*Điểm hẹn của lòng biết ơn và ký ức

Đêm hoa đăng tri ân các Anh hùng liệt sĩ vào dịp rằm tháng Giêng trên sông Thạch Hãn còn là dịp để giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Ảnh: Tường Vi - TTXVN

Những ngày này, người dân địa phương và du khách từ khắp mọi miền Tổ quốc tìm về sông Thạch Hãn và Thành cổ Quảng Trị để dâng hương, dâng hoa tưởng niệm và thắp nến tri ân. Khi màn đêm buông xuống, những ngọn hoa đăng được người dân và du khách thắp sáng, nhẹ nhàng thả trôi theo từng con nước trên dòng Thạch Hãn. Ánh nến lung linh phản chiếu mặt sông như hàng ngàn vì sao nhỏ kết thành dòng tưởng niệm. Mỗi ngọn đèn hoa đăng là một lời tri ân, nhắn gửi đến những người đã hóa thân vào đất trời Quảng Trị.

Trong không khí linh thiêng, tiếng chuông ngân vang từ Thành cổ Quảng Trị gợi nhớ về những tháng ngày khốc liệt của cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ từ ngày 28/6 - 16/9/1972. Nơi từng hứng chịu hàng vạn tấn bom đạn ấy nay trở thành “địa chỉ đỏ”, nhắc các thế hệ hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình. Dòng Thạch Hãn chảy bên Thành cổ Quảng Trị như chứng nhân lịch sử, lặng lẽ kể câu chuyện của những người lính tuổi đôi mươi đã nằm lại giữa mùa hè “đỏ lửa” cách nay 54 năm.

Dịp Rằm tháng Giêng năm nay, Sở Y tế tỉnh Quảng Trị phối hợp với phường Quảng Trị tổ chức Chương trình "Đêm hoa đăng" tri ân các anh hùng liệt sĩ trên sông Thạch Hãn, thu hút hàng trăm cán bộ, đoàn viên, thanh niên, cựu chiến binh cùng người dân địa phương tham gia dâng hương, thắp nến và lắng nghe những câu chuyện ký ức.

Trong khói hương trầm mặc tại Di tích Quốc gia đặc biệt Nhà hành lễ - Bến thả hoa bờ Nam sông Thạch Hãn, các đại biểu kính cẩn nghiêng mình dành phút mặc niệm tưởng nhớ công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ.

Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Trị Diệp Thị Minh Quyết xúc động bày tỏ, để giữ vững Thành cổ trong suốt 81 ngày đêm khốc liệt, hàng ngàn chiến sĩ và đồng bào đã anh dũng chiến đấu, hy sinh; xương máu hòa vào đất, vào sông, hóa thành cây cỏ và phù sa bờ bãi. Trước anh linh các liệt sĩ, mỗi người hôm nay nguyện sống, học tập, lao động và cống hiến xứng đáng với sự hy sinh cao cả ấy; quyết tâm xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh; thực hiện trọn vẹn khát vọng hòa bình, phát triển mà các anh đã gửi lại.

Không chỉ là nghi lễ tưởng niệm, đêm hoa đăng vào ngày Rằm tháng Giêng trên sông Thạch Hãn còn là dịp để giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Giữa ánh sáng lấp lánh của hoa đăng, mỗi người như lắng lại để thấu hiểu rằng, độc lập, tự do hôm nay được đánh đổi bằng biết bao máu xương.

Anh Nguyễn Thắng Lợi, Bí thư Chi đoàn Trung tâm Y tế khu vực Triệu Phong chia sẻ: “Trong không khí trang nghiêm của đêm Rằm tháng Giêng, chúng tôi càng thấm thía sự hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống cho nền hòa bình hôm nay. Là những người làm công tác y tế, chúng tôi luôn tự nhắc mình phải sống trách nhiệm, tận tâm chăm sóc sức khỏe nhân dân. Chi đoàn thường xuyên tham gia hoạt động đền ơn đáp nghĩa, khám chữa bệnh cho gia đình chính sách, tổ chức viếng nghĩa trang liệt sĩ và học tập truyền thống cách mạng. Đó cũng là cách thế hệ trẻ tri ân và tiếp nối”.

Ngày Rằm bên sông Thạch Hãn không ồn ào, không phô trương. Chỉ có tiếng nước vỗ bờ, lời thì thầm gọi tên đồng đội, lời tri ân với cha, anh đi trước và những nguyện ước bình yên gửi theo dòng nước. Mỗi nhành hoa, mỗi ngọn hoa đăng thả xuống là một lời nhắc về giá trị của hòa bình và đạo lý “uống nước nhớ nguồn” trên mảnh đất Quảng Trị anh hùng.

Thạch Hãn - dòng sông hiền hòa hôm nay từng oằn mình trong khói lửa chiến tranh, nơi biết bao người con đất Việt đã ngã xuống để giữ từng tấc đất quê hương. Ảnh: Tường Vi - TTXVN  

Rằm tháng Giêng năm nào, cựu chiến binh Phan Minh Khuê (xã Triệu Phong) cũng đến sông Thạch Hãn để thắp hương và tự tay thả những ngọn hoa đăng cho đồng đội của mình. Ông nghẹn ngào, Thạch Hãn từng là “tọa độ lửa” trong mùa hè năm 1972, nhiều người lính tuổi đôi mươi mãi mãi nằm lại đây. Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao xương máu. Mong thế hệ trẻ luôn luôn khắc ghi công ơn của các anh hùng liệt sĩ, đồng thời nỗ lực học tập, gìn giữ lịch sử và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Dòng Thạch Hãn đã, đang và sẽ mãi kể về những chiến sĩ hòa mình vào sông sâu, dưới làn bom đạn dày đặc, lấy thân mình làm đoạn nối thông tin liên lạc phục vụ chiến trường. Đó là những người con ưu tú của dân tộc trước khi vượt sông Thạch Hãn, đã chuẩn bị cho buổi lễ truy điệu chính mình, gửi thư, khắc tên trên bảng tôn để đồng đội chôn cất, sẵn sàng và ung dung đi vào cõi chết vì lời thề thiêng liêng với Tổ quốc. Là những chiến sĩ chủ lực quân giải phóng với nhiều trận đánh, giành giật từng căn hầm, đoạn hào, góc thành, điểm chốt với địch, trong lằn ranh sinh tử vẫn rạng rỡ trên môi "nụ cười chiến thắng".

Chiến công từ dòng Thạch Hãn đến Thành cổ Quảng Trị đã ghi vào lịch sử cách mạng Việt Nam chiến tích hào hùng đầy máu lửa, làm lay động lương tri loài người; là bản hùng ca về tinh thần quả cảm, xả thân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc của quân dân Quảng Trị và cả nước. Dòng Thạch Hãn vẫn miệt mài chảy qua năm tháng, mang theo ký ức và niềm tin. Khi những ngọn hoa đăng dần khuất trong màn đêm, ánh sáng tri ân vẫn còn nguyên vẹn trong lòng mỗi người, soi rọi hành trình hôm nay và mai sau.

*Dòng sông hồi sinh cùng nhịp sống mới

Dâng hương, dâng hoa tri ân các Anh hùng liệt sĩ trên sông Thạch Hãn dịp Rằm tháng Giêng. Ảnh: Tường Vi – TTXVN 

Sông Thạch Hãn từ bao đời nay vẫn lặng lẽ chảy qua lòng vùng “đất lửa” Quảng Trị, mang theo phù sa, ký ức và cả những trầm tích lịch sử. Từng được nhắc đến như “nghĩa trang không bia mộ” sau những năm tháng chiến tranh ác liệt, ngày nay đôi bờ Thạch Hãn đã khoác lên mình diện mạo mới - năng động và đầy sức sống.

Những cây cầu kiên cố nối liền hai bờ đã thay cho những chuyến đò chòng chành năm nào. Trên dòng sông lịch sử ấy, các cây cầu Thạch Hãn (Quốc lộ 1A), Thành Cổ, An Mô, Đại Lộc, Cửa Việt… lần lượt hiện diện, mở ra những nhịp kết nối bền chặt. Đặc biệt là cầu Thạch Hãn 1 thuộc Dự án đường ven biển kết nối Hành lang Kinh tế Đông - Tây, nối xã Triệu Bình và phường Nam Đông Hà cơ bản hoàn thành. Cây cầu này hoàn thành mở ra không gian phát triển cho các địa phương ở ven sông Thạch Hãn.

Chủ tịch UBND xã Triệu Bình Nguyễn Thành Vũ cho biết, địa phương nằm ở bờ Đông của sông Thạch Hãn. Khi cầu Thạch Hãn 1 hoàn thành, tạo thuận lợi cho địa phương kết nối với các đô thị, mở ra không gian phát triển kinh tế, hạ tầng, du lịch, dịch vụ.

Hạ tầng và cảnh quan đôi bờ Thạch Hãn được đầu tư ngày càng hoàn thiện phục vụ phát triển kinh tế, xã hội và sinh hoạt của người dân. Các dự án kè chống sạt lở bờ sông Thạch Hãn kết hợp chỉnh trang cảnh quan ở các phường Quảng Trị, Nam Đông Hà, Đông Hà và các xã Triệu Phong, Ái Tử, Triệu Bình không chỉ bảo đảm an toàn mùa mưa lũ mà còn kiến tạo thêm những không gian công cộng xanh mát. Công viên, quảng trường, tuyến đường ven sông dần hình thành, đưa dòng chảy lịch sử hòa nhịp cùng đời sống đương đại.

Đại biểu và người dân thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn, tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do và thống nhất đất nước. Ảnh: Tường Vi – TTXVN 

Cùng với chỉnh trang hạ tầng đô thị, diện mạo ven sông Thạch Hãn đoạn qua phường Quảng Trị ngày càng khởi sắc. Các hoạt động thương mại, dịch vụ dần sôi động, trở thành điểm hẹn của người dân và du khách. Khi màn đêm buông xuống, ánh đèn từ Cầu Thành Cổ hắt bóng xuống mặt nước, tạo nên khung cảnh lung linh, yên bình. Dòng sông từng nhuốm màu “hoa lửa” năm xưa nay khoác lên mình vẻ dịu dàng, trở thành “không gian văn hóa mở” giữa lòng đô thị. Không chỉ dừng lại ở giá trị lịch sử, Thạch Hãn hôm nay còn mang đến trải nghiệm gần gũi, thư thái. Tuyến đường ven sông rợp bóng cây xanh, trở thành nơi tản bộ, đạp xe, ngắm cảnh thoáng đãng.

Chị Đặng Thị Bích, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: “Tôi rất ấn tượng khi đạp xe dọc tuyến đường ven sông Thạch Hãn. Không khí trong lành, gió mát và cảnh sắc yên bình tạo cảm giác rất dễ chịu. Buổi tối ngồi bên bờ sông, nhìn ánh đèn phản chiếu trên mặt nước, tôi cảm nhận rõ sự giao hòa giữa quá khứ và hiện tại”.

Dòng Thạch Hãn trong xanh vẫn âm thầm bồi đắp cho những cánh đồng ven sông. Lớp phù sa màu mỡ theo từng mùa nước vun đắp cho vùng đồng bằng lưu vực ngày càng phì nhiêu, hình thành những cánh đồng chuyên canh lúa chất lượng cao, lúa hữu cơ xanh mướt. Nhờ nguồn nước dồi dào và đất đai trù phú, người dân mạnh dạn ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng hạt gạo, hướng tới nền nông nghiệp bền vững. Dòng sông vì thế không chỉ nuôi dưỡng ký ức mà còn nuôi dưỡng tương lai.

Không chỉ là dòng sông lịch sử, Thạch Hãn hôm nay đã trở thành biểu tượng của hồi sinh. Dòng sông vẫn miệt mài chảy, mang theo phù sa và khát vọng, chứng kiến từng bước chuyển mình của quê hương Quảng Trị. Trong nhịp sống mới, Thạch Hãn không còn chỉ kể câu chuyện về một thời hào hùng mà đang viết tiếp câu chuyện của phát triển, của bình yên và của niềm tin./.