*Tận dụng rơm rạ, giảm áp lực rác thải nhựa

Cuộc thi Danang Green Future Solutions 2026 (Sáng kiến xanh cho Đà Nẵng đáng sống) do Thành Đoàn Đà Nẵng tổ chức, tạo sân chơi để đoàn viên, thanh niên, học sinh đề xuất những ý tưởng, giải pháp sáng tạo góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu rác thải nhựa, thúc đẩy quản lý rác thải tại nguồn, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững cho thành phố.

Nhóm học sinh trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng) trình bày dự án tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và giảm thiểu rác nhựa trong đời sống. Ảnh: Khoa Chương - TTXVN

Qua cuộc thi, một trong những vấn đề nổi bật được giới trẻ quan tâm là xử lý phụ phẩm nông nghiệp và rác thải nhựa. Theo ước tính của các cơ quan chuyên môn, khoảng 70% lượng rơm rạ sau thu hoạch vẫn bị đốt bỏ, gây ô nhiễm không khí và lãng phí nguồn sinh khối. Trong khi đó, mỗi năm có tới hàng chục tỷ túi nilon bị thải ra môi trường, tạo áp lực lớn lên môi trường đất và biển.

Từ thực tế này, nhóm học sinh Trường Trung học Phổ thông chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng) đã phát triển dự án “Rơm rạ Eco”, sản xuất bao bì sinh học từ sợi cellulose chiết xuất từ rơm rạ. Sản phẩm có khả năng phân hủy trong khoảng 3–6 tháng, được kỳ vọng thay thế một phần bao bì nhựa dùng một lần.

Quy trình sản xuất gồm: Xử lý nguyên liệu bằng dung dịch kiềm, xay nghiền, cố định sợi bằng nhiệt và phủ lớp chitosan chống thấm. Việc sử dụng chitosan chiết xuất từ vỏ tôm cũng góp phần tận dụng nguồn rác hữu cơ từ ngành dịch vụ ăn uống.

Em Phạm An Nhiên (học sinh Trường Trung học Phổ thông chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đại diện nhóm nghiên cứu dự án “Rơm rạ Eco”) cho biết, phương pháp này giúp tiết kiệm khoảng 30–40% chi phí và năng lượng so với một số vật liệu sinh học phổ biến, giảm phụ thuộc vào nguyên liệu gỗ. Dù độ bền chưa thể so sánh với túi nilon, song sản phẩm có khả năng chịu lực tương đương các loại bao bì sinh học hiện có và đang tiếp tục được cải tiến.

Hiện dự án đang trong giai đoạn thử nghiệm, với vốn đầu tư ban đầu khoảng 800 triệu đồng. Nhóm đang hoàn thiện quy trình, thử nghiệm thị trường và hướng tới khả năng thương mại hóa trong thời gian tới.

*Giảm phát thải từ xe máy đời cũ

Ở khía cạnh khác, ô nhiễm không khí từ phương tiện giao thông cá nhân, đặc biệt là xe máy đời cũ, vẫn là thách thức lớn tại các đô thị, nhất là khu vực miền Trung. Những phương tiện này tiêu tốn nhiều nhiên liệu và phát thải lượng lớn khí độc hại do quá trình đốt cháy không hoàn toàn.

Nhằm góp phần giải quyết vấn đề, nhóm học sinh Trường Trung học Phổ thông Phạm Phú Thứ (phường Hòa Khánh, thành phố Đà Nẵng) đã phát triển thiết bị Smart HHO IoT hỗ trợ quá trình đốt cháy nhiên liệu trong động cơ. Hệ thống tạo khí hydro-oxy (HHO) đưa vào đường nạp, đóng vai trò xúc tác giúp nhiên liệu cháy hiệu quả hơn, đồng thời giảm cặn carbon trong buồng đốt. Kết quả thử nghiệm ban đầu cho thấy thiết bị có thể giúp tiết kiệm khoảng 14,2% nhiên liệu, góp phần giảm khí thải và cải thiện độ êm khi vận hành.

  Mô hình trưng bày thiết bị Smart HHO IoT do học sinh trường THPT Phạm Phú Thứ (phường Hòa Khánh, thành phố Đà Nẵng) thiết kế nhằm hướng tới mục tiêu tiết kiệm nhiên liệu và giảm khí thải cho xe máy đời cũ. Ảnh: Khoa Chương - TTXVN  

Đáng chú ý, thiết bị được tích hợp nền tảng IoT, cho phép người dùng theo dõi các thông số vận hành và mức tiết kiệm nhiên liệu thông qua điện thoại thông minh. Đây được xem là cách tiếp cận mới, góp phần thay đổi hành vi sử dụng phương tiện dựa trên dữ liệu.

Với chi phí sản xuất dự kiến khoảng 3,5 triệu đồng, thiết bị có thể hoàn vốn sau vài tháng nếu đạt mức tiết kiệm như kỳ vọng. Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu cũng chú trọng yếu tố an toàn khi thiết kế hệ thống tạo khí tức thời, không sử dụng bình chứa áp suất cao và có cơ chế tự ngắt khi xảy ra sự cố.

Trong bối cảnh Đà Nẵng là đô thị ven biển chịu áp lực kép từ ô nhiễm không khí và rác thải nhựa, các “sáng kiến xanh” của thế hệ trẻ đang cho thấy vai trò ngày càng rõ nét trong việc tìm kiếm giải pháp phù hợp với thực tiễn. Dù vẫn còn không ít thách thức để chuyển từ mô hình thử nghiệm sang ứng dụng rộng rãi, những dự án này đã bước đầu đặt nền tảng cho cách tiếp cận kết hợp giữa công nghệ, kinh tế và bảo vệ môi trường – yếu tố quan trọng trong phát triển đô thị bền vững.

Theo Thành Đoàn Đà Nẵng, Cuộc thi Sáng kiến xanh cho Đà Nẵng đáng sống đã thu hút 181 ý tưởng tham gia, hướng tới góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc. Các sáng kiến tập trung vào nhiều lĩnh vực như nước sạch và vệ sinh môi trường; xây dựng thành phố bền vững; ứng phó biến đổi khí hậu; bảo vệ tài nguyên, môi trường biển và bảo tồn hệ sinh thái trên đất liền.

Thông qua việc khơi dậy tinh thần sáng tạo và trách nhiệm của thế hệ trẻ, cuộc thi không chỉ tạo diễn đàn để hiện thực hóa các ý tưởng xanh mà còn góp phần lan tỏa lối sống thân thiện với môi trường trong cộng đồng; Qua đó, từng bước hình thành những giải pháp thiết thực, phù hợp với điều kiện địa phương, đóng góp vào mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị môi trường, phát triển bền vững trong tương lai./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/khoi-nguon-sang-kien-xanh-tu-hoc-sinh-da-nang-436717.html