Khi bình minh vừa ló rạng trên vùng đất Mũi, hàng nghìn cánh quạt nước đồng loạt chuyển động trên những đầm tôm mênh mông, tạo nên khung cảnh đặc trưng của nghề nuôi tôm Cà Mau.

Khi bình minh vừa ló rạng trên vùng đất Mũi, hàng nghìn cánh quạt nước đồng loạt chuyển động trên những đầm tôm mênh mông, tạo nên khung cảnh đặc trưng của nghề nuôi tôm Cà Mau. Nhưng hôm nay, phía sau nhịp quay quen thuộc ấy là một diện mạo mới của ngành tôm - nơi khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang từng ngày thay đổi cách sản xuất, mở ra hướng phát triển xanh và bền vững theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Mô hình ứng dụng điện mặt trời phục vụ nuôi tôm công nghệ cao tại Cà Mau, giải pháp hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi xanh và giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp. Ảnh: Huỳnh Lâm

Với hơn 424.000 ha diện tích nuôi tôm, chiếm gần 40% diện tích nuôi tôm cả nước và sản lượng khoảng 566.000 tấn mỗi năm, Cà Mau giữ vững vị thế "thủ phủ tôm" của Việt Nam. Mỗi năm, ngành tôm mang về khoảng 2,3 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, đóng góp gần một nửa giá trị xuất khẩu tôm của cả nước. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu, dịch bệnh và những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế đặt ra yêu cầu phải thay đổi mô hình phát triển. Nghị quyết 57 trở thành động lực để địa phương thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn chuỗi giá trị ngành tôm.

Tại các vùng nuôi trọng điểm như Đầm Dơi, Cái Nước, Năm Căn hay Ngọc Hiển, nhiều hộ nuôi đã ứng dụng công nghệ cao để quản lý ao nuôi. Các chỉ số về chất lượng nước, độ pH, oxy hòa tan hay nhiệt độ được theo dõi qua điện thoại thông minh; hệ thống quạt nước và cho ăn được vận hành tự động. Dữ liệu về con giống, thức ăn và quy trình chăm sóc được số hóa, giúp truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu.

Toàn cảnh mô hình nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao tại Cà Mau, diện mạo mới của ngành hàng chủ lực trong hành trình phát triển xanh và bền vững. Ảnh: Huỳnh Lâm

Bên trong ao nuôi tôm công nghệ cao trong nhà màng tại Cà Mau, nơi các yếu tố môi trường như nhiệt độ, nguồn nước và dịch bệnh được kiểm soát chặt chẽ. Ảnh: Huỳnh Lâm

Song hành với chuyển đổi số là chuyển đổi xanh. Các mô hình nuôi tuần hoàn, ứng dụng công nghệ an toàn sinh học và mô hình tôm sinh thái dưới tán rừng ngập mặn tiếp tục được mở rộng, góp phần bảo vệ hệ sinh thái, giảm phát thải và tạo ra những sản phẩm đạt các chứng nhận quốc tế như Naturland, EU Organic và ASC. Đây là lợi thế để con tôm Cà Mau nâng cao giá trị và gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường thế giới.

Khu vực ươm dưỡng tôm giống chất lượng cao của Công ty Tôm sinh thái, mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái sản xuất tôm hiện đại tại Cà Mau. Ảnh: Lê Minh/Báo ảnh Việt Nam

 

Hiện Cà Mau đã quy hoạch 5 vùng nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao với tổng diện tích khoảng 3.900 ha, thu hút 27 doanh nghiệp cùng hơn 6.000 hộ nuôi siêu thâm canh tham gia. Cùng với đó, các nhà máy chế biến tôm xuất khẩu cũng đẩy mạnh đầu tư dây chuyền tự động, kho lạnh thông minh, hệ thống truy xuất nguồn gốc và quản trị sản xuất bằng công nghệ số. Việc ứng dụng AI, Internet vạn vật (IoT) và tự động hóa giúp nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng, tiết kiệm năng lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của những thị trường lớn như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc. Chuỗi liên kết từ vùng nuôi đến chế biến, xuất khẩu vì thế ngày càng được hoàn thiện theo hướng hiện đại và bền vững.

 

Người dân Cà Mau thu hoạch tôm tại ao nuôi siêu thâm canh công nghệ cao - thành quả từ việc thay đổi tư duy sản xuất và ứng dụng khoa học kỹ thuật. Ảnh: Huỳnh Lâm

Mô hình nuôi tôm siêu thâm canh cho năng suất bình quân đạt từ 30 – 50 tấn/ha/vụ, cá biệt có nơi đạt trên 100 tấn/ha/vụ, với tỷ lệ nuôi thành công lên đến 80-90%. Ảnh: Lê Minh/Báo ảnh Việt Nam

Phát biểu tại Hội thảo khoa học "Chuyển đổi xanh trên nền tảng số của Đồng bằng sông Cửu Long - Mô hình Cà Mau thích ứng biến đổi khí hậu", Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng khẳng định, chuyển đổi xanh trên nền tảng số là xu thế tất yếu, giúp khai thác hiệu quả thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nâng cao năng suất, sử dụng hiệu quả tài nguyên và giảm tác động đến môi trường.

Hoạt động nghiên cứu và kiểm soát chất lượng tại phòng thí nghiệm chuyên ngành tôm ở Cà Mau. Ảnh: Huỳnh Lâm

Dây chuyền chế biến tôm giá trị gia tăng xuất khẩu hiện đại tại Cà Mau, góp phần khẳng định vị thế và nâng cao sức cạnh tranh của ngành hàng chủ lực trên thị trường thế giới. Ảnh: Lê Minh/Báo ảnh Việt Nam

 

Tinh thần ấy đang hiện hữu trên từng cánh đồng tôm, trong các nhà máy chế biến và trên mỗi lô hàng xuất khẩu. Sự đồng hành giữa chính quyền, doanh nghiệp, nhà khoa học và người dân đang tạo nên một hệ sinh thái sản xuất hiện đại, nơi công nghệ trở thành công cụ giúp người nuôi giảm rủi ro, nâng cao năng suất, đồng thời giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị sản phẩm và năng lực cạnh tranh.

Dây chuyền đóng gói tôm thành phẩm tại nhà máy chế biến tôm xuất khẩu hiện đại ở tỉnh Cà Mau. Ảnh: Huỳnh Lâm

Giữa mênh mông sông nước cực Nam Tổ quốc, những vòng quay của cánh quạt nước hôm nay không chỉ tạo nên nhịp sống trên những đầm tôm trù phú mà còn biểu tượng cho sự chuyển mình của một ngành kinh tế mũi nhọn. Khi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển, con tôm Đất Mũi đang mang theo khát vọng xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, xanh, bền vững và vươn xa trên thị trường thế giới./.

Bài: Sơn Nghĩa ; Ảnh: Lê Minh/Báo ảnh Việt Nam - Huỳnh Lâm

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/nghi-quyet-57-nq-tw-suc-bat-moi-tren-canh-dong-tom-vung-cuc-nam-to-quoc-461775.html