Dưới mái ngói rêu phong và không gian linh thiêng của Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nơi được xem là biểu tượng tiêu biểu cho truyền thống hiếu học và chiều sâu văn hóa của Thăng Long – Hà Nội, triển lãm tượng ngựa độc bản mang tên “Ngựa về phố”đã tạo nên một điểm nhấn nghệ thuật đặc biệt chào đón xuân Bính Ngọ 2026. Không chỉ đơn thuần là một hoạt động trưng bày mỹ thuật, triển lãm còn mở ra cuộc đối thoại giàu ý nghĩa giữa văn hóa đại ngàn Tây Nguyên và kinh thành ngàn năm văn hiến, giữa nghệ thuật đương đại và không gian di sản.

Những tác phẩm tượng ngựa nổi bật giữa mái ngói rêu phong của di tích ngàn năm. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Không gian trưng bày tượng ngựa độc bản trong khuôn viên Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Văn Miếu – Quốc Tử Giám từ lâu đã là nơi hội tụ tinh hoa văn hóa, nơi lưu giữ những giá trị cốt lõi của dân tộc Việt Nam qua nhiều thế kỷ. Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của những tác phẩm tượng ngựa mang tạo hình phóng khoáng, mạnh mẽ, đậm hơi thở núi rừng Tây Nguyên vừa tạo cảm giác quen thuộc, vừa đem đến sự mới lạ. Quen bởi hình tượng ngựa đã gắn bó lâu đời với lịch sử dân tộc, từ những trang sử hào hùng, đời sống lao động cho đến văn hóa tâm linh; lạ bởi cách thể hiện độc bản, giàu tính biểu cảm, mang tinh thần tự do, khoáng đạt của đại ngàn.

 

Triển lãm “Ngựa về phố” được tổ chức như một lời chào Xuân, một thông điệp đầu năm giàu tính biểu trưng. Trong quan niệm văn hóa phương Đông, ngựa là biểu tượng của ý chí bền bỉ, sự trung thành và khát vọng chinh phục. Đặt trong không khí Xuân Bính Ngọ, hình tượng ấy càng trở nên ý nghĩa, như gửi gắm ước vọng về một năm mới tràn đầy năng lượng, sức sống và tinh thần vươn lên không ngừng. Những chú ngựa trong triển lãm không đứng yên trong dáng vẻ tĩnh tại, mà như đang chuyển động, mang theo nhịp thở của núi rừng, của gió và nắng cao nguyên.

Ngoài ngựa gỗ, một số tượng ngựa bằng gốm và các chất liệu khác cũng được giới thiệu với công chúng tại triển lãm.
Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

 

 

Điểm đặc sắc của triển lãm nằm ở sự giao thoa văn hóa. Giữa không gian cổ kính của Văn Miếu, nơi từng viên gạch, mái ngói đều thấm đẫm dấu ấn thời gian, những tác phẩm tượng ngựa hiện lên như một luồng sinh khí mới. Màu sắc, chất liệu và tạo hình gợi nhắc đến đời sống, tín ngưỡng và tâm hồn của các dân tộc Tây Nguyên, nơi ngựa không chỉ là phương tiện, mà còn là bạn đồng hành, là biểu tượng của sức mạnh và tự do. Sự hiện diện ấy không làm phá vỡ không gian di sản, mà ngược lại, tạo nên sự cộng hưởng, làm nổi bật chiều sâu văn hóa của cả hai vùng đất.

Ở góc nhìn rộng hơn, “Ngựa về phố” cho thấy cách nghệ thuật đương đại có thể hòa quyện một cách tinh tế với di sản. Thay vì chỉ bảo tồn di tích trong trạng thái tĩnh, triển lãm mang đến một cách tiếp cận mới: đưa nghệ thuật vào không gian di sản để làm sống động ký ức văn hóa, khơi gợi cảm xúc và sự tò mò của công chúng. Người xem không chỉ đến Văn Miếu để chiêm bái hay tham quan, mà còn để trải nghiệm, đối thoại với nghệ thuật, từ đó hình thành mối liên kết gần gũi hơn với di sản.

Các em thiếu nhi hào hứng tham quan không gian triển lãm “Ngựa về phố”. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Du khách nước ngoài chiêm ngưỡng tượng ngựa gỗ tại Văn Miếu. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

 

Đối với công chúng, đặc biệt là giới trẻ, triển lãm là một cầu nối hiệu quả. Những tác phẩm tượng ngựa với tạo hình hiện đại, giàu cảm xúc giúp di sản trở nên dễ tiếp cận hơn, không còn là khái niệm xa vời hay khô cứng. Qua đó, giá trị truyền thống được truyền tải bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại, vừa tôn trọng quá khứ, vừa hướng tới tương lai. Đây cũng là minh chứng cho thấy di sản không chỉ thuộc về quá khứ, mà hoàn toàn có thể sống cùng đời sống đương đại.

“Ngựa về phố” vì thế không chỉ là câu chuyện của những bức tượng ngựa, mà là câu chuyện về sự gặp gỡ và đối thoại. Đó là cuộc gặp gỡ giữa đại ngàn và phố thị, giữa truyền thống và hiện đại, giữa chiều sâu văn hóa và sức sáng tạo không ngừng.

Thiếu nhi tìm hiểu hình tượng ngựa qua các tác phẩm điêu khắc độc bản. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Toàn cảnh không gian triển lãm “Ngựa về phố” tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nơi nghệ thuật đương đại tiếp tục đối thoại sống động với di sản ngàn năm văn hiến giữa lòng Thủ đô. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Các em thiếu nhi hào hứng tham quan không gian triển lãm “Ngựa về phố”. Ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

Trong không gian Văn Miếu – Quốc Tử Giám, những chú ngựa mang hơi thở núi rừng đã góp phần làm mới cảm xúc người thưởng lãm, đồng thời gợi mở những suy ngẫm về cách gìn giữ và phát huy di sản trong dòng chảy đương đại.

Triển lãm ‘Ngựa về phố’ hiện vẫn đang diễn ra, tiếp tục thu hút đông đảo công chúng và du khách, đồng thời lan tỏa thông điệp về sức sống, sự bền bỉ và khát vọng vươn lên trong dòng chảy văn hóa đương đại./.

 Bài, ảnh: Công Đạt/Báo ảnh Việt Nam

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/ngua-ve-pho-–-hoi-tho-dai-ngan-giua-thu-do-425553.html