Trước yêu cầu của tình hình mới, để tăng cường việc quản lý đất đai chặt chẽ, hiệu quả, đưa đất đai trở thành nguồn lực chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới, ngày 28/7/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật đất đai và các luật có liên quan

Trước yêu cầu của tình hình mới, để tăng cường việc quản lý đất đai chặt chẽ, hiệu quả, đưa đất đai trở thành nguồn lực chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới, ngày 28/7/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật đất đai và các luật có liên quan.

Tây Nguyên phát huy thế mạnh của vùng đất bazan màu mỡ, rộng lớn để phát triển ngành trồng và chế biến caosu xuất khẩu. Ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt Nam 

Nghị quyết nêu rõ: Để hiện thực hoá các mục tiêu, khát vọng phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới, Ban Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất khẳng định nhiều quan điểm, mục tiêu cơ bản của Nghị quyết số 18-NQ/TW còn nguyên giá trị, cần tiếp tục kế thừa; đồng thời điều chỉnh, bổ sung một số quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp để định hướng sửa đổi đồng bộ Luật Đất đai và các luật có liên quan, nhằm tăng cường quản lý đất đai chặt chẽ, hiệu quả, khơi thông, huy động các nguồn lực; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, tổ chức, doanh nghiệp, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, góp phần thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.

Ngày 28/7/2026, tại Phiên họp thứ 4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN 

Nghị quyết số 21-NQ/TW là bước đi chiến lược mở ra bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý, phân bổ và sử dụng đất đai trong thời gian tới. Đặc biệt, Nghị quyết nhấn mạnh quan điểm: “đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia”, “đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý” và “tuyệt đối không được tư nhân hoá về đất đai”. Cụ thể, Nghị quyết thống nhất khẳng định nhiều quan điểm quan trọng như sau:

Đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, không gian sinh tồn và phát triển; là yếu tố cấu thành chủ quyền lãnh thổ, chủ quyền kinh tế và quốc phòng, an ninh quốc gia; là tư liệu sản xuất đặc biệt, nguồn lực quan trọng cho phát triển đất nước.

Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý; tuyệt đối không được tư nhân hoá về đất đai, không cho phép người nước ngoài nhận chuyển nhượng, chuyển nhượng quyền sử dụng đất dưới mọi hình thức, trừ trường hợp là người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài.

Quản lý và sử dụng đất phải bảo đảm lợi ích chung của toàn dân; Nhân dân được tạo điều kiện tiếp cận, sử dụng đất công bằng, công khai, hiệu quả và bền vững; việc phân bổ, quản lý sử dụng phải bảo đảm công bằng, tiết kiệm, hiệu quả, tránh lãng phí.

Các địa phương tăng tốc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai. Ảnh: TTXVN 

Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại đất đã được Nhà nước giao cho người khác sử dụng trong quá trình thực hiện chính sách, pháp luật về đất đai; không điều chỉnh lại đất nông nghiệp đã giao cho hộ gia đình, cá nhân; kịp thời có chính sách phù hợp để đất nông nghiệp được khai thác, sử dụng hiệu quả và bền vững.

Nhà nước điều tiết, kiểm soát và quyết định giá đất; chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất”, bảo đảm cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế của người có đất ở bị thu hồi. Nhà nước tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền có nơi ở; bố trí quỹ đất và có cơ chế ưu đãi khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp đáp ứng nhu cầu nơi ở của Nhân dân.

Có chính sách phù hợp với từng đối tượng, loại hình sử dụng đất để phát huy cao nhất tiềm năng, giá trị nguồn lực đất đai; kiên quyết khắc phục tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đầu cơ và sử dụng đất đai lãng phí.

Chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị hiện đại về đất đai, bảo đảm quản lý thống nhất, công khai, minh bạch, hiệu quả, vận hành thông suốt trên nền tảng số, dữ liệu số và ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.

Các địa phương chú trọng việc quy hoạch đất đai để thi công nhà ở xã hội phục vụ người thu nhập thấp. Ảnh: TTXVN 

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh, Nghị quyết 21-NQ/TW có tính định hướng chiến lược, là cơ sở chính trị để sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 và các luật khác có liên quan, bao gồm Luật Nhà ở năm 2023 sẽ tác động sâu rộng, toàn diện đến hoạt động phát triển nhà ở và thị trường bất động sản. Mặt khác, việc quán triệt đầy đủ quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Nghị quyết số 21-NQ/TW cũng góp phần để người dân yên tâm, nhà đầu tư, doanh nghiệp hiểu rõ và đồng tình ủng hộ, tích cực tham gia thực hiện các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Đối với người dân, Nghị quyết có ý nghĩa quan trọng trong việc chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống” cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất. Đây là vấn đề không chỉ mang tính nhân văn mà còn đảm bảo yêu cầu an sinh và phát triển bền vững cho người dân. Bởi theo đánh giá của các chuyên gia, giá trị căn nhà hay thửa đất có thể định giá được, trong khi sinh kế, môi trường sống nơi ở mới như quan hệ cộng đồng, khả năng tìm kiếm, chuyển đổi việc làm cũng như nhu cầu được tiếp cận với các tiện ích xã hội như trường học, bệnh viện thì không hề đơn giản. Vì vậy, Nghị quyết 21 yêu cầu các dự án tái định cư phải bảo đảm hạ tầng, dịch vụ thiết yếu, quan tâm đến sinh kế người dân. Đặc biệt việc tách dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án độc lập để thực hiện trước; đồng thời phải có cơ chế phòng ngừa các hành vi tham nhũng, tiêu cực, trục lợi chính sách bồi thường, tái định cư, xây dựng trái phép sau khi có thông báo thu hồi đất. Đây là cách làm mới, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống trước khi dự án triển khai nếu bị thu hồi đất, cũng như giúp giảm thiểu những tiêu cực không đáng có.

Đà Nẵng được đánh giá là địa phương có quy hoạch bài bản, tạo dựng được môi trường sống tốt cho người dân. Ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt Nam 

Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng đưa ra chủ trương hạn chế việc phân lô, bán nền tại các đô thị lớn; áp dụng mức thuế cao hơn đối với những trường hợp nắm giữ đất nhưng bỏ hoang không đưa vào sử dụng; và tăng tính minh bạch của giá đất, giao dịch thông qua kết nối dữ liệu đất đai, quy hoạch, thuế, ngân hàng, công chứng và bất động sản.

Đây chính là những thay đổi quan trọng về cách thức điều tiết thị trường hướng tới việc công khai, minh bạch giá đất giúp ngăn chặn việc đầu cơ, tăng giá đất phi lí gây nhiễu loạn thị trường và xã hội.

Tây Nguyên phát huy thế mạnh của vùng đất bazan màu mỡ, rộng lớn để phát triển nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như cà phê, cao su, chè... Ảnh: Thanh Hòa/Báo ảnh Việt NamChú thích 

Với những định hướng mang tầm chiến lược, Nghị quyết số 21-NQ/TW được kì vọng sẽ tạo xung lực mới để phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, an toàn, bền vững; bảo đảm quyền có chỗ ở hợp pháp của người dân, an sinh xã hội về nhà ở cho các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở, đất ở; tăng nguồn cung nhà ở chính sách, nhà ở giá phù hợp, nhà ở cho thuê giá phù hợp và kéo giảm giá nhà ở thương mại về mức hợp lý; đưa đất đai thực sự trở thành nguồn lực chiến lược, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới./.

• Bài: Thanh Hòa - Ảnh: Báo ảnh Việt Nam & TTXVN

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/nghi-quyet-so-21-nq-tw-–-dong-luc-dua-dat-dai-tro-thanh-nguon-luc-chien-luoc-phat-trien-dat-nuoc-trong-giai-doan-moi-464306.html