Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Luật Nhà ở năm 2023 được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2023 và có hiệu lực từ ngày 01/8/2024, đã góp phần thúc đẩy phát triển nhà ở, đồng thời bảo đảm tính công khai, minh bạch và sự thống nhất với các pháp luật liên quan như đầu tư, đất đai, quy hoạch...

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về 02 nội dung: Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 và Định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Sau 2 năm thực hiện, Luật Nhà ở năm 2023 đã bộc lộ một số nội dung cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung để phù hợp với yêu cầu mới về phát triển kinh tế - xã hội và chủ trương của Đảng, Nhà nước, liên quan đến phân loại đô thị, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở… Cụ thể, việc sắp xếp đơn vị hành chính và bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp trong thời gian vừa qua dẫn đến thay đổi về các căn cứ ban hành, nội dung, thẩm quyền xây dựng chiến lược phát triển nhà ở quốc gia, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở cấp tỉnh. Do đó, cần rà soát, sửa đổi bổ sung các quy định về chiến lược phát triển nhà ở quốc gia, chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở cấp tỉnh để đảm bảo phù hợp với đơn vị hành chính mới, cũng như đảm bảo đơn giản hóa trình tự, thủ tục xây dựng chương trình, kế hoạch, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc phát triển nhà ở.

Việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở năm 2023 nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; hoàn thiện môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đầu tư xây dựng; có chính sách phát triển nhà ở để hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở tạo điều kiện bình đẳng cho người dân, doanh nghiệp; khắc phục các bất cập trong thực tiễn và bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Luật Nhà ở (sửa đổi) kế thừa các quy định còn phù hợp; đồng thời sửa đổi, bổ sung theo hướng thể chế đầy đủ quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước: Phát triển nhà ở hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở, gắn với bảo đảm an sinh xã hội, trong đó tập trung phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho nhân dân, hạn chế tối đa phân lô bán nền tại khu vực đô thị, ưu tiên chủ yếu nhà chung cư. Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết. 

Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch và thu hút doanh nghiệp tham gia với lợi nhuận hợp lý, bảo đảm người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài, an toàn, phù hợp khả năng chi trả. Huy động đa dạng nguồn lực, không chỉ ngân sách nhà nước; tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng; sử dụng hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước để dẫn dắt, thúc đẩy thị trường, tạo động lực huy động nguồn lực tư nhân tham gia đầu tư, phát triển nhà ở để cho thuê.

Thông tin về các nội dung bổ sung mới, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, bổ sung mới quy định về 4 loại hình nhà ở và chính sách pháp luật tương ứng đối với từng loại hình, gồm: các loại nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê (gồm nhà ở cho thuê được đầu tư, tạo lập bằng vốn nhà nước, vốn ngoài nhà nước; nhà lưu trú cho công nhân trong khu công nghiệp, nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp), nhà ở công vụ; nhà ở chính sách (bao gồm nhà ở cho cán bộ cao cấp của Đảng, nhà ở xã hội, nhà cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở hỗ trợ thông qua chương trình mục tiêu quốc gia, nhà ở phục vụ tái định cư) để thể chế hóa quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 64 của Văn phòng Trung ương.

Về phát triển nhà ở cho thuê, bổ sung chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, bao gồm nhà ở cho thuê được đầu tư xây dựng bằng vốn của Nhà nước và được đầu tư xây dựng không bằng vốn của Nhà nước. Trong đó quy định đối tượng được thuê nhà ở đầu tư xây dựng bằng vốn của Nhà nước là công dân Việt Nam có khó khăn về nhà ở hoặc có nhu cầu thuê nhà ở; Nhà nước đầu tư xây dựng, tạo lập nhà ở cho thuê thông qua Quỹ nhà ở, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là cơ quan chủ quản dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê bằng nguồn tài chính công đoàn. 

Dự luật quy định “chung cư có thời hạn” theo thời hạn sử dụng công trình xây dựng theo quy định của pháp luật xây dựng, gắn với bảo đảm quyền tài sản, chủ sở hữu căn hộ chung cư được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới chung cư theo quy định khi hết thời hạn nhằm cụ thế hóa quan điểm của Đảng tại Nghị quyết số 21-NQ/TW.

Dự luật đã rà soát lược bỏ nội dung quy định hành vi nghiêm cấm; một số nội dung trùng lắp với một số luật liên quan; bỏ quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài; bỏ quy định Ngân hàng Chính sách xã hội cho chủ đầu tư vay ưu đãi để xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân. 

Tán thành với sự cần thiết xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi), Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, 6 nhóm chính sách và nội dung của dự thảo Luật về cơ bản đã thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan; đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh và yêu cầu đẩy mạnh phân quyền, phân cấp, cải cách thủ tục hành chính...

Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bám sát, kịp thời cập nhật các nội dung, định hướng sửa đổi tại một số dự án luật có liên quan như: Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) cũng được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp này để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Về chính sách sở hữu nhà ở, dự thảo luật đã đưa ra khái niệm mới là “chung cư có thời hạn”. Tuy nhiên, các điều còn lại của dự thảo luật không sử dụng thuật ngữ này mà chỉ quy định về “thời hạn sử dụng nhà chung cư. Khái niệm về “thời hạn sử dụng nhà chung cư” và các chính sách về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư tại Chương VII của dự thảo Luật về cơ bản là kế thừa các quy định tại Luật Nhà ở năm 2023. Do đó, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cân nhắc việc bổ sung khái niệm “chung cư có thời hạn” trong dự thảo luật để tránh có cách hiểu khác nhau liên quan đến “thời hạn sử dụng nhà chung cư”.

Về sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài, theo quy định tại Điều 7 của dự thảo luật về hình thức phát triển nhà ở, dự án đầu tư xây dựng nhà ở bao gồm cả dự án đầu tư xây dựng một công trình nhà ở độc lập hoặc một cụm công trình nhà ở (nhà ở riêng lẻ), do đó, đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ trong trường hợp tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư xây dựng nhà ở theo dự án tại Việt Nam thì có được sở hữu nhà ở riêng lẻ thông qua việc thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở tại Việt Nam hay không?./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/ky-hop-khong-thuong-le-thu-nhat-quoc-hoi-khoa-xvi-huong-toi-muc-tieu-moi-nguoi-deu-co-cho-o-462677.html