Ngày 23/5, tại Bảo tàng Hà Nội đã diễn ra sự kiện “Xoan mở hội”. Chương trình do Trung tâm Văn hóa Thông tin - Điện ảnh tỉnh Phú Thọ phối hợp với sinh viên chuyên ngành Truyền thông đại chúng của Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức, biến không gian bảo tàng thành một “hội Xoan” giàu sức sống.

Không còn khoảng cách của một loại hình di sản mang tính nghi lễ hay hàn lâm, Hát Xoan Phú Thọ đã được tái hiện gần gũi, sinh động qua góc nhìn của thế hệ trẻ. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ dự án truyền thông “Thanh âm đất Tổ”, nhằm lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống đến cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ.

Sự kiện thu hút đông đảo người tham dự, gồm học sinh, sinh viên và những người yêu văn hóa dân gian. Tại đây, công chúng không chỉ được thưởng thức các chặng hát Xoan như hát thờ, hát quả cách, hát hội, mà còn trực tiếp tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm như trang trí phách tre, học các điệu múa truyền thống hay gieo quẻ để tìm hiểu những ý nghĩa văn hóa ẩn sau từng lời ca, điệu hát.

Điểm nhấn của “Xoan mở hội” là phần giao lưu giữa khán giả trẻ với Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Thị Lịch và nhạc sĩ Nguyễn Quang Long. Những câu chuyện về hành trình gìn giữ di sản đã giúp người tham dự hiểu hơn giá trị bền vững của Hát Xoan trong đời sống đương đại.

Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Thị Lịch chia sẻ: “Hát Xoan từng có giai đoạn đứng trước nguy cơ mai một khi các nghệ nhân lớn tuổi dần thưa vắng. Nhưng hôm nay, nhìn các bạn sinh viên tự tay chuẩn bị từng chiếc phách, dàn dựng sân khấu và hào hứng tập từng điệu múa, tôi thực sự xúc động. Chỉ cần trao truyền bằng cái tâm, người trẻ sẽ đón nhận bằng sự trân trọng. Di sản của cha ông chắc chắn sẽ còn được tiếp nối.”

Đồng hành cùng dự án dưới góc độ chuyên môn, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long đánh giá cao cách tiếp cận sáng tạo của nhóm sinh viên. Theo ông, điều đáng quý là các bạn trẻ không cố “hiện đại hóa” Hát Xoan một cách khiên cưỡng mà vẫn giữ được nét nguyên bản, mộc mạc của hát cửa đình, đồng thời tạo thêm những “điểm chạm” mới thông qua các hoạt động tương tác và truyền thông gần gũi.

Ông cho rằng việc đưa Hát Xoan về Hà Nội, đặt trong không gian bảo tàng kết hợp trải nghiệm thực tế là hướng đi phù hợp, giúp người trẻ vượt qua rào cản tâm lý để chủ động tiếp cận di sản.

Thành công của “Xoan mở hội” không chỉ nằm ở số lượng người tham dự mà còn ở nguồn năng lượng tích cực mà chương trình lan tỏa. Nhiều bạn trẻ lần đầu được cầm phách tre, nghe tiếng trống hội và những làn điệu Xoan nguyên bản đã không giấu được sự thích thú trước vẻ đẹp tinh tế của âm nhạc dân tộc.

Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Trưởng Ban tổ chức dự án “Thanh âm đất Tổ” chia sẻ: “Thông qua dự án, chúng tôi mong muốn đưa Hát Xoan đến gần hơn với cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ, không chỉ bằng việc gìn giữ giá trị nguyên bản mà còn bằng cách kể lại câu chuyện của di sản bằng tinh thần mới mẻ, sáng tạo và gần gũi với đời sống hôm nay.”

Sự kiện khép lại nhưng dư âm của tiếng trống, tiếng phách cùng những nụ cười của nghệ nhân và người xem vẫn còn đọng lại. “Xoan mở hội” đã trở thành nhịp cầu kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần thắp lên tình yêu di sản trong lòng thế hệ trẻ để những “Thanh âm đất Tổ” tiếp tục ngân vang trong đời sống hôm nay./.

Bài và ảnh: Trần Thanh Giang/ Báo ảnh Việt Nam

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-tuc/khi-nguoi-tre-danh-thuc-thanh-am-dat-to-giua-long-ha-noi-447790.html