Sáng 17/10, tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã chính thức khai mạc.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2026; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027 và tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2026 và dự kiến kế hoạch đầu tư công năm 2027. Ảnh: An Đăng - TTXVN
*Chính xác - Kịp thời - Mở đường - Phát triển
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Kỳ họp thứ 2 diễn ra ngay sau thành công của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và chỉ sau Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất gần 2 tháng, thể hiện tinh thần quyết liệt, khẩn trương, kịp thời thể chế hóa các chủ trương, quyết sách của Đảng; hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông các nguồn lực, tạo động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước.
Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, tại Kỳ họp này, Quốc hội cần tập trung cao độ để hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, với nhiều nội dung quan trọng, chiến lược, tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, về công tác lập pháp: dự kiến Quốc hội sẽ xem xét 47 dự án luật, nghị quyết, trong đó dự kiến xem xét, thông qua 43 dự án luật, nghị quyết và cho ý kiến đối với 4 dự án luật khác. Đây là khối lượng công việc lập pháp lớn nhất từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI đến nay. Nhiều dự án quan trọng, phạm vi điều chỉnh rộng, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và sự phát triển của đất nước, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản, đầu tư, ngân sách nhà nước, xây dựng và thi hành pháp luật. Yêu cầu đặt ra là không chỉ hoàn thành số lượng lớn các luật, nghị quyết, mà các luật, nghị quyết ban hành phải đảm bảo chất lượng, khả thi, đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật.
Thứ hai, về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và các vấn đề quan trọng khác: Quốc hội sẽ xem xét, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch năm 2026; quyết định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương và kế hoạch đầu tư công năm 2027; phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 và xem xét các vấn đề quan trọng khác theo thẩm quyền.
Thứ ba, về hoạt động giám sát: Quốc hội sẽ xem xét báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân; kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri; công tác tiếp công dân, xử lý đơn, thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn.
Nhấn mạnh khối lượng công việc càng lớn thì yêu cầu về chất lượng và trách nhiệm càng phải cao, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, đối với những vấn đề đã rõ, đủ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn thì tập trung xem xét, quyết định kịp thời; những vấn đề mới, khó, còn ý kiến khác nhau thì phân tích thấu đáo, lựa chọn phương án tốt nhất. Không vì sức ép tiến độ mà xem nhẹ chất lượng, nhưng cũng không lấy sự thận trọng làm lý do trì hoãn. Mỗi quyết sách phải xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực, điều kiện tổ chức thực hiện, cơ chế kiểm tra, giám sát và tính khả thi, hiệu quả.
Nhắc lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đó là: “Tầm nhìn phải đủ rộng để bao quát những vấn đề căn bản của quốc gia; đủ lớn để quy tụ khát vọng của toàn dân tộc; đủ bền để nối tiếp trách nhiệm qua nhiều thế hệ; đủ mở để thích ứng với những thay đổi chưa thể biết trước”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh tinh thần của Kỳ họp thứ 2 là “Chính xác - Kịp thời - Mở đường - Phát triển”.
*Kiên định giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô
Trình bày Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, năm 2026, trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực diễn biến phức tạp, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, tình hình kinh tế - xã hội đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện, dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu.
Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng thẳng thắn nhìn nhận điều hành kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát còn chịu áp lực lớn; mặt bằng lãi suất huy động và cho vay còn cao; tiếp cận đất đai, tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn. Nhiệm vụ những tháng cuối năm 2026 là tập trung phấn đấu đạt cao nhất các mục tiêu đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.
Nhấn mạnh năm 2027 được xác định là năm tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế, tạo lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Thủ tướng nêu rõ, mục tiêu tổng quát là tập trung phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, tạo lập nền tảng cho mô hình phát triển mới của đất nước, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính.
Để thực hiện các mục tiêu đề ra, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ nhấn mạnh các nhóm nhiệm vụ, giải pháp năm 2027.
Trọng tâm hàng đầu là tập trung thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, phấn đấu tăng thu ngân sách nhà nước khoảng 9,1%, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên và giải ngân 100% vốn đầu tư công. Tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, cắt giảm triệt để thủ tục hành chính, vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và thay thế ngay cán bộ đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm. Đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình phát triển, phát triển mạnh doanh nghiệp tư nhân, thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc gắn với chuyển giao công nghệ.
Cùng với đó, Chính phủ xác định phát triển đồng bộ, hiện đại kết cấu hạ tầng chiến lược, hoàn thiện mạng lưới đường bộ cao tốc, thúc đẩy các dự án đường sắt quan trọng quốc gia; tạo đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, vận hành hiệu quả Trung tâm dữ liệu quốc gia, phủ sóng 5G và thí điểm 6G. Tạo chuyển biến thực chất về chất lượng giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa trước năm học 2027-2028 và hoàn thành các trường phổ thông nội trú liên cấp giai đoạn 2 trước ngày 30/8/2027.
Chính phủ cũng tập trung phát triển văn hóa, xã hội, y tế, bảo đảm an sinh xã hội; củng cố vững chắc quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế, tập trung chuẩn bị và tổ chức tốt năm APEC 2027. Nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, khắc phục triệt để tình trạng đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, bảo đảm mỗi chủ trương khi đi vào thực tiễn đều tạo ra chuyển biến rõ nét.
Theo Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày, Ủy ban đánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, linh hoạt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương. Những kết quả đạt được trong năm đầu nhiệm kỳ rất đáng ghi nhận, thể hiện khả năng thích ứng và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trước nhiều biến động. Đặc biệt, các quyết sách chiến lược về thể chế, hạ tầng, khoa học, công nghệ và tổ chức bộ máy đã bước đầu đi vào thực tiễn, củng cố niềm tin, tạo nền tảng quan trọng để tăng tốc, bứt phá trong giai đoạn 2026 - 2030.
Cơ quan thẩm tra cho rằng, hệ thống nhiệm vụ, giải pháp năm 2027 của Chính phủ cơ bản bao quát yêu cầu trước mắt và định hướng trung, dài hạn nhưng cần khắc phục tình trạng dàn trải, làm rõ thứ tự ưu tiên. Với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, vấn đề quyết định không phải bổ sung thêm giải pháp mà là lựa chọn đúng khâu đột phá, nâng cao hiệu quả thực thi, năng suất và năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tập trung vào 6 nội dung trọng tâm; trong đó kiên định giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, coi đây là điều kiện tiên quyết của tăng trưởng cao; đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, nâng cao giá trị gia tăng trong nước; ưu tiên hạ tầng chiến lược và an ninh năng lượng. Cùng với đó, chuyển trọng tâm đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từ chú trọng nguồn lực đầu vào sang tạo ra sản phẩm ứng dụng, nâng cao năng suất và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; hoàn thiện thể chế phải chuyển từ số lượng văn bản ban hành sang hiệu quả thực thi; gắn tăng trưởng cao với phát triển văn hóa, xã hội...
Nhấn mạnh tổ chức thực hiện là khâu quyết định, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị xác định rõ trách nhiệm, thời hạn, nguồn lực và kết quả đầu ra của từng nhiệm vụ; tăng cường kiểm tra, giám sát, gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm người đứng đầu. Yêu cầu xuyên suốt là gắn tăng trưởng cao với ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển bền vững và nâng cao thực chất đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.
*Hoàn thiện đồng bộ chính sách, pháp luật
Tại Phiên khai mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI sáng 17/10, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài trình bày Báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Theo đó, cử tri và nhân dân rất vui mừng, phấn khởi, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, sự đồng hành rất kịp thời của Quốc hội, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ cùng sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân, đất nước ta đã vượt qua mọi khó khăn, thử thách, giữ vững chủ quyền quốc gia, ổn định chính trị, đạt được nhiều thành tựu trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, cử tri và nhân dân lo lắng trước những diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình thế giới sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng, xuất nhập khẩu hàng hóa,… gây áp lực trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống của nhân dân. Cử tri và nhân dân vẫn không khỏi lo lắng trước tình trạng lừa đảo tinh vi trên không gian mạng, đặc biệt là việc lợi dụng trí tuệ nhân tạo để giả mạo thông tin, dữ liệu nhằm chiếm đoạt tài sản; băn khoăn, lo lắng về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, hàng giả, thuốc giả, thực phẩm chức năng giả...
Trên cơ sở ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trân trọng kiến nghị 6 nhóm vấn đề lớn như: Tiếp tục quan tâm chỉ đạo tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; có giải pháp đồng bộ, chỉ đạo quyết liệt để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường; tăng cường các biện pháp về phòng ngừa, cảnh báo, đấu tranh đối với tội phạm sử dụng công nghệ cao và lừa đảo trên không gian mạng; tăng cường các giải pháp chủ động phòng, chống cháy nổ, tai nạn giao thông, đuối nước; tiếp tục chỉ đạo hoàn thiện đồng bộ chính sách, pháp luật và tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tái thiết cuộc sống mới cho người dân khi thực hiện thu hồi đất...
Trình bày Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, 855 kiến nghị đã được tổng hợp và chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Đến nay, các cơ quan chức năng đã giải quyết, trả lời 854 kiến nghị, đạt tỷ lệ 99,9%.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ ra 4 nhóm hạn chế còn tồn tại cùng các kiến nghị xử lý cụ thể. Đó là việc giải quyết, trả lời kiến nghị cử tri ở một số bộ, ngành còn chưa đúng trọng tâm, chưa làm rõ lộ trình xử lý. Quyền lợi của cử tri bị ảnh hưởng do văn bản quy phạm pháp luật chậm được sửa đổi, bổ sung hoặc còn thiếu thống nhất. Một số kiến nghị cử tri chưa được giải quyết kịp thời do công tác phối hợp giữa các bộ, ngành hoặc giữa bộ, ngành với địa phương chưa thật sự chặt chẽ. Một số nội dung trả lời kiến nghị cử tri còn chưa đầy đủ, thiếu thống nhất đối với những vấn đề được nhiều địa phương cùng quan tâm…
Trong sáng 17/10, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về 2 dự án: Luật Bưu chính (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, sau đó các đại biểu thảo luận ở Tổ về 2 dự án luật này./.
https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/ky-hop-thu-2-quoc-hoi-khoa-xvi-tinh-than-chinh-xac-kip-thoi-mo-duong-phat-trien-472550.html