Nghề sơn mài ở khu vực Đông Bắc Thành phố Hồ Chí Minh được xem là một trong những tinh hoa đặc sắc của mỹ thuật Việt Nam. Từ lớp sơn ta óng ánh, kỹ thuật cẩn trứng, dát vàng - bạc cho đến công đoạn mài nhiều lớp công phu, mỗi tác phẩm đều là kết quả của sự nhẫn nại và tay nghề điêu luyện.
Sơn mài truyền thống không chỉ phản ánh cảnh sắc, đời sống Nam Bộ mà còn thể hiện chiều sâu văn hóa qua từng họa tiết chùa chiền, hoa lá bốn mùa hay những mảng màu trừu tượng. Điểm đặc biệt của sơn mài nằm ở chiều sâu thị giác – lớp lớp sắc màu ẩn hiện sau quá trình mài, tạo nên hiệu ứng ánh sáng sang trọng và độc đáo mà khó chất liệu nào thay thế được.
Làng sơn mài Tương Bình Hiệp (Bình Dương trước hợp nhất) – chiếc nôi của nghệ thuật sơn mài Việt Nam, nổi tiếng suốt nhiều thế kỷ với những sản phẩm thủ công tinh xảo. Ảnh: Thông Hải/ Báo ảnh Việt Nam
Công đoạn mài sơn đòi hỏi người thợ phải có tay nghề vững, thao tác đều tay để bề mặt sản phẩm đạt độ nhẵn và chuẩn màu. Ảnh: Thông Hải/ Báo ảnh Việt Nam
Các sản phẩm gia dụng sơn mài với hoa văn tinh tế, độ bền cao được người tiêu dùng trong và ngoài nước ưa chuộng. Ảnh: Thông Hải/ Báo ảnh Việt Nam
Mỗi tác phẩm sơn mài cổ điển đều được nghệ nhân trau chuốt tỉ mỉ, kết tinh kỹ thuật và thẩm mỹ truyền thống. Ảnh: Thông Hải/ Báo ảnh Việt Nam
Công đoạn vẽ nổi trên sản phẩm sơn mài đòi hỏi người thợ không chỉ khéo tay mà còn có năng khiếu hội họa và cảm nhận màu sắc tinh tế. Ảnh: Thông Hải/ Báo ảnh Việt Nam
Từ thời kỳ đổi mới đến nay, sơn mài đã mở rộng biên độ sáng tạo. Không còn giới hạn trong tranh và đồ mỹ nghệ truyền thống, chất liệu này được ứng dụng vào décor và nội thất hiện đại như tranh tường, mặt bàn, tủ, bình trang trí cao cấp. Sự kết hợp giữa kỹ thuật cổ truyền và thiết kế đương đại đã giúp sản phẩm sơn mài chinh phục nhiều thị trường quốc tế khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu.
Thế hệ nghệ nhân trẻ đóng vai trò quan trọng trong quá trình làm mới nghề. Họ tổ chức triển lãm, workshop, đưa sơn mài vào nghệ thuật đương đại, tạo cầu nối giữa truyền thống và công chúng trẻ. Nhờ đó, sơn mài không chỉ được bảo tồn mà còn trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo trong đời sống hiện đại.
Những sản phẩm sơn mài tiêu biểu của làng nghề Tương Bình Hiệp (Bình Dương), kết tinh tinh hoa thủ công truyền thống và giá trị mỹ thuật đặc sắc. Ảnh: Thông Hải/ Báo ảnh Việt Nam
Những sản phẩm sơn mài tiêu biểu của làng nghề Tương Bình Hiệp (Bình Dương), kết tinh tinh hoa thủ công truyền thống và giá trị mỹ thuật đặc sắc. Ảnh: Thông Hải/ Báo ảnh Việt Nam
Những sản phẩm sơn mài tiêu biểu của làng nghề Tương Bình Hiệp (Bình Dương), kết tinh tinh hoa thủ công truyền thống và giá trị mỹ thuật đặc sắc. Ảnh: Thông Hải/ Báo ảnh Việt Nam
Dù đối diện áp lực cạnh tranh từ sản phẩm công nghiệp, sơn mài vẫn giữ được vị thế riêng nhờ “cái hồn” thủ công không thể sao chép. Hướng phát triển gắn làng nghề với du lịch trải nghiệm và không gian sáng tạo đang mở ra cơ hội mới, giúp nghề sơn mài tiếp tục lan tỏa giá trị. Giữa nhịp sống đô thị năng động, sắc sơn và ánh vàng ấy vẫn lặng lẽ tỏa sáng như minh chứng cho sức sống bền bỉ của mỹ thuật truyền thống Việt Nam./.
https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/son-mai-sac-son-va-anh-vang-cua-my-thuat-truyen-thong-436146.html