Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác lập một tầm nhìn chiến lược về phát triển văn hóa, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa như một nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, để từng bước lan tỏa giá trị văn hóa - nghệ thuật Việt đến gần hơn với bạn bè quốc tế.

Lan tỏa văn hóa ra thế giới

Triển lãm “Tằm” của họa sĩ Lê Hữu Hiếu sẽ diễn ra tại Venice Biennale lần thứ 61, trở thành một dấu mốc đáng chú ý trong hành trình đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Lần đầu tiên Việt Nam có gian Triển lãm Quốc gia tại một trong những sự kiện nghệ thuật uy tín hàng đầu toàn cầu. Trong không gian trưng bày tại thành phố Venice (Italy), tác phẩm sắp đặt “Tằm” nổi bật như một cấu trúc nghệ thuật đa tầng, nơi các yếu tố truyền thống, tín ngưỡng và đời sống đương đại của người Việt được đan xen, tái hiện bằng một ngôn ngữ tạo hình mới mẻ nhưng vẫn giàu căn cốt văn hóa. Hình tượng con tằm - với vòng đời sinh trưởng, nhả tơ, hóa kén và tái sinh - được nghệ sĩ sử dụng như một ẩn dụ cho hành trình của con người và của chính văn hóa dân tộc: lặng lẽ tích tụ, bền bỉ cống hiến và không ngừng tái tạo. Đáng chú ý, việc đưa những con tằm sống vào trong cấu trúc tác phẩm đã biến không gian trưng bày thành một “thực thể sống”, nơi nghệ thuật không còn tĩnh tại mà vận động như chính dòng chảy của đời sống.

Triển lãm "Tằm" của nghệ sĩ Lê Hữu Hiếu - triển lãm cá nhân duy nhất của hoạ sĩ Việt Nam tại Venice Biennale lần thứ 6. 

Thông qua việc sử dụng các chất liệu truyền thống như gỗ mít, sơn mài, tơ tằm, vàng lá, cùng hệ thống biểu tượng như “ngôi nhà”, “thần bảo hộ”, “ngũ hành”, tác phẩm đã kiến tạo một không gian văn hóa giàu tính biểu đạt, phản ánh thế giới quan, nhân sinh quan và chiều sâu tri thức dân gian của người Việt. Ở đó, văn hóa không còn là những “di sản đóng khung”, mà trở thành một dòng chảy sống động, có khả năng đối thoại với những vấn đề mang tính toàn cầu như sự bền vững, cộng đồng và bản sắc trong thời đại biến động.

Việc Lê Hữu Hiếu trở thành nghệ sĩ Việt Nam duy nhất có triển lãm cá nhân tại Venice Biennale 61 không chỉ là một cột mốc của riêng anh, mà còn mở ra một “cánh cửa” mới, tạo nền tảng cho các nghệ sĩ Việt Nam trong tương lai có thể tiếp cận những không gian nghệ thuật quốc tế một cách bài bản và bền vững hơn.

Sự tham gia của Việt Nam tại Biennale lần thứ 61 mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi nghệ thuật thuần túy. Nó thể hiện một tư thế chủ động hội nhập, một khát vọng khẳng định bản sắc trong không gian nghệ thuật quốc tế, đồng thời gửi đi thông điệp về một Việt Nam cởi mở, giàu chiều sâu văn hóa và sẵn sàng đối thoại với nghệ thuật thế giới.

Chia sẻ cảm xúc khi lần đầu tham dự Venice Biennale 61, nghệ sĩ Lê Hữu Hiếu coi việc tham gia sự kiện Venice Biennale như một “kỳ thi lớn” để kiểm chứng hành trình sáng tạo của mình. Nhưng vượt lên trên, anh kỳ vọng sự hiện diện lần này có thể mở đường cho các nghệ sĩ Việt Nam trong tương lai. Nếu như trước đây, nghệ thuật Việt Nam còn thiếu những “cánh cửa” để bước ra thế giới, thì sự kiện lần này có thể xem như một bước mở đầu, góp phần khẳng định năng lực sáng tạo và khả năng đối thoại của nghệ thuật Việt Nam với các vấn đề toàn cầu.

Tiết mục "Đu nón" đạt giải Voi Đồng tại iên hoan Xiếc quốc tế Con voi Vàng 2026. Ảnh: LĐXVN

Đầu tháng 3/2026, các nghệ sĩ Liên đoàn Xiếc Việt Nam tham dự Liên hoan Xiếc quốc tế Con voi Vàng 2026, diễn ra tại thành phố Girona (Tây Ban Nha) và đã ghi dấu ấn mạnh mẽ trên đấu trường quốc tế, khi cả 3 tiết mục đều xuất sắc giành giải thưởng. Trong đó, tiết mục “Duo Love” do hai Nghệ sỹ Ưu tú Thanh Tuấn và Thu Hương biểu diễn đạt giải Voi Bạc; tiết mục “Đu nón” do Nghệ sỹ Ưu tú Lô Thúy và các nghệ sỹ Phạm Hướng, Hồng Thúy, Lưu Hường biểu diễn đạt giải Voi Đồng; tiết mục “Đế kiếm trên đu” do Nghệ sỹ Ưu tú Thu Hương và nghệ sỹ Thanh Bình biểu diễn đạt giải Đặc biệt.

Trước đó, tiết mục “Duo Love” từng giành giải Vàng tại Liên hoan Xiếc quốc tế Almaty-Kazakhstan 2025 và giải Bạc tại Liên hoan Xiếc quốc tế Không biên giới-Liên bang Nga 2025.

Nghệ sỹ Nhân dân Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết, việc tham dự Liên hoan Xiếc quốc tế Con voi Vàng và giành giải thưởng cao khẳng định vị thế, tầm vóc của xiếc Việt trên đấu trường quốc tế, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác, giao lưu, ký kết hợp đồng lưu diễn dài hạn cho nghệ sỹ Việt tại thị trường châu Âu.

Ngay sau liên hoan, Liên đoàn Xiếc Việt Nam đã nhận được nhiều lời mời hợp tác từ các đoàn xiếc quốc tế. Trong đó, tiết mục “Duo Love” được đề nghị ký hợp đồng biểu diễn một năm với đoàn xiếc Roncalli (Đức) - một trong những đoàn xiếc danh tiếng của châu Âu. Các tiết mục “Đu nón” và “Đế kiếm trên đu” cũng nhận được lời mời tham dự Liên hoan Xiếc quốc tế tại Kazakhstan vào tháng 9/2026. Đặc biệt, “Đu nón” còn được mời góp mặt tại Liên hoan Xiếc Monte Carlo (Monaco) vào tháng 1/2027 - sân chơi danh giá hàng đầu, thường được ví như “Oscar” của nghệ thuật xiếc thế giới, điều này cho thấy sức lan tỏa và sự ghi nhận của bạn bè quốc tế đối với nghệ thuật xiếc Việt Nam.

Hội nhập để gia tăng sức mạnh mềm quốc gia

Có thể nói, từ triển lãm mỹ thuật tại Italy, cho đến những giải thưởng của nghệ thuật Xiếc tại châu Âu đã cho thấy, văn hóa - nghệ thuật Việt đang chuyển mình mạnh mẽ, từng bước khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Những sự kiện nghệ thuật này không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, mà còn cho thấy khả năng sáng tạo, năng lực hội nhập và sức lan tỏa của văn hóa Việt trong thời đại mới.

Theo Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc, Cục trưởng Cục Nghệ thuật Biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), những thành tựu của các nghệ sĩ Việt là minh chứng cho hiệu quả của quá trình đầu tư và hội nhập. Tinh thần này cũng phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó nhấn mạnh việc xây dựng và phát huy giá trị văn hóa dân tộc, đồng thời chủ động hội nhập quốc tế…

Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam khẳng định, việc mở rộng hội nhập quốc tế về văn hóa sẽ góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế, uy tín, sức mạnh mềm của quốc gia. Nghị quyết cũng nhấn mạnh một trong những mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết 80 là chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa, phát huy giá trị văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, góp phần gia tăng sức mạnh mềm quốc gia.

Tiết mục "Duo Love" từng giành giải Vàng tại Liên hoan Xiếc quốc tế Almaty-Kazakhstan 2025 và giải Bạc tại Liên hoan Xiếc quốc tế Không biên giới-Liên bang Nga 2025. Ảnh: LĐXVN 

Nhiều chuyên gia văn hóa cho rằng, đây không chỉ là một chủ trương mang tính định hướng, mà còn là nền tảng tư duy mới, đặt văn hóa vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển đất nước. Theo tinh thần của Nghị quyết 80, hội nhập văn hóa không chỉ là quá trình giao lưu, tiếp nhận một chiều, mà là sự tham gia chủ động của Việt Nam vào dòng chảy văn hóa nhân loại, với tư cách một chủ thể có bản sắc, có năng lực sáng tạo và có trách nhiệm đóng góp.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, một trong những điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết 80 là khẳng định vai trò của văn hóa như một nền tảng tinh thần, một trụ cột phát triển và một nguồn lực nội sinh quan trọng. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, sức mạnh của một quốc gia không chỉ được đo bằng kinh tế hay quân sự, mà bằng khả năng lan tỏa giá trị, tạo dựng hình ảnh và gây ảnh hưởng thông qua văn hóa. Từ tinh thần đó, việc đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới không chỉ mang ý nghĩa quảng bá, mà còn là một chiến lược lâu dài nhằm nâng cao vị thế quốc gia. Văn hóa trở thành “cầu nối mềm” để thế giới hiểu hơn về một Việt Nam giàu bản sắc, nhân văn, cởi mở và có trách nhiệm.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Nghị quyết 80 đề ra yêu cầu xây dựng và triển khai chiến lược truyền thông, quảng bá hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài một cách bài bản, chuyên nghiệp và hiệu quả. Trong đó, văn hóa được xác định là cầu nối quan trọng, góp phần giới thiệu hình ảnh đất nước, con người Việt Nam với những giá trị nổi bật: giàu bản sắc, nhân văn, sáng tạo và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế. Thông qua các hoạt động nghệ thuật, triển lãm, liên hoan, giao lưu quốc tế… góp phần lan tỏa và đưa văn hóa Việt Nam đến gần hơn với bạn bè thế giới.

Tiết mục “Đu sen”. Ảnh: LĐXVN 

Có thể thấy, việc chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa, phát huy giá trị truyền thống và tiếp thu tinh hoa nhân loại không chỉ giúp nâng cao đời sống tinh thần xã hội, mà còn góp phần trực tiếp vào việc xây dựng hình ảnh quốc gia, gia tăng sức mạnh mềm và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trong tiến trình đó, mỗi sự kiện đưa văn hóa Việt ra thế giới - dù là một triển lãm, hay một giải thưởng quốc tế - đều là những “điểm chạm” văn hóa, nơi Việt Nam kể câu chuyện của mình với thế giới, đồng thời khẳng định vai trò của một quốc gia giàu bản sắc, nhân văn, năng động và có trách nhiệm, sẵn sàng đóng góp tích cực vào dòng chảy văn minh chung của nhân loại./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-tuc/nghi-quyet-80-nq-tw-lan-toa-gia-tri-van-hoa-viet-ra-the-gioi-gop-phan-gia-tang-suc-manh-mem-quoc-gia-438725.html