sự thành công của các hoạt động hưởng ứng Đề án “Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2023-2030” của Chính phủ, ngày 20/8/2023, tại Hà Nội, Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam tổ chức Lễ ra mắt Tủ sách tiếng Việt trực tuyến với Fukuoka (Nhật Bản) và Hội nghị tập huấn phương pháp dạy tiếng Việt cho trẻ em Việt Nam ở nước ngoài. Ảnh: Thanh Tùng - TTXVN

Bên cạnh đó, công tác hỗ trợ tài liệu học tập được Nhà nước được đẩy mạnh liên tục. Từ năm 2023 đến nay, đã có 15 tủ sách tiếng Việt được thành lập tại các cộng đồng kiều bào ở Pháp, Thái Lan, Lào, Campuchia, Brunei, cung cấp tổng cộng hơn 10.000 cuốn sách, giáo trình cho các lớp học. Năm 2026, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) còn vận hành kênh dạy tiếng Việt miễn phí, kết nối học viên ở 25 quốc gia, áp dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để chấm điểm phát âm và cá nhân hóa lộ trình học tập, giúp thế hệ trẻ kiều bào tiếp cận tiếng mẹ đẻ dễ dàng hơn bao giờ hết.

 

Học sinh hào hứng với những từ ngữ tiếng mẹ đẻ. Ảnh: Lê Hoàng - Phóng viên TTXVN tại Mỹ

Nhiều địa phương trong nước cũng chủ động tham gia vào phong trào, như tỉnh Quảng Ngãi cử giáo viên đi giảng dạy tiếng Việt ở nước ngoài, kết nối mạng lưới tình nguyện viên trong du học sinh tỉnh tại các nước để tổ chức hoạt động tôn vinh ngôn ngữ dân tộc. Tại các nước có đông cộng đồng người Việt, tiếng Việt dần được công nhận trong hệ thống giáo dục chính quy: tại Đài Loan (Trung Quốc), tiếng Việt đã được đưa vào chương trình giảng dạy phổ thông từ năm 2019, mở ra cơ hội cho thế hệ trẻ kiều bào học tiếng mẹ đẻ ngay trong chương trình học chính thức của nước sở tại.

Chiều 3/11/2022, tại thủ đô Viêng Chăn, Đại sứ quán Việt Nam tại Lào phối hợp với Bệnh viện 103 Quân đội Lào tổ chức lễ bế giảng khóa 5 và khai giảng khóa 6 lớp tiếng Việt cơ bản cho các cán bộ, nhân viên, y bác sĩ tại bệnh viện. Ảnh: Bá Thành - Phóng viên TTXVN tại Lào

Những năm gần đây, hoạt động quảng bá tiếng Việt ở nước ngoài, đặc biệt tại Lào, đã chứng kiến sự nỗ lực không ngừng của các Sứ giả Tiếng Việt, những người mang trong mình niềm đam mê và tâm huyết với ngôn ngữ mẹ đẻ, đồng thời trở thành cầu nối văn hóa giữa hai dân tộc. Ảnh: Đỗ Bá Thành - PV TTXVN tại Lào

Sứ giả tiếng Việt: Truyền lửa tình yêu ngôn ngữ nơi xứ người

Một trong những hoạt động nổi bật nhân Ngày Tôn vinh tiếng Việt là chương trình Tìm kiếm Sứ giả tiếng Việt ở nước ngoài, ghi nhận và tôn vinh những cá nhân có đóng góp đặc biệt trong việc lan tỏa tiếng Việt. Năm 2026, chương trình đã thu hút 57 hồ sơ từ 22 quốc gia, tăng gấp đôi so với năm 2025, với những câu chuyện truyền cảm hứng về tình yêu tiếng mẹ đẻ.

Cô Nguyễn Thị Liên Hương, giảng viên tại Đại học Đài Loan, là một trong 8 Sứ giả tiếng Việt năm 2026, với gần 20 năm âm thầm biên soạn giáo trình, giảng dạy tiếng Việt cho cả người Việt kiều và bạn bè quốc tế. Hay mô hình "Tủ sách tiếng Việt" tại nhà hàng Việt Nam ở Kuala Lumpur (Malaysia) của em Lê Nguyễn Lưu An, tạo không gian sinh hoạt tiếng Việt cho cộng đồng, hay dự án "Mãi tò mò" của Sứ giả tại Đức, đưa sách song ngữ vào các nhà hàng, quán cà phê để trẻ em kiều bào tiếp cận tiếng Việt tự nhiên trong đời sống. Những sáng kiến xuất phát từ chính cộng đồng không chỉ giúp tiếng Việt tồn tại mà còn phát triển, trở thành cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và thế giới.

Sáng 28/8/2025, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) tổ chức Lễ bế mạc Khóa tập huấn giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người Việt Nam ở nước ngoài năm 2025. Ảnh: Diệp Trương - TTXVN

Ngày 21/6/2026, tại Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp, hàng trăm giáo viên, nhà nghiên cứu, đại diện hội đoàn và những người tâm huyết với việc giảng dạy tiếng Việt đã tham dự Diễn đàn “Gìn giữ tiếng Việt và văn hóa Việt ở nước ngoài”. Sự kiện được tổ chức nhân kỷ niệm 5 năm thành lập Mạng lưới Giảng dạy Tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam toàn cầu. Ảnh: Ngọc Hiệp - PV TTXVN tại Pháp

Định hướng giai đoạn tới, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác quốc tế, vận động các nước sở tại đưa tiếng Việt vào chương trình giáo dục chính quy, chuẩn hóa giáo trình và học liệu, đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ phong trào dạy và học tiếng Việt. Theo Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, giữ tiếng Việt không chỉ là giữ một phương tiện giao tiếp, mà còn là giữ bản sắc, ký ức cộng đồng và tiếp nối tinh thần độc lập, tự chủ của dân tộc trong thời đại hội nhập.

 

Công tác dạy và học tiếng Việt vừa là nhiệm vụ lâu dài, vừa là việc làm thiết thực đưa tinh thần Nghị quyết số 23-NQ/TW vào cuộc sống; góp phần giúp thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài hiểu về cội nguồn, nuôi dưỡng tình cảm với quê hương, đất nước và tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng./.

• Nội dung:  Thông Thiện/Báo Ảnh Việt Nam
• Ảnh:  TTXVN
•  

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/tieng-me-de-gan-ket-cong-dong-kieu-bao-tren-toan-the-gioi-465982.html