*Hình thành công dân số từ nhu cầu đời sống

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, toàn tỉnh có hơn 2,37 triệu công dân từ đủ 14 tuổi trở lên được cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 2, đạt 89,6%. Để nâng cao khả năng sử dụng dịch vụ số, tỉnh tổ chức hơn 300 lượt tuyên truyền, thu hút trên 5.000 lượt người; duy trì 977 tổ công nghệ số cộng đồng, ưu tiên hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm dân cư hạn chế về kỹ năng công nghệ.

Cùng với phổ cập kỹ năng, tỉnh đẩy mạnh tích hợp dữ liệu trên VNeID, ghi nhận 97.310 trường hợp tích hợp giấy khai sinh, 575.411 trường hợp tích hợp tài khoản thanh toán và an sinh xã hội, hơn 2,18 triệu trường hợp tích hợp số thuê bao di động. Thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục mở rộng, với 99,5% người hưởng trợ cấp xã hội, hưu trí xã hội đã có tài khoản ngân hàng được chi trả qua tài khoản; 100% người có công đã có tài khoản được chi trả qua hình thức này. Toàn bộ 35 cơ sở khám, chữa bệnh công lập triển khai thanh toán không dùng tiền mặt; tỷ lệ thu phí qua hệ thống quản lý giáo dục đạt 99,72%.

Tại phường Tân Ninh, ông Lê Minh Quyền (57 tuổi, ngụ khu phố Hiệp Thạnh) chia sẻ, từ khi được hướng dẫn sử dụng VNeID, ông nhận thấy các tiện ích tích hợp trên ứng dụng ngày càng thiết thực. Việc tra cứu thông tin, sử dụng giấy tờ điện tử và thực hiện một số thủ tục hành chính ngay trên điện thoại giúp tiết kiệm thời gian, hạn chế phải mang theo nhiều giấy tờ khi giải quyết công việc.

Tây Ninh xác định phát triển công dân số không chỉ là gia tăng số lượng tài khoản định danh điện tử mà còn phải nâng cao khả năng tiếp cận, sử dụng công nghệ của mỗi người dân.

Anh Phạm Hoàng Huy (41 tuổi, ngụ phường Ninh Thạnh) cho biết, những tiện ích như tích hợp giấy tờ điện tử, tra cứu thông tin và thực hiện dịch vụ công trực tuyến giúp người dân tiết kiệm thời gian, giảm việc đi lại. Tuy nhiên, để công dân số thực sự hình thành từ đời sống, người dân cần được hướng dẫn sử dụng các tính năng phù hợp với nhu cầu, đồng thời trang bị kiến thức bảo vệ tài khoản, thông tin cá nhân và nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên mạng.

  Học sinh trên địa bàn tỉnh Tây Ninh tìm hiểu, trải nghiệm các ứng dụng số, nâng cao khả năng tiếp cận và sử dụng công nghệ. Ảnh: Minh Phú – TTXVN  

Ông Nguyễn Quang Thắng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Ninh Thạnh chia sẻ, địa phương xác định xây dựng công dân số là nền tảng hướng tới phát triển đô thị thông minh, hiện đại. Trong đó, việc phổ cập kỹ năng và hình thành thói quen thanh toán không dùng tiền mặt được chú trọng, giúp người dân thuận tiện thực hiện các giao dịch từ dịch vụ công đến thanh toán tiền điện, nước, Internet ngay tại nhà, hạn chế rủi ro khi sử dụng tiền mặt.

Theo ông Nguyễn Quang Thắng, cùng với tuyên truyền về lợi ích của các tiện ích số, phường tăng cường hướng dẫn người dân bảo vệ thông tin cá nhân, tuyệt đối không cung cấp tài khoản, mật khẩu và mã OTP cho người lạ; đồng thời phát huy vai trò của lực lượng hỗ trợ tại cơ sở theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng công nghệ, từng bước hình thành thói quen giao dịch trên môi trường số.

*Để mỗi người dân thực sự trở thành công dân số

Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình phát triển công dân số tại Tây Ninh vẫn gặp những khó khăn. Một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi, người không biết chữ, người ít sử dụng điện thoại thông minh, ở địa bàn khó khăn... còn hạn chế về kỹ năng công nghệ. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hướng dẫn tại một số địa phương chưa đồng bộ. Nền tảng học tập “Bình dân học vụ số” đôi lúc phát sinh sự cố kỹ thuật khi đăng nhập bằng VNeID.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phát triển công dân số phải đi đôi với phổ cập kỹ năng, hỗ trợ trực tiếp và bảo đảm an toàn thông tin, nhất là đối với những nhóm dân cư chưa có điều kiện tiếp cận công nghệ.

Đại tá Trương Nhật Minh, Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Tây Ninh cho biết, lực lượng Công an tập trung tuyên truyền, hướng dẫn để người dân từng bước tiếp cận, sử dụng thành thạo các tiện ích số. Qua đó, nâng cao tỷ lệ thực hiện dịch vụ công trực tuyến, giúp người dân chủ động tiếp nhận thông tin, nâng cao cảnh giác phòng ngừa tội phạm và ý thức chấp hành pháp luật.

Theo Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, đơn vị phối hợp Công an các xã, phường duy trì hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng, trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, ưu tiên hỗ trợ người lớn tuổi, người gặp khó khăn trong vận động và những trường hợp chưa quen thao tác trên thiết bị thông minh. Trong năm 2026, đơn vị đã phân công cán bộ, báo cáo viên tuyên truyền, hướng dẫn tại 5 xã, phường trọng điểm; tổ chức 2 đợt tuyên truyền chuyên đề về VNeID, thu hút hơn 2.000 đoàn viên, sinh viên tham gia. Các hoạt động còn được phát trực tiếp trên mạng xã hội nhằm mở rộng phạm vi tiếp cận.

  Người dân sử dụng thiết bị tra cứu thông tin tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Minh Phú – TTXVN  

Cùng với hướng dẫn sử dụng công nghệ, lực lượng Công an tăng cường tuyên truyền, cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến, nhất là hành vi giả danh cơ quan nhà nước để yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã OTP hoặc truy cập trái phép tài khoản định danh điện tử.

Về định hướng phát triển công dân số, ông Phạm Tấn Hòa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh xác định, đây là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với chuyển đổi số trong hoạt động của từng cơ quan, đơn vị, địa phương, trọng tâm là mở rộng số lượng người được cấp tài khoản định danh điện tử, nâng cao khả năng sử dụng các dịch vụ, tiện ích số trong đời sống. Các sở, ngành, địa phương chủ động bố trí nguồn lực, kinh phí, trang thiết bị; duy trì hiệu quả các mô hình hỗ trợ công dân số; rà soát, phân loại những nhóm người dân chưa đăng ký, chưa kích hoạt hoặc chưa thường xuyên sử dụng VNeID để có hình thức hướng dẫn phù hợp; ưu tiên các trường hợp người cao tuổi, người có hoàn cảnh khó khăn, học sinh và những trường hợp hạn chế về kỹ năng công nghệ. Hoạt động hỗ trợ phải đến từng địa bàn, từng nhóm đối tượng, từng trường hợp cụ thể, bảo đảm không để người dân bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh yêu cầu các cơ quan, đơn vị trong tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền các tiện ích thiết thực trên VNeID, nhất là dịch vụ công trực tuyến, giấy tờ điện tử, thông tin cư trú, y tế, an sinh xã hội và thanh toán không dùng tiền mặt. Nội dung hướng dẫn cần ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu, giúp người dân có thể tự thao tác và chủ động bảo vệ thông tin cá nhân; tăng cường cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng; hướng dẫn người dân nhận diện hành vi giả danh cơ quan công an, cơ quan nhà nước để chiếm đoạt thông tin, tài khoản hoặc tài sản.

Đối với những khó khăn về hạ tầng, Tây Ninh kiến nghị Bộ Công an tiếp tục hỗ trợ trang thiết bị, tài liệu hướng dẫn kỹ năng số; khắc phục sự cố đăng nhập VNeID trên nền tảng “Bình dân học vụ số”, tạo điều kiện để người dân tham gia và hoàn thành các khóa học.

Từ việc cấp tài khoản định danh điện tử, tích hợp giấy tờ đến mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt trong y tế, giáo dục và an sinh xã hội, Tây Ninh đang từng bước hình thành nền tảng phát triển công dân số. Tuy nhiên, hiệu quả của quá trình này không chỉ được đo bằng số lượng tài khoản hay dữ liệu tích hợp mà còn ở khả năng người dân tự sử dụng công nghệ, tiếp cận dịch vụ thuận tiện và an toàn trên môi trường mạng./.