Phóng viên TTXVN tại New Delhi có cuộc trao đổi với Giáo sư Reena Marwah, giảng viên Đại học Delhi đồng thời là Tổng Thư ký Hiệp hội các học giả châu Á về những thành tựu nổi bật trong quan hệ song phương cũng như triển vọng hợp tác giữa hai nước trong giai đoạn tới. Ảnh: Ngọc Thúy - p/v TTXVN tại New Delhi

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại New Delhi, Giáo sư Reena Marwah - giảng viên Đại học Delhi, đồng thời là Tổng Thư ký Hiệp hội các học giả châu Á - nhận định nền tảng quan trọng nhất giúp quan hệ Việt Nam - Ấn Độ duy trì đà phát triển ổn định trong một thập kỷ qua là sự tin cậy chính trị sâu sắc, được xây dựng qua nhiều thế hệ lãnh đạo. Theo Giáo sư Reena Marwah, trong bối cảnh môi trường khu vực và thế giới có nhiều biến động, cả Việt Nam và Ấn Độ đều theo đuổi chính sách tự chủ chiến lược, đề cao độc lập trong hoạch định chính sách đối ngoại, đồng thời ủng hộ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Đây là nền tảng giúp quan hệ song phương tiếp tục phát triển bền vững.
Giáo sư Reena Marwah cho rằng sau 10 năm, hợp tác Việt Nam - Ấn Độ đã mở rộng mạnh mẽ từ các lĩnh vực truyền thống như quốc phòng, năng lượng và giao lưu nhân dân sang những lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, logistics, phát triển cảng biển, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. Theo bà, hợp tác quốc phòng tiếp tục là một trong những trụ cột chiến lược quan trọng nhất. Trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp, cả hai nước đều có nhu cầu hiện đại hóa lực lượng quốc phòng, tăng cường năng lực tác chiến đa miền và nâng cao khả năng ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Do vậy, hai nước có thể mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ quốc phòng mới như thiết bị bay không người lái, công nghệ tên lửa, hệ thống phòng không và công nghiệp quốc phòng công nghệ cao.
Ở góc độ kinh tế, Giáo sư Reena Marwah đánh giá Việt Nam và Ấn Độ có tính bổ trợ cao và còn nhiều dư địa hợp tác. Việt Nam sở hữu vị trí địa chiến lược quan trọng, đường bờ biển dài, là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Kinh nghiệm của Việt Nam trong phát triển cảng biển, logistics và hội nhập kinh tế quốc tế được cho là phù hợp với nhu cầu phát triển hạ tầng và kết nối của Ấn Độ.
Ở chiều ngược lại, Ấn Độ có lợi thế về công nghệ thông tin, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), dịch vụ số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc kết hợp năng lực sản xuất, vị trí chiến lược và khả năng hội nhập của Việt Nam với công nghệ, nguồn nhân lực và quy mô thị trường của Ấn Độ có thể tạo ra động lực tăng trưởng mới cho cả hai nền kinh tế.
Giáo sư Reena Marwah cũng đánh giá cao định hướng phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Việt Nam, thể hiện qua Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng chủ trương thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Theo bà, đây là tín hiệu cho thấy Việt Nam đang chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, mở ra dư địa hợp tác lớn với Ấn Độ trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, công nghệ phần mềm, đào tạo nhân lực công nghệ cao, cũng như các ngành mới như đất hiếm, khoáng sản chiến lược, pin và công nghiệp 4.0–5.0.
Về thương mại và đầu tư, Giáo sư Reena Marwah cho rằng kim ngạch song phương vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Việt Nam có thế mạnh về dệt may, giày dép, điện tử, hàng chế tạo, cà phê và trà – những mặt hàng có triển vọng tại thị trường Ấn Độ với tầng lớp trung lưu đang gia tăng nhanh chóng. Trong khi đó, Ấn Độ có lợi thế về dược phẩm, năng lượng tái tạo và công nghiệp nặng. Thương mại song phương có thể được thúc đẩy mạnh hơn nếu Ấn Độ xem xét giảm một số rào cản phi thuế quan và quá trình rà soát Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA) sớm được hoàn tất. Xu hướng doanh nghiệp lớn hai nước mở rộng hiện diện tại thị trường của nhau, như VinFast đầu tư vào Ấn Độ hay doanh nghiệp Ấn Độ quan tâm tới hạ tầng cảng biển, logistics tại Việt Nam, cũng là những tín hiệu tích cực.
Bên cạnh kinh tế, Giáo sư Reena Marwah nhấn mạnh giao lưu nhân dân đang nổi lên như một trụ cột ngày càng quan trọng trong quan hệ song phương. Việc hai nước hiện có gần 90 chuyến bay mỗi tuần và lượng khách du lịch Ấn Độ tới Việt Nam tăng mạnh cho thấy nhu cầu kết nối ngày càng lớn. Hai bên có thể cân nhắc mở thêm đường bay thẳng, nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực du lịch và thu hút đầu tư vào khách sạn, dịch vụ nhằm khai thác tốt hơn tiềm năng này.
Trên bình diện chiến lược và khu vực, Giáo sư Reena Marwah cho rằng Việt Nam và Ấn Độ chia sẻ nhiều lợi ích tương đồng trong việc thúc đẩy hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và thượng tôn pháp luật quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982. Với vai trò ngày càng gia tăng tại châu Á và Nam Bán cầu, hai nước có tiềm năng trở thành những đối tác quan trọng trong thúc đẩy một trật tự khu vực cân bằng, rộng mở và dựa trên luật lệ.
Giáo sư Reena Marwah nhấn mạnh: “10 năm qua là nền tảng quan trọng, nhưng điều quan trọng hơn là hai nước cần chuyển hóa quan hệ đối tác hiện nay thành những kết quả thực chất hơn trong thập niên tới”.
Đề cập tới chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ, Giáo sư Reena Marwah cho rằng chuyến thăm mang ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và sau khi Quốc hội khóa XVI kiện toàn bộ máy lãnh đạo. Theo bà, điều này phản ánh định hướng của Việt Nam trong việc tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ song phương, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của Ấn Độ trong triển khai chính sách đối ngoại của Việt Nam thời kỳ mới. Giáo sư Reena Marwah nhấn mạnh, chuyến thăm này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng trong thời gian kỷ niệm 10 năm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện mà còn được kỳ vọng tạo xung lực mới, đưa quan hệ Việt Nam - Ấn Độ bước vào giai đoạn phát triển sâu rộng, thực chất và có tầm nhìn dài hạn hơn./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/quan-he-viet-nam-an-do-xung-luc-moi-cho-phat-trien-thuc-chat-443460.html