Gìn giữ hồn cốt văn hóa nơi phum, sóc

Những ngày giữa tháng Tư, tại các ngôi chùa Khmer ở các xã Hòa Hội, Ninh Điền, Tân Đông…, người dân đã tề tựu đông đủ trong trang phục truyền thống rực rỡ. Những tà váy sampot, chiếc khăn rằn và tấm áo chàm hòa quyện giữa đất trời, tạo nên bức tranh sinh động trong không gian chùa trang nghiêm, thanh tịnh.

Chùa Botum Kirirangsay (còn gọi là chùa Khedol), thuộc phường Bình Minh, là một trong những ngôi chùa Khmer tiêu biểu của tỉnh Tây Ninh còn lưu giữ đậm nét giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer.

Sư cả Kiên Sô Phát, trụ trì chùa cho biết: Tết Chôl Chnăm Thmây là lễ hội mừng năm mới quan trọng nhất, dịp để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống an lành, hạnh phúc; đồng thời mở đầu năm mới với nhiều niềm tin, khát vọng tốt đẹp. Đây cũng là dịp để người dân bày tỏ lòng hiếu thảo với tổ tiên, sự biết ơn đối với Đảng, Nhà nước. Những năm qua, đồng bào Khmer luôn thực hiện tốt nếp sống văn minh trong tín ngưỡng, tôn giáo; chấp hành chủ trương, chính sách, pháp luật, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước và các cuộc vận động tại địa phương.

Trong tiếng nhạc ngũ âm ngân vang, các nghi lễ truyền thống như dâng cơm, tắm tượng Phật, đắp núi cát... được tổ chức trang nghiêm, thể hiện lòng thành kính và ước nguyện về một năm mới bình an, mùa màng thuận lợi. Những điệu múa dân gian uyển chuyển, những trò chơi cộng đồng sôi nổi được tổ chức trong dịp Tết Chôl Chnăm Thmây tạo nên không khí vừa linh thiêng, vừa vui tươi.

Tết Chôl Chnăm Thmây cũng là dịp để cộng đồng gắn kết, cùng nhau chuẩn bị lễ vật, trang trí chùa chiền, tổ chức các hoạt động văn hóa. Những giá trị truyền thống được gìn giữ không chỉ qua nghi lễ mà còn qua nếp sống, qua cách người lớn truyền dạy cho lớp trẻ.

Ông Danh Phước, người dân Khmer tại xã Hòa Hội chia sẻ: “Đối với chúng tôi, Tết Chôl Chnăm Thmây không chỉ là dịp nghỉ ngơi mà còn là lúc cả gia đình sum họp, cùng nhau lên chùa làm lễ, cầu bình an. Những nghi thức truyền thống giúp con cháu hiểu hơn về nguồn cội, về văn hóa của dân tộc mình”.

Còn chị Thạch Sô Phia, xã Ninh Điền, bày tỏ: “Mỗi năm đến Tết, chúng tôi đều mặc trang phục truyền thống, tham gia múa hát, chơi trò chơi dân gian. Tôi luôn nhắc con mình giữ gìn tiếng nói, phong tục của người Khmer, vì đó là bản sắc riêng rất đáng tự hào”.

Bên cạnh yếu tố văn hóa, đời sống vật chất của đồng bào Khmer tại Tây Ninh những năm gần đây có nhiều chuyển biến tích cực. Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, chính quyền các cấp, hệ thống hạ tầng được đầu tư, sinh kế được hỗ trợ, nhiều hộ dân vươn lên ổn định cuộc sống. Chính sự đổi thay ấy góp phần làm cho không khí đón Tết thêm trọn vẹn, ấm no.

Là ngày hội của đồng bào Khmer,Đặc biệt, Tết Chôl Chnăm Thmây còn là dịp các dân tộc trên địa bàn giao lưu văn hóa, thắt chặt tình đoàn kết. Tại các chùa, đông đảo người dân và du khách đến tham quan, trải nghiệm không gian lễ hội, thưởng thức ẩm thực truyền thống và hòa mình vào các hoạt động văn hóa. Những trò chơi dân gian thu hút nhiều lứa tuổi tham gia, tiếng cười nói rộn ràng, những cái bắt tay thân tình góp phần tạo nên không khí đoàn kết, gắn bó.

  Nghi thức đắp núi cát diễn ra trong không khí trang nghiêm, thể hiện quan niệm về tích đức, cầu phúc của người Khmer. Ảnh: Giang Phương - TTXVN  

 Quan tâm, chăm lo đời sống đồng bào Khmer

Nhân dịp Tết Chôl Chnăm Thmây (từ 14-16/4) năm 2026, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn đã đến thăm, chúc Tết tại chùa Phật giáo Nam tông Khmer Hiệp Phước (xã Hòa Hội), chùa Svay (xã Ninh Điền) và Hội thánh Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh, nơi có đông đảo đồng bào Khmer sinh hoạt.

Tại các điểm đến, Chủ tịch UBND tỉnh gửi lời chúc năm mới an lành, hạnh phúc đến chư tăng và bà con; đồng thời bày tỏ phấn khởi trước diện mạo các cơ sở tôn giáo ngày càng khang trang, đời sống đồng bào không ngừng được nâng cao. Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, những năm qua, Đảng bộ, chính quyền tỉnh luôn quan tâm triển khai hiệu quả các chính sách dân tộc, góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào. Đó là minh chứng rõ nét khi chủ trương, chính sách đi vào thực tiễn.

  Các bạn trẻ hào hứng tham gia lễ hội tại chùa Botum Kirirangsay (còn gọi là chùa Khedol), thuộc phường Bình Minh, tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Giang Phương - TTXVN  

Chủ tịch UBND tỉnh mong muốn các chư tăng, sư sãi tiếp tục vận động phật tử, đồng bào Khmer chấp hành tốt chủ trương, chính sách, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Tại các vùng biên của Tây Ninh, nơi nhiều dân tộc cùng sinh sống, Tết Chôl Chnăm Thmây còn mang ý nghĩa kết nối cộng đồng, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự và xây dựng đời sống văn hóa cơ sở. Các lực lượng chức năng, đặc biệt là Bộ đội Biên phòng, luôn đồng hành cùng người dân trong tổ chức lễ hội, đảm bảo an toàn, đồng thời hỗ trợ, chăm lo đời sống cho bà con.

Trong những ngày Tết, đến thăm, động viên cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ninh Điền, đơn vị đứng chân trên địa bàn có chùa Svay, Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị lực lượng tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, gắn bó với nhân dân, chăm lo đời sống người dân khu vực biên giới, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có người Khmer.

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn nhấn mạnh, biên giới có ổn định thì nội địa mới phát triển; do đó, lực lượng chức năng cần chủ động nắm tình hình, ngăn chặn hiệu quả các loại tội phạm và các nguy cơ an ninh phi truyền thống, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, Chủ tịch UBND tỉnh ghi nhận và đề cao vai trò của nhân dân khu vực biên giới trong công tác phòng, chống tội phạm, giữ gìn an ninh trật tự thông qua việc tích cực phối hợp, cung cấp thông tin, tham gia các mô hình tự quản, góp phần cùng lực lượng chức năng bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ.

Chủ tịch UBND tỉnh cũng đề nghị lực lượng Bộ đội Biên phòng tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối gắn bó với nhân dân, đồng hành, chia sẻ, chăm lo đời sống bà con khu vực biên giới, nhất là đồng bào Khmer trong các dịp lễ, Tết truyền thống.

Thiếu tá Trần Đức Dũng, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Ninh Điền nhấn mạnh: Đơn vị luôn nỗ lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, đặc biệt là công tác quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới, giữ gìn an ninh trật tự khu vực biên giới; đồng thời thường xuyên quan tâm, thăm hỏi, động viên nhân dân trong các dịp lễ, Tết, nhất là đồng bào Khmer.

Trong sắc màu rực rỡ của Tết Chôl Chnăm Thmây, sự quan tâm của chính quyền cùng tinh thần đoàn kết cộng đồng đã góp phần tạo nên một mùa Tết ấm áp, nghĩa tình trên vùng đất biên giới Tây Ninh./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/ruc-ro-sac-mau-tet-chol-chnam-thmay-440873.html