Ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hoá Thể thao TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại Đại hội. Ảnh: Hữu Duyên - TTXVN  

Ban Chấp hành Hội Di sản văn hoá TP. Hồ Chí Minh nhiệm kỳ I (2026-2031) ra mắt tại Đại hội. Ảnh: Hữu Duyên - TTXVN

Báo cáo tại đại hội, bà Lê Tú Cẩm, Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, thời gian qua, dù đối mặt với thách thức, Hội đã duy trì ổn định tổ chức với 758 hội viên sinh hoạt tại 29 chi hội và 7 câu lạc bộ. Hội đã thực hiện tốt vai trò phản biện xã hội, tham vấn cho các dự án trùng tu di tích trọng điểm như Khu trại giam Bệnh viện Chợ Quán, di tích khảo cổ Giồng cá Vồ và đóng góp 335 lý lịch nhân vật cho ngân hàng tên đường của Thành phố.

“Đặc biệt, mô hình “di sản nằm trong dân” đã được phát huy hiệu quả thông qua việc xã hội hóa công tác bảo tồn. Các chi hội không chỉ là nơi quy tụ chuyên gia mà còn kết nối trực tiếp với các nghệ nhân, nhà sưu tập tư nhân, giúp bổ khuyết những khoảng trống mà các thiết chế công lập chưa vươn tới kịp. Nhiều không gian di sản mới đã được hình thành như “Trà Sử Quán”, các câu lạc bộ quan họ, hát ru tại trường đại học, hay các chương trình biểu diễn áo dài đi qua khói lửa chiến tranh”, bà Lê Tú Cẩm nhấn mạnh.

Trong bối cảnh mới, Thành phố Hồ Chí Minh đang sở hữu kho tàng di sản đồ sộ với 321 di tích đã được xếp hạng, trong đó có 4 di tích quốc gia đặc biệt, 99 di tích cấp quốc gia và 218 di tích cấp thành phố. Bên cạnh đó, hệ thống phi vật thể ghi danh UNESCO như Đờn ca tài tử Nam Bộ, Ca trù, Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ cùng 15 di sản cấp quốc gia đã tạo nên bản sắc độc đáo cho vùng đất phương Nam. Đại hội xác định nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ I là "Kết nối và Sáng tạo" nhằm đưa di sản bước ra khỏi không gian trưng bày, trở thành một phần sống động của đời sống đương đại và là nguồn lực chiến lược cho ngành công nghiệp văn hóa.

Phát biểu tại đại hội, các đại biểu nhấn mạnh kỷ nguyên mới đòi hỏi tư duy đổi mới trong quản lý và vận hành. Trong đó, xu hướng tự chủ của các bảo tàng công lập từ năm 2026 đến 2028 là tất yếu, đòi hỏi các đơn vị phải chủ động "ra ở riêng", tự trang trải kinh phí thông qua các dịch vụ văn hóa và du lịch. Hội Di sản Văn hóa sẽ đóng vai trò cầu nối quan trọng trong việc thực hiện cơ chế đối tác công - tư (PPP), đẩy mạnh số hóa toàn diện di sản và khuyến khích sáng tạo từ cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ. Nhiều sáng kiến đã được đề xuất như tổ chức Lễ hội Di sản Văn hóa thường niên vào dịp 23/11 hay mô hình biểu diễn nghệ thuật dân tộc tại công viên vào sáng Chủ nhật để phục vụ người dân và khách du lịch.

Mục tiêu nâng tầm di sản trong kỷ nguyên mới còn gắn liền với hai chữ "Hiện đại" và "Bản sắc". Đại hội khẳng định không có "hội nhập quốc tế" về văn hóa mà chỉ có giao lưu và tiếp biến văn hóa; tiếp thu tinh hoa nhân loại để làm giàu thêm bản sắc dân tộc thay vì bị hòa tan. Hội quyết tâm xây dựng một hệ sinh thái di sản năng động, nơi bảo tồn nguyên bản và sáng tạo phát triển luôn song hành hài hòa.

Ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, Thành phố đang khẩn trương hoàn thiện kế hoạch 5 năm về bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Trọng tâm của kế hoạch này bao gồm 5 nội dung chiến lược: di sản phi vật thể, vật thể, di sản tư liệu, cổ vật và phát triển hệ thống bảo tàng. Kỷ nguyên mới đòi hỏi tư duy đổi mới trong quản lý và vận hành. Trong đó, xu hướng tự chủ của các bảo tàng công lập giai đoạn 2026-2028 là lộ trình tất yếu, đòi hỏi các đơn vị phải chủ động tạo ra các sản phẩm văn hóa có giá trị kinh tế để tự trang trải kinh phí.

Đại hội đã ra mắt Ban Chấp hành Hội Di sản văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh với 30 thành viên. Bà Lê Tú Cẩm được tín nhiệm tái giữ chức Chủ tịch Hội./..

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/thanh-pho-ho-chi-minh-nang-tam-di-san-trong-ky-nguyen-moi-435943.html