Nghị định sửa đổi theo hướng mở rộng căn cứ pháp lý, nới lỏng một số điều kiện và tăng tính linh hoạt trong lập, quản lý quy hoạch đô thị và nông thôn, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu phân quyền, phân cấp.
Đáng chú ý, Nghị định sửa đổi quy định về các trường hợp lập quy hoạch chung đô thị theo hướng giảm ngưỡng mật độ dân số tối thiểu từ 500 người/km² xuống 300 người/km²; đồng thời bỏ quy định về diện tích tối thiểu đối với đô thị mới, tăng tính linh hoạt trong xác định phạm vi quy hoạch. Phạm vi lập quy hoạch chung được xác định trên cơ sở quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh hoặc quy hoạch chung thành phố.
Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung các trường hợp lập quy hoạch phân khu theo hướng mở rộng phạm vi điều chỉnh, bao quát nhiều loại hình khu vực và không quy định cứng về quy mô diện tích, giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định trên cơ sở yêu cầu quản lý phát triển và cấu trúc không gian của quy hoạch chung đã được phê duyệt.
Bên cạnh đó, quy định về lập quy hoạch chi tiết được điều chỉnh theo hướng không quy định ngưỡng diện tích cụ thể đối với khu chức năng, mà căn cứ vào quy hoạch chi tiết được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy hoạch tỉnh hoặc quy hoạch chung thành phố.
Nghị định số 34/2026/NĐ-CP cũng bổ sung yêu cầu gửi hồ sơ quy hoạch đô thị và nông thôn qua hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng; đồng thời quy định rõ trách nhiệm xử lý đối với các hồ sơ chuyển tiếp trước ngày 1/1/2026.
Về quản lý kinh phí, Nghị định sửa đổi trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc ban hành kế hoạch kinh phí hằng năm, phê duyệt dự toán chi phí cho hoạt động quy hoạch đô thị và nông thôn; cho phép phân cấp, ủy quyền phù hợp với quy định của pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương.
Theo Bộ Xây dựng, Nghị định đã cụ thể hóa các quy định của Luật số 144/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn; đồng thời khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số./.