Khi một tập đoàn ô tô làm nông nghiệp không theo bất kỳ cách nào đã có, THACO AGRI đang viết một chương mới cho câu chuyện nông sản Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Khi một tập đoàn ô tô quyết định làm nông nghiệp không theo bất kỳ cách nào đã có, THACO AGRI đang viết một chương mới cho câu chuyện nông sản Việt Nam trên bản đồ thế giới.
“Khi người thợ cơ khí bước xuống ruộng” – và triết lý dây chuyền lắp ráp
Tháng 11 năm 2025, tại một hội trường ở Thành phố Hồ Chí Minh, đại diện của Fresh Del Monte — Tập đoàn thực phẩm 135 năm tuổi của Mỹ với mạng lưới phân phối trải rộng hơn 80 quốc gia — đã ký hợp đồng 10 năm với một doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam vừa tròn 6 tuổi. Theo thỏa thuận, Fresh Del Monte sẽ thu mua ít nhất 71.500 tấn chuối mỗi năm từ THACO AGRI, với kỳ vọng nâng mức tiêu thụ lên tới 240.000 tấn — tương đương 40 container mỗi ngày — nếu năng lực sản xuất của đối tác Việt Nam được mở rộng như cam kết.
Hệ thống cánh đồng của THACO AGRI được tổ chức với tư duy “dây chuyền công nghiệp” trong vận hành và chăm sóc.
Phía Fresh Del Monte không giấu lý do của quyết định này. Ông Mohammad Abu-Ghazaleh, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn nói thẳng: "Quy mô và mô hình tích hợp – tuần hoàn của THACO AGRI phù hợp với chiến lược dài hạn của chúng tôi trong việc xây dựng mạng lưới nguồn cung linh hoạt và đa dạng hơn". Trước khi ký, họ đã cử người quan sát THACO AGRI suốt ba năm, rồi thử nghiệm thu mua thực tế trong ba tháng. Kết luận của họ: chất lượng và độ đồng đều "vượt trội so với những nhà cung cấp khác".
Ít ai hình dung được rằng, chỉ năm năm trước đó, cái tên THACO AGRI gần như chưa tồn tại trên bản đồ nông nghiệp Đông Nam Á.
THACO AGRI — thành lập năm 2019 như một tập đoàn thành viên của THACO — đã chọn đặt câu hỏi khác đi từ chính buổi ban đầu: Điều gì xảy ra nếu nông nghiệp được tổ chức như một dây chuyền công nghiệp? Ông Trần Bá Dương, người sáng lập THACO với gần 30 năm kinh nghiệm sản xuất và lắp ráp ô tô, mang vào nông trại tư duy của một kỹ sư cơ khí: mọi thứ phải được module hóa, chuẩn hóa và kiểm soát bằng dữ liệu số. "Nông nghiệp phải là một ngành chế tạo", ông nói.
Dây chuyền đóng gói sản phẩm chuối cho các hợp đồng xuất khẩu.
Cốt lõi của THACO AGRI không phải là một loại cây trồng hay vật nuôi, mà là khái niệm Khu liên hợp tích hợp tuần hoàn.
Điều đó giải thích vì sao những cánh đồng chuối của THACO AGRI tại Campuchia và Lào, nhìn từ trên không, trông như bàn cờ khổng lồ, vuông vức đến mức kỳ lạ giữa địa hình đồi núi gồ ghề. Đất được san phẳng bằng cơ giới nặng. Đường nội đồng rộng đủ cho xe tải chuyên dụng. Điểm cắt chuối và điểm có ròng rọc chuyển hàng được quy hoạch sao cho khoảng cách không bao giờ vượt quá 60 mét, để tránh tổn thất do người công nhân mệt mỏi có thể vô tình làm hỏng buồng chuối. Đó không phải chi tiết nhỏ. Đó là tư duy quản lý chất lượng từng áp dụng trên dây chuyền lắp ráp ô tô, được chuyển dịch nguyên vẹn vào giữa vùng đất hoang sơ Đông Dương.
Mô hình không nơi nào có
Cốt lõi của THACO AGRI không phải là một loại cây trồng hay một loại vật nuôi, mà là khái niệm Khu liên hợp tích hợp tuần hoàn. Đến cuối năm 2025, Tập đoàn đã vận hành bốn khu liên hợp quy mô lớn trải rộng hơn 85.000 ha trên lãnh thổ ba quốc gia: Việt Nam, Lào và Campuchia.
Trong mỗi khu liên hợp, các hoạt động được tổ chức như những mắt xích của một dây chuyền sản xuất khép kín: vùng chuyên canh cây ăn trái nhiệt đới, gồm chuối, dứa, sầu riêng, xoài, bưởi, kết hợp với trang trại chăn nuôi bò từ sinh sản đến vỗ béo xuất bán; nuôi cá nước ngọt trong các hồ chứa nhân tạo; sản xuất thức ăn chăn nuôi; và khép lại bằng nhà máy sản xuất phân hữu cơ vi sinh từ chính chất thải chăn nuôi, trả lại dinh dưỡng cho vùng trồng trọt. Không có gì lãng phí. Mọi đầu ra đều là đầu vào của một công đoạn khác.
Những trang trại bò này được tổ chức và vận hành theo nguyên tắc mọi đầu ra đều là đầu vào của một công đoạn khác.
Trong mỗi khu liên hợp, các hoạt động được tổ chức như những mắt xích của một dây chuyền sản xuất khép kín.
Tính đến năm 2024, doanh thu hợp nhất của THACO AGRI đạt 6.600 tỷ đồng, tương đương gần 270 triệu USD, với kim ngạch xuất khẩu đạt 190 triệu USD. Đây là những con số ấn tượng đối với một doanh nghiệp nông nghiệp hoạt động ở năm thứ 5.
Điểm khác biệt căn bản của THACO AGRI so với cả đối thủ trong nước lẫn khu vực chính là quyết tâm tự chủ hạ tầng từ gốc, thay vì chờ điều kiện chín muồi. Khi đặt chân đến vùng Ratanakiri hay Kratie của Campuchia - những vùng đất xa xôi, không sông, không nước ngầm dồi dào, không đường - THACO AGRI không chờ đợi nhà nước lấp đầy những khoảng trống đó. Họ tự đào núi xây đập, tạo hệ thống hồ chứa nhân tạo rộng hàng chục ha, rồi dùng chính những hồ đó để nuôi cá.
Đây là cách tiếp cận hoàn toàn xa lạ với tư duy nông nghiệp truyền thống, nhưng hoàn toàn tự nhiên với một doanh nghiệp vốn quen giải bài toán kỹ thuật trong điều kiện không có điểm tựa sẵn có.
Năm 2026, THACO AGRI tiếp tục đầu tư 10.000 tỷ đồng vào hạ tầng sản xuất, nâng tổng diện tích chuối lên 15.800 ha và hướng tới sản lượng hơn 500.000 tấn mỗi năm. Số vốn tích lũy đổ vào hạ tầng từ khi thành lập đến nay đã vượt ngưỡng gần 3 tỷ USD, một con số nói lên rằng đây không phải cuộc chơi ngắn hạn.
Hệ thống cánh đồng của THACO AGRI được tổ chức với tư duy “dây chuyền công nghiệp” trong vận hành và chăm sóc.
Những cánh đồng chuối của THACO AGRI tại Campuchia và Lào, nhìn từ trên không, trông như bàn cờ khổng lồ — vuông vức đến mức kỳ lạ giữa địa hình đồi núi gồ ghề.
Hợp đồng với Fresh Del Monte, nhìn ở bề ngoài, trông như một thỏa thuận cung ứng thông thường. Nhưng đọc kỹ nội dung, đây là một thỏa thuận học nghề đắt giá. THACO AGRI phải cam kết: nếu chất lượng chuối xuất khẩu dưới 90% tiêu chuẩn, mỗi thùng 13 kg sẽ bị phạt một đô la Mỹ.
Kết quả đã hiện ra sớm hơn nhiều người dự tính. Sau hai năm xuất khẩu chuối vào thị trường Nhật Bản - một trong những thị trường khắt khe bậc nhất thế giới về tiêu chuẩn nông sản - sản phẩm THACO AGRI nhận được phản hồi tích cực từ người tiêu dùng. Trong giai đoạn 2022–2024, Tập đoàn đã xuất khẩu 100.000 tấn trái cây tươi sang Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Đông. Người Nhật chọn chuối THACO, theo lời ông Dương, vì "mình làm sạch, kiểm soát dịch bệnh tốt, tổ chức quy trình chặt chẽ", ba phẩm chất mà ngành ô tô rèn luyện cho THACO từ nhiều thập kỷ trước.
Các công nhân đang sơ chế chuối tại khu nhà máy của THACO AGRI.
Điều mà THACO AGRI đang làm, về bản chất, là lấp đầy khoảng trống mà nông nghiệp Việt Nam từng bỏ ngỏ quá lâu: khoảng trống giữa vùng nguyên liệu dồi dào và chuỗi giá trị toàn cầu. Việt Nam có khí hậu nhiệt đới phù hợp với hàng chục loại cây ăn trái xuất khẩu cao cấp. Tiểu vùng Mekong còn có quỹ đất canh tác quy mô lớn mà ít doanh nghiệp nào dám đầu tư hạ tầng để khai phá. Đó là những lợi thế "trời cho" mà bấy lâu nay vẫn nằm tiềm ẩn, chưa được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh thực sự trên thị trường quốc tế.
THACO AGRI, với DNA công nghiệp từ ngành ô tô, đang là doanh nghiệp Việt đầu tiên có đủ tư duy hệ thống, đủ vốn và đủ bản lĩnh tổ chức để biến những lợi thế đó thành hàng hóa đạt chuẩn mà các "ông trùm" toàn cầu chủ động tìm đến.
Hợp đồng hợp tác giữa THACO AGRI và phía nước bạn Lào.
Trong thế giới nông nghiệp toàn cầu, những thương hiệu dẫn đầu đều mất từ vài chục đến cả trăm năm để định hình vị thế. THACO AGRI đang cố rút ngắn hành trình ấy bằng một thứ mà các tập đoàn thuần nông nghiệp khó có được: tư duy của người thợ cơ khí biết rằng mọi bài toán kỹ thuật đều có lời giải, chỉ cần đủ kiên nhẫn và đủ kỷ luật để tìm ra. Đó là tinh thần Việt Nam, dám đột phá, dám khác biệt đang hiện diện sống động trên những cánh đồng bàn cờ giữa lòng Đông Dương./.
Bài: Hoàng Tuệ Nhi - Ảnh: THACO AGRI cung cấp
https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/thaco-agri-–-cau-chuyen-nhung-canh-dong-ban-co-giua-long-dong-duong-453591.html