Nghề Việt

Nghề làm lưới ở Thơm Rơm

Từ những sợi lưới, chiếc lú, chiếc chài đến các loại ngư cụ khác phục vụ đánh bắt thủy sản, nghề làm lưới ở Thơm Rơm (Cần Thơ) đã gắn bó với đời sống của nhiều gia đình qua nhiều thế hệ. Không chỉ cung cấp dụng cụ đánh bắt cho ngư dân trong và ngoài tỉnh, nghề truyền thống này còn tạo việc làm, mang lại nguồn thu nhập cho người dân địa phương, đặc biệt vào mùa nước nổi.

Từ những sợi lưới, chiếc lú, chiếc chài đến các loại ngư cụ khác phục vụ đánh bắt thủy sản, nghề làm lưới ở Thơm Rơm (Cần Thơ) đã gắn bó với đời sống của nhiều gia đình qua nhiều thế hệ. Không chỉ cung cấp dụng cụ đánh bắt cho ngư dân trong và ngoài tỉnh, nghề truyền thống này còn tạo việc làm, mang lại nguồn thu nhập cho người dân địa phương, đặc biệt vào mùa nước nổi.

 

Khu vực sản xuất và kinh doanh ngư cụ sầm uất dọc tuyến Quốc lộ 91 tại làng nghề Thơm Rơm, nơi lưu giữ và phát huy nét đẹp truyền thống qua nhiều thế hệ. Ảnh: Nguyễn Luân/Báo Ảnh Việt Nam

 

Theo những người dân sống lâu năm tại địa phương, làng nghề hình thành từ những năm 1980, khởi đầu với một số hộ dân từ miền Trung, chủ yếu quê gốc Thừa Thiên Huế, vào Nam lập nghiệp. Từ những gia đình ban đầu, nghề đan lưới dần lan rộng trong cộng đồng, vừa tạo sinh kế cho người dân vừa đáp ứng nhu cầu ngư cụ ngày càng đa dạng của ngư dân. Có thời điểm làng nghề có gần 40 cơ sở sản xuất kinh doanh lớn nhỏ, vài trăm hộ nhận gia công và tạo công ăn việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương. Năm 2012, làng nghề đan lưới Thơm Rơm được thành phố Cần Thơ công nhận danh hiệu làng nghề truyền thống.

Nghề quanh năm, nhộn nhịp mùa nước nổi

Tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh ngư cụ ở Thơm Rơm, khu vực dọc tuyến quốc lộ 91 gần chân cầu Thơm Rơm, cách trung tâm thành phố Cần Thơ khoảng 30km, những người thợ miệt mài với từng công đoạn đan, kết, ráp lưới và hoàn thiện sản phẩm. Mỗi loại ngư cụ có cách làm và yêu cầu kỹ thuật riêng, đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ của người thợ để sản phẩm có độ bền, phù hợp với từng hình thức đánh bắt.

 


 

Với những người đã gắn bó lâu năm, công việc làm lú, làm lưới không chỉ là kế sinh nhai mà còn là nghề được truyền lại trong gia đình. Một người thợ lành nghề tại cơ sở Hữu Tý, một cơ sở sản xuất lớn lâu năm tại Thơm Rơm, cho biết, tiền công mỗi ngày làm lú của anh hiện dao động trong khoảng từ 100.000 đến 200.000 đồng. Công việc có quanh năm, nhưng vào mùa nước nổi, nhu cầu ngư cụ tăng lên, người làm nghề cũng có nhiều việc hơn.

Không chỉ những người thợ lâu năm, nghề này còn thu hút lao động thời vụ, tranh thủ kiếm thêm thu nhập cho gia đình. Chị Hai, một thợ làm lú mới vào nghề được vài tháng, cho biết chị bắt đầu công việc khi bước vào mùa có nhiều đơn hàng. Khi có việc, chủ cơ sở gọi đến làm; hết mùa, chị có thể nghỉ để chuyển sang công việc khác. Với mức tiền công hơn 100.000 đồng mỗi ngày, công việc giúp chị có thêm một khoản thu nhập trong những tháng cao điểm.

 



 

Đặc điểm mùa vụ khiến nghề làm ngư cụ ở đây có nhịp độ sản xuất khá linh hoạt. Những tháng mùa nước nổi, khi hoạt động đánh bắt thủy sản diễn ra sôi động, các cơ sở có thêm đơn hàng, cần nhiều nhân công gia công. Vào thời điểm còn lại trong năm, công việc vẫn duy trì nhưng không nhộn nhịp bằng.

Giữ nghề truyền thống, thích ứng với thị trường

Theo anh Phạm Phước Vũ, chủ cơ sở chuyên sản xuất và kinh doanh các loại chài, lưới, ngư cụ đánh bắt thủy sản Năm Tấn II, nghề làm ngư cụ là nghề truyền thống của gia đình anh. Hiện gia đình có hai cửa tiệm. Theo anh, riêng khu vực chân cầu Thơm Rơm dọc quốc lộ 91 có khoảng 30 hộ kinh doanh các mặt hàng này. Hoạt động mua bán diễn ra quanh năm, nhưng vào mùa nước nổi, lượng khách tìm mua thường tăng lên.

Cơ sở của anh Vũ sản xuất, kinh doanh hơn chục loại sản phẩm như chài, lưới, lú, dớn… phục vụ hoạt động đánh bắt trên cả sông và biển. Khách hàng không chỉ ở Cần Thơ mà còn đến từ nhiều địa phương như Cà Mau, Hà Tiên, Kiên Giang, Long An và Vũng Tàu. Bên cạnh việc sản xuất tại cơ sở, anh còn bỏ mối hàng cho các tỉnh và giao nguyên liệu để những gia đình trong xóm nhận gia công. Cách làm này góp phần duy trì việc làm cho nhiều lao động địa phương, trong đó có những hộ đã theo nghề lâu năm và có thu nhập khá so với mặt bằng chung tại địa phương.

 


 

Tuy nhiên, theo anh Vũ, sức mua năm nay chậm hơn so với những năm trước. Khoảng 5-7 năm trước, từ tháng 8 trở đi, nhiều hộ đã bắt đầu bày ngư cụ dọc tuyến đường, người mua ra vào tấp nập. Hiện nay, hoạt động kinh doanh không còn sôi động như thời điểm đó. Trên thị trường cũng có các loại ngư cụ nhập khẩu làm sẵn với giá thành thấp hơn, tạo thêm áp lực cạnh tranh. Dù vậy, theo anh, sản phẩm được sản xuất thủ công tại các cơ sở trong khu vực vẫn có lợi thế về chất lượng và độ bền.

Sự thay đổi của nghề còn thể hiện qua cách thức sản xuất. Anh Trần Thiện An, một người gắn bó lâu năm với công việc làm ngư cụ đồng thời cũng là chủ cơ sở sản xuất – mua bán Dì Ba - Tư An, nhớ lại trước đây nhiều công đoạn phải thực hiện hoàn toàn bằng tay. Có thời điểm, người thợ phải dùng miệng để cắn chì gắn vào lưới, dễ bị cứa đứt lưỡi, ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như việc ăn uống và sinh hoạt hằng ngày. Ngày nay, các loại máy móc hỗ trợ đã giúp giảm bớt sức lao động và cải thiện điều kiện làm việc. Anh An cho rằng, nếu không có thiết bị hỗ trợ như hiện nay, có lẽ anh đã phải bỏ nghề để tìm công việc khác.

 


 

Theo anh An, nhiều hộ kinh doanh ngư cụ ở Thơm Rơm có quan hệ bà con, anh em, phần lớn là những gia đình từ Huế vào lập nghiệp. Qua thời gian, một số hộ chuyển sang làm nghề khác, có gia đình đầu tư ghe đi biển, có người lên Tây Nguyên trồng trọt; chỉ còn một bộ phận tiếp tục gắn bó với nghề sản xuất, kinh doanh ngư cụ.

Giữa những biến động của thị trường và sự thay đổi trong đời sống người dân, nghề làm lưới ở Thơm Rơm vẫn được duy trì nhờ những gia đình bền bỉ bám nghề, những người thợ lành nghề và mạng lưới gia công trong cộng đồng. Mỗi chiếc lú, tấm lưới hoàn thành không chỉ phục vụ sinh kế của ngư dân mà còn góp phần lưu giữ một nghề thủ công đã gắn bó với vùng sông nước Cần Thơ qua nhiều năm tháng./.

  •  
  • Bài: Trung Khánh – Ảnh: Nguyễn Luân/Báo Ảnh Việt Nam

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/nghe-lam-luoi-o-thom-rom-478371.html


top