Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thuyết trình về nội dung cơ bản của dự thảo. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN  

Trình bày Tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Hải quan hiện hành sau 12 năm thực hiện là vô cùng cấp thiết nhằm đáp ứng yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, sự bùng nổ của thương mại điện tử và mục tiêu tinh gọn bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Trọng tâm của lần sửa đổi này là hướng tới chuyển đổi hải quan số và hải quan thông minh. 

Dự thảo Luật tập trung vào năm nhóm nội dung sửa đổi, bổ sung lớn. Trước hết, dự thảo chú trọng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm thực hiện hải quan số thông qua việc chuyển đổi chứng từ sang dạng "thông điệp dữ liệu điện tử"; đồng thời bãi bỏ thủ tục xin gia hạn, cũng như kéo dài thời hạn lưu trữ hàng hóa gửi tại kho ngoại quan, địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế, địa điểm thu gom hàng lẻ, để tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. Cùng với đó, dự thảo Luật cũng có các quy định rõ nét hơn về việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Tài chính. 

Đáng chú ý, dự thảo Luật bổ sung nhiều quy định mới để phù hợp với xu thế hiện nay, như quy định riêng về công tác kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa giao dịch qua nền tảng thương mại điện tử, đi kèm với các khái niệm mới như "kiểm định hải quan" hay "quản lý tuân thủ trong quản lý hải quan", “địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế”. 

Bên cạnh đó, khâu đồng bộ hóa hệ thống pháp luật cũng được chú trọng. Theo đó, cơ quan hải quan sẽ được cấp thẩm quyền chủ động tạm dừng thủ tục đối với hàng hóa quá cảnh nếu nghi ngờ giả mạo sở hữu trí tuệ; hợp nhất thủ tục kiểm tra sau thông quan tại trụ sở của người khai hải quan và doanh nghiệp, kéo dài thời gian thông quan và gia hạn kiểm tra từ 10 lên tối đa 20 ngày. Mặt khác, dự thảo Luật cũng bãi bỏ các quy định không còn phù hợp liên quan đến “kho bảo thuế” và cửa hàng miễn thuế.

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu bày tỏ về cơ bản tán thành với phạm vi sửa đổi và định hướng lấy chuyển đổi số làm trọng tâm. Thường trực Ủy ban kiến nghị Chính phủ nghiên cứu thí điểm đổi mới mô hình theo hướng cơ quan hải quan là đầu mối duy nhất thống nhất tiếp nhận, điều phối và thực hiện kiểm tra chuyên ngành tại một số địa bàn, qua đó giúp giảm thiểu chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Đối với cơ chế kiểm định hải quan, Ủy ban đề nghị cần làm rõ phạm vi, phương pháp và phân định rạch ròi với các hoạt động đánh giá chuyên ngành khác.

  Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN  

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi của việc sửa đổi Luật Hải quan lần này không chỉ nhằm hoàn thiện quy trình mà phải đổi mới tư duy quản lý. Đó là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tiền kiểm sang quản lý rủi ro, từ quản lý hồ sơ sang quản lý dữ liệu, từ quản lý hành chính sang phục vụ phát triển, đồng thời thúc đẩy sự tuân thủ tự nguyện của doanh nghiệp. 

Đánh giá cao quy định về thương mại điện tử xuyên biên giới và xem đây là nội dung đột phá khắc phục khoảng trống pháp lý, Chủ tịch Quốc hội đề nghị bắt buộc liên thông dữ liệu định danh và xây dựng cổng thông tin hải quan chuyên dụng. Việc phân loại mức độ tuân thủ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tuân thủ cao được giảm tối đa tần suất kiểm tra cũng được Chủ tịch Quốc hội ghi nhận là điểm mới khiến cộng đồng doanh nghiệp vô cùng phấn khởi. Tuy nhiên, trong vấn đề khai bổ sung hồ sơ, cơ quan chức năng cần phân định rõ giữa lỗi vô ý và sự cố tình vi phạm để tẩu tán chứng cứ, tránh kéo dài thủ tục làm ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp.

  Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN  

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị Chính phủ tiếp thu, rà soát dự thảo nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về chuyển đổi số quốc gia. Trong giai đoạn tới, ngành hải quan cần đặc biệt chú trọng việc tăng cường quản trị, chia sẻ dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) gắn liền với bảo đảm an toàn, an ninh thông tin; đồng thời xác định rõ các tiêu chí kỹ thuật, căn cứ thực hiện "kiểm định hải quan" cũng như bảo đảm quyền khiếu nại của người khai hải quan./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/phien-hop-thu-4-uy-ban-thuong-vu-quoc-hoi-doi-moi-tu-duy-quan-ly-huong-toi-hai-quan-so-457009.html