Tiềm năng địa phương

Sức sống làng nghề đúc đồng Đại Bái

Những sản phẩm của làng nghề đúc đồng Đại Bái (xã Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh) xuất hiện tại Hội chợ Mùa Xuân 2026 như những dấu ấn bền bỉ của thời gian.

Mẫu mã được thay đổi đa dạng để đáp ứng nhu cầu thị trường. Ảnh: Đỗ Huyền/TTXVN

Mỗi pho tượng, mỗi bộ đồ thờ, mỗi tác phẩm mỹ nghệ được trưng bày không chỉ phô diễn sự tinh xảo trong kỹ thuật chế tác mà còn kết tinh tâm huyết, kinh nghiệm và bản sắc của một làng nghề lâu đời. Qua đó, những giá trị văn hóa truyền thống được lan tỏa, kết nối sâu sắc hơn với công chúng và tiếp tục được tôn vinh.

Quảng bá tinh hoa đúc đồng gần 940 năm tuổi

Chị Nguyễn Thị Yến, người dân sống tại làng nghề đúc đồng Đại Bái, cho biết: Đến với Hội chợ Mùa Xuân 2026, gia đình chị có gian hàng trưng bày các sản phẩm gò, đúc đồng để giới thiệu tới khách hàng trong và ngoài nước. Đây là dịp để gia đình cũng như làng nghề Đại Bái quảng bá những sản phẩm truyền thống lâu đời, mang đậm giá trị văn hóa, nghệ thuật của một làng nghề gần 940 năm tuổi.

Theo chị Yến, hiện nay Đại Bái có khoảng 1.000 hộ làm nghề và làng nghề có khoảng 30 doanh nghiệp lớn hoạt động hiệu quả, đưa sản phẩm xuất khẩu sang nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước châu Âu. Bên cạnh các sản phẩm đúc, người dân còn sản xuất các sản phẩm gò từ vật liệu đồng. Trước đây, sản phẩm của làng nghề chủ yếu là các vật dụng gia đình thô sơ bằng đồng thau như thau, chậu, mâm, nồi, xoong, chảo… Ngày nay, làng nghề đã chuyển hướng sang sản xuất các sản phẩm mỹ nghệ có tính nghệ thuật và kỹ thuật cao nhằm mang lại giá trị kinh tế lớn hơn, như đỉnh đồng, lư hương, hoành phi, câu đối, tranh đồng (phong thủy, mã đáo), tượng đồng, bình hoa, đồ thờ cúng, chiêng…

Công đoạn chôn hoạ tiết, hoa văn lên bề mặt sản phẩm đòi hỏi sự khéo léo và tính chính xác cao của người thợ.

Sản phẩm của làng nghề Đại Bái hiện nay khá phong phú, đa dạng và có thị trường tiêu thụ ổn định. Nhờ đó, làng nghề luôn tạo việc làm cho hàng nghìn lao động trong khu vực. Hiện nay, người lao động có kinh nghiệm tại làng nghề có thu nhập từ 500.000 - 700.000 đồng/người/ngày; thợ có trình độ kỹ thuật cao làm nghề đúc, gò đồng có thu nhập khoảng trên dưới 1 triệu đồng/người/ngày.

Nghề đúc đồng Đại Bái là kết tinh của sự cần cù, khéo léo và sáng tạo qua nhiều thế hệ. Những sản phẩm xuất hiện tại hội chợ là kết quả của quá trình lao động bền bỉ, nơi kỹ thuật gò, chạm, khảm truyền thống được gìn giữ song hành với tư duy đổi mới về hình thức, hoa văn và công năng. Sự hài hòa giữa yếu tố cổ truyền và thẩm mỹ hiện đại giúp đồ đồng Đại Bái vừa mang dáng dấp di sản, vừa phù hợp với không gian sống đương đại.

Công đoạn mài dũa, đánh bóng lấy màu để tạo độ bóng nâng cao giá trị thẩm mỹ cho sản phẩm.

Không gian trưng bày tại Hội chợ Mùa Xuân 2026 vì thế không chỉ là nơi giới thiệu sản phẩm làng nghề mà còn là điểm gặp gỡ văn hóa, nơi người xem có thể cảm nhận rõ hơn “hồn nghề” ẩn sau từng đường nét chạm khắc. Thông qua các sản phẩm gò, đúc đồng Đại Bái, hình ảnh một làng nghề truyền thống giàu bản sắc, biết trân trọng quá khứ và chủ động thích ứng với hiện tại được lan tỏa tới đông đảo công chúng trong và ngoài nước, góp phần khẳng định giá trị bền vững của di sản thủ công Việt Nam.

Đối với nhiều người xem, các sản phẩm trưng bày không đơn thuần là hàng hóa mà là những “câu chuyện bằng đồng”, kể về làng nghề qua thời gian, về bàn tay tài hoa của người thợ và khát vọng gìn giữ di sản trong nhịp sống hiện đại.

Tập trung cao độ để kịp trả hàng cho khách. Ảnh: Đỗ Huyền/TTXVN

Đồ đồng Đại Bái tạo dấu ấn sâu đậm du khách

Anh Nguyễn Trọng Đồng, một người dân ở xã Bắc Lũng (Bắc Ninh) đến tham quan hội chợ, chia sẻ: “Tôi đã từng biết đến đồ đồng Đại Bái, nhưng khi xem trưng bày tại hội chợ, cảm xúc lại rất khác. Mỗi sản phẩm ở đây mang một vẻ trầm lắng, chắc chắn và có hồn. Nhìn từng hoa văn, từng đường chạm, tôi cảm nhận được sự tỉ mỉ và chiều sâu văn hóa của nghề truyền thống. Đây không chỉ là sản phẩm đẹp mà còn là ký ức, là bản sắc của làng quê Bắc Ninh được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Với những người quan tâm đến văn hóa làng nghề, không gian triển lãm còn là dịp để nhìn thấy sự thích ứng linh hoạt của nghề gò, đúc đồng trong bối cảnh mới”.

Anh Trần Duy Bích, ở phường Long Biên (Hà Nội), nhận xét: “Tôi thấy sản phẩm đồ đồng Đại Bái được giới thiệu tại Hội chợ Mùa Xuân 2026 vẫn giữ được nét truyền thống; nhiều mẫu mã còn cho thấy sự đổi mới, phù hợp với thị hiếu hiện đại. Điều này chứng tỏ làng nghề không đứng yên mà đang từng bước chuyển mình, vừa bảo tồn giá trị cốt lõi, vừa mở rộng không gian tiếp cận với công chúng trong và ngoài nước”.

Lau chùi sản phẩm sạch sẽ trước khi đem bán cho người tiêu dùng.

Ông Nguyễn Đình Chiến, quê ở xã Tân Yên (Bắc Ninh) từng là thợ đúc kim loại nhiều năm tại một doanh nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh - cho biết: “Tôi có tìm hiểu kỹ về nghề đúc, trong đó có làng nghề đúc đồng Đại Bái. Ở làng nghề này, nghề đúc không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, giải quyết việc làm và tạo thu nhập ổn định cho đông đảo lao động, mà còn góp phần giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống. Đại Bái đã duy trì và phát triển kỹ thuật đúc đồng đặc thù, với hoa văn chạm khắc tinh xảo, thể hiện tâm hồn, bản sắc văn hóa dân tộc và sự sáng tạo để cạnh tranh với các sản phẩm đồng đúc, gò đương đại. Đại Bái không chỉ là nơi sản xuất mà còn là “di sản sống”, mang đặc trưng văn hóa Kinh Bắc, thu hút nhiều lao động trẻ và những nghệ nhân tâm huyết gìn giữ, phát huy nghề truyền thống. Sản phẩm đồng Đại Bái không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn được xuất khẩu, khẳng định bản sắc Việt tại Nhật Bản, Hàn Quốc, các nước EU… Làng nghề Đại Bái tiếp tục là cầu nối di sản, kết hợp hài hòa giữa yếu tố văn hóa truyền thống và phát triển kinh tế. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân Bắc Ninh mà còn là biểu tượng sống động của tinh hoa thủ công. Tại làng nghề đúc đồng Đại Bái, nhiều gia đình và cơ sở sản xuất thu về hàng trăm triệu đồng mỗi năm từ nghề truyền thống này”.

Một công đoạn của nghề đúc đồng. Ảnh: Đỗ Huyền/TTXVN

Theo những người làm nghề đúc đồng tại làng nghề, nghề đúc đồng phải thực hiện quy trình sản xuất gồm các công đoạn chính như pha chế hợp kim, tạo khuôn, rót đồng nóng chảy, phá khuôn, gia công và đánh bóng, trong đó những bước quan trọng vẫn được thực hiện thủ công, đòi hỏi tay nghề cao và kinh nghiệm lâu năm. Nghề đúc đồng ở Đại Bái không chỉ mang ý nghĩa quảng bá, việc trưng bày sản phẩm còn khơi gợi niềm tự hào và trách nhiệm gìn giữ nghề truyền thống trong cộng đồng.

Công đoạn chôn hoạ tiết, hoa văn lên bề mặt sản phẩm đòi hỏi sự khéo léo và tính chính xác cao của người thợ.

Hội chợ Mùa Xuân 2026 không chỉ là nơi giới thiệu sản phẩm làng nghề mà còn là không gian kết nối ký ức, văn hóa và con người. Dư âm của những sản phẩm gò, đúc đồng truyền thống lắng sâu trong cảm xúc người xem. Mỗi hiện vật trưng bày không chỉ là kết tinh của kỹ thuật và thẩm mỹ mà còn là minh chứng cho sức sống của các làng nghề qua thời gian. Từ không gian triển lãm mùa xuân, tinh hoa nghề gò, đúc đồng tiếp tục được lan tỏa, kết nối quá khứ với hiện tại và mở ra niềm tin vào một tương lai bền vững cho nghề truyền thống Việt Nam./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-tuc/suc-song-lang-nghe-duc-dong-dai-bai-428826.html


top