* Đề xuất mở rộng nguồn hiến mô, tạng, tăng cơ hội cứu chữa người bệnh

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự án Luật nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và từng bước hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Dự thảo Luật gồm 7 chương, 39 điều, quy định về hiến, lấy, ghép, quản lý và sử dụng mô, sản phẩm từ mô, tế bào, sản phẩm từ tế bào, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác; các điều kiện bảo đảm cho hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Luật này không áp dụng đối với việc kinh doanh, sử dụng mô làm nguyên liệu làm thuốc theo quy định của Luật Dược.

  Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về 03 dự án Luật. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN 

Các nhóm chính sách lớn được đề cập đến trong dự thảo gồm: Mở rộng nguồn hiến, tăng cơ hội được ghép cho người bệnh; tăng cường kiểm soát và ngăn chặn hành vi mua bán mô, bộ phận cơ thể người và bảo vệ người hiến; hoàn thiện cơ chế quản lý mô, tế bào và tạo điều kiện cho sự phát triển của y học tái tạo; tăng cường các điều kiện bảo đảm cho hoạt động hiến, lấy, ghép và bảo đảm quyền lợi của người hiến.

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh, đây là dự án Luật rất quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn, nhân đạo sâu sắc, liên quan trực tiếp đến quyền con người, nhiều nội dung phức tạp, nhạy cảm. Về phạm vi điều chỉnh tại (Điều 1), Ủy ban cơ bản tán thành việc mở rộng phạm vi điều chỉnh bao gồm máu, tế bào và các sản phẩm từ mô, sản phẩm từ tế bào; đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng sự cần thiết của quy định loại trừ “việc kinh doanh, sử dụng mô làm nguyên liệu làm thuốc theo quy định của Luật Dược” tại khoản 2 Điều 1 để không phát sinh chồng chéo, khoảng trống pháp lý giữa sản phẩm từ mô, tế bào với sinh phẩm theo Luật Dược.

Đối với nội dung về người là “thành viên gia đình”, theo ông Nguyễn Đắc Vinh, phạm vi “thành viên gia đình” được dẫn chiếu theo quy định tại khoản 16 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình. Ủy ban đề nghị rà soát, đánh giá kỹ lưỡng việc xác định phạm vi thành viên gia đình khi là người hiến, người nhận hoặc người có quyền đồng ý cho hiến, liên quan đến các điều 12, 20, 22, 24 và 30 để bảo đảm ý nghĩa nhân văn, nhân đạo và phòng ngừa lạm dụng chính sách, vi phạm pháp luật; đồng thời, cần có cơ chế chặt chẽ để bảo đảm ý chí tự nguyện của người hiến trong phạm vi gia đình, nhất là với người dưới 18 tuổi.

Nội dung về người dưới 18 tuổi hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác là chính sách mới được quy định tại dự thảo nhằm tạo thêm cơ hội cứu chữa cho người bệnh. Ủy ban Văn hóa và Xã hội ghi nhận mục đích nhân văn, nhân đạo của chính sách, tuy nhiên người dưới 18 tuổi, nhất là trẻ em là chủ thể được bảo vệ đặc biệt, do đó đề nghị tiếp tục đánh giá tác động kỹ lưỡng hệ lụy về tâm lý, đạo đức, xã hội, nguy cơ lợi dụng quan hệ phụ thuộc để tạo áp lực, cưỡng ép lấy mô, bộ phận cơ thể, trên cơ sở đó tiếp tục nghiên cứu các quy định chặt chẽ để bảo đảm ý nghĩa tốt đẹp của chính sách.

* Cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế

Theo Tờ trình Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế, dự thảo Luật gồm 8 điều, tập trung vào 4 nội dung chính: Xử lý các nội dung đã được thực hiện phân định thẩm quyền; đơn giản hóa các thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật; tăng cường quản lý thuốc và thiết bị y tế.

Đối với nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, dự thảo Luật đã xử lý các nội dung đã thực hiện việc phân định thẩm quyền khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp; xử lý các nội dung sửa đổi để phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy. Cùng với đó, dự thảo đã đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, bãi bỏ các quy định liên quan đến ngành nghề kinh doanh dịch vụ chăm sóc trẻ em để phù hợp với Luật Đầu tư 2025 đã được Quốc hội thông qua; sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện để đảm bảo tính thống nhất với Luật Giáo dục, Luật Tố tụng hình sự.

Đối với nội dung sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh, dự thảo Luật xử lý các nội dung đã thực hiện việc phân cấp, phân quyền; đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh trên cơ sở cắt giảm các điều kiện đầu tư kinh doanh chồng chéo liên quan đến các hình thức tổ chức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cũng như thủ tục liên quan đến lập hồ sơ phương án giá.

Bên cạnh đó, dự thảo đã sửa đổi, bổ sung quy định tại Điều 113 để tăng cường quản lý thiết bị y tế theo hướng bổ sung các quy định về nguyên tắc quản lý thiết bị y tế và một số giải pháp nhằm quản lý giá thiết bị y tế cũng như tình trạng mua bán lòng vòng để nâng giá thiết bị y tế…

Trình bày Báo cáo thẩm tra về dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành phạm vi sửa đổi, bổ sung và tên gọi của dự án.

Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em (Điều 1), Luật Người khuyết tật (Điều 2), Luật Người cao tuổi (Điều 5), Ủy ban đề nghị rà soát kỹ việc bãi bỏ Điều 56 và Điều 57, sửa đổi Điều 58 và Điều 59 Luật Trẻ em, quy định chặt chẽ tại văn bản quy định chi tiết. Tiếp tục rà soát nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Người khuyết tật, Luật Người cao tuổi bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật. Đề nghị Chính phủ quan tâm các giải pháp để không làm suy giảm hiệu quả quản lý nhà nước đối với cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em, cơ sở chăm sóc người khuyết tật, cơ sở chăm sóc người cao tuổi khi bãi bỏ biện pháp tiền kiểm.

Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khám bệnh, chữa bệnh (Điều 3), Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành việc sửa đổi điểm b khoản 5 Điều 110 về giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh nhằm áp dụng thống nhất giá đối với các cấp chuyên môn kỹ thuật, đồng thời sửa đổi khoản 7 Điều 110 để đồng bộ với việc sửa đổi điểm b khoản 5 Điều 110. Ủy ban đề nghị tiếp tục nghiên cứu, quy định rõ người có thẻ bảo hiểm y tế khi lựa chọn dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu thì vẫn được thanh toán phần chi phí theo phạm vi được hưởng và mức hưởng theo pháp luật về bảo hiểm y tế.

* Rà soát quy định quản lý thuốc lá

Theo Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Dự thảo Luật đã sửa đổi, bổ sung một số quy định để cụ thể hóa các quy định về cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và một số nội dung để tăng cường phòng, chống tác hại thuốc lá, bao gồm việc sửa đổi, bổ sung các khái niệm để làm căn cứ cho việc xác định sản phẩm và xử lý khi có hành vi vi phạm. Ngoài ra, dự thảo Luật cũng sửa đổi, bổ sung một số hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến thành phẩm hoàn chỉnh của thuốc lá cũng như từng bộ phận, nguyên liệu của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, hành vi trưng bày thuốc lá, hành vi bán thuốc lá trên môi trường điện tử.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật đã bổ sung một số quy định để cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, bao gồm việc sửa đổi, bổ sung quy định về kiểm soát sản lượng thuốc lá tiêu thụ trong nước, đảm bảo tính công khai, minh bạch trong xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh, đầu tư của doanh nghiệp. Đồng thời, bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực cai nghiện thuốc lá để tăng cường sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong hoạt động cai nghiện thuốc lá, đồng thời thay thế bằng các biện pháp quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn hoặc hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật…

  Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo thẩm tra về 03 dự án Luật. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN  

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành mục đích, quan điểm, phạm vi sửa đổi luật... Về quy định về quản lý kinh doanh thuốc lá và kiểm soát đầu tư sản xuất thuốc lá (Điều 19 và Điều 21 Luật hiện hành), Ủy ban tán thành việc giữ quy định về “giấy phép kinh doanh thuốc lá” tại khoản 1 Điều 19 và giữ khoản 6 Điều 21 Luật hiện hành để tiếp tục quản lý chặt chẽ kinh doanh, kiểm soát quy mô, sản lượng sản xuất đối với các sản phẩm thuốc lá truyền thống; bảo đảm phù hợp với nguyên tắc quan trọng đó là “hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc lá phải phù hợp với mục tiêu từng bước giảm nguồn cung cấp thuốc lá” quy định tại khoản 3 Điều 4 Luật hiện hành.

Đối với các hành vi bị nghiêm cấm (khoản 3 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 9 Luật hiện hành), Ủy ban cơ bản tán thành các quy định hành vi bị nghiêm cấm tại dự thảo Luật. Quy định tại các khoản 1, 2 và 3 trong dự thảo Luật đã bảo đảm tính bao quát, rõ ràng, thể chế hóa chính sách cấm triệt để thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội. Tán thành với quy định “cấm trưng bày thuốc lá” tại khoản 5 Điều 9 nhằm loại bỏ hình thức quảng cáo gián tiếp thuốc lá, giảm mức độ hiện diện của thuốc lá trong thị trường bán lẻ, hạn chế tiếp cận của trẻ em và thanh thiếu niên đối với thuốc lá./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/ky-hop-thu-2-quoc-hoi-khoa-xvi-hoan-thien-phap-luat-ve-y-te-bao-dam-quyen-loi-va-an-toan-cho-nguoi-dan-473210.html