Báo ảnh Việt Nam đã trao đổi với GS Vũ Minh Khương, Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore (NUS), về cách sinh viên Việt Nam chủ động nắm bắt AI để đi cùng thời đại.
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với thế hệ trẻ. Báo ảnh Việt Nam đã trao đổi với GS Vũ Minh Khương, Trường Chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học Quốc gia Singapore (NUS), về cách sinh viên Việt Nam chủ động nắm bắt AI để đi cùng thời đại.
Phóng viên:Nhiều bạn trẻ hiện nay lo ngại sẽ “bị AI bỏ lại phía sau”. Theo Giáo sư, cụm từ này thực chất hàm ý điều gì: mất việc, khó tìm việc hay chưa theo kịp cách làm việc mới?
Với 20 năm công tác tại NUS, GS Vũ Minh Khương giảng dạy và nghiên cứu chuyên sâu về chiến lược phát triển kinh tế và phân tích chính sách, đặc biệt quan tâm đến các nước châu Á và ASEAN . Ngoài ra, Giáo sư Vũ Minh Khương là chuyên gia hàng đầu về chính sách công, tăng trưởng kinh tế và chuyển đổi số.
GS Vũ Minh Khương: Cụm từ này hàm ý rằng thời đại đang biến đổi rất nhanh. AI thúc đẩy mọi thứ thay đổi một cách kỳ diệu, nên những ai bế tắc trong mô hình cũ, dù rất giỏi, vẫn có thể bị bỏ lại. Thực ra không phải AI bỏ lại mình, mà cả xã hội đang có những biến chuyển lớn, từ kinh doanh, chính sách công đến các mặt xã hội.
Nghệ thuật ở đây giống như đi trên một con tàu: mình phải cưỡi được con tàu ấy. Muốn vậy, cần nắm bắt AI, theo đuổi khát vọng của mình một cách mãnh liệt và luôn mở rộng tầm nhìn để nhận thức được mọi thứ đang diễn biến ra sao, các quốc gia lân cận đang khai thác AI thế nào. Mình phải đứng ở hàng đầu của dòng chảy thời đại, đi tiên phong trong nắm bắt đổi thay.
Phóng viên:Vậy theo Giáo sư, điều quan trọng mà mỗi người cần làm ngay từ bây giờ là gì?
GS Vũ Minh Khương: Theo tôi, có ba việc cần làm.
Thứ nhất là tư duy: phải hiểu rõ 10 năm tới sẽ đi về đâu. Nếu chỉ dùng AI để làm một vài việc tốt hơn một chút thì chưa đủ, mà phải chuẩn bị cho thời đại của AI.
Thứ hai, trong mọi mô hình làm việc, hãy trao đổi kỹ với AI: tôi muốn làm việc này thì tác nhân AI có thể giúp tôi được gì, tôi cần chuẩn bị gì?
Thứ ba, xác định những ưu tiên hành động thật cụ thể trong 3 tháng, 6 tháng và 3 năm tới, chẳng hạn dùng AI để nâng cao trình độ ngoại ngữ hay làm tốt hơn công việc của mình. Qua đó, mình xây dựng sự tự tin vào xu thế thời đại, vào AI và vào bản thân.
Phóng viên: Thưa Giáo sư, những ngành nghề nào sẽ có nhiều cơ hội phát triển nhờ AI, và liệu có lĩnh vực nào hoàn toàn không chịu tác động của AI không?
GS Vũ Minh Khương: Tất cả các ngành đều sẽ chịu ảnh hưởng, không ít thì nhiều, không sớm thì muộn, không có ngành nào tránh được AI. Ảnh hưởng nhiều nhất là những công việc mang tính lặp lại.
Để thịnh vượng trong kỷ nguyên AI, trước hết cần nền tảng đạo đức, vì nếu có vấn đề về đạo đức, trong thời đại AI mình sẽ phải trả giá rất lớn. Thứ hai, phải có đồng đội, có hệ sinh thái. Thứ ba, phải có phẩm chất học hỏi, học từ những chuyên gia hàng đầu để định vị được mình.
Phóng viên:Bên cạnh kỹ năng sử dụng AI, các bạn trẻ cần rèn luyện thêm những kỹ năng nào để luôn chủ động trước sự thay đổi?
GS Vũ Minh Khương: Đó là khả năng tưởng tượng về tương lai. Con người càng giàu trí tưởng tượng càng tốt. Ở Singapore, người ta gọi đó là “think out of the box”, tức là tư duy đột phá. Người cứ tuân thủ lối cũ thì rất khó có đột phá, trong khi AI đang mở ra những cơ hội rất lớn.
Phóng viên:Góc nhìn của Giáo sư về sự phát triển của những kỹ năng trên của sinh viên Việt Nam hiện nay như thế nào?
GS Vũ Minh Khương: Họ có điểm rất quý là khát khao vươn lên. Tuy nhiên, trong kiến tạo giá trị, mình đang nặng về trục tung, tức là nguồn lực, năng lực và nỗ lực cá nhân, nhưng cần chú ý hơn đến trục hoành, tức là thực lực.
Trục hoành gồm ba yếu tố. Một là định vị mình ở lĩnh vực nào. Hai là động lực thôi thúc để đi đến cùng dù khó khăn đến đâu. Hai là động lực, tức là niềm yêu thích đủ lớn để mình theo đuổi đến cùng dù gặp nhiều khó khăn. Ba là tổng lực, tức là biết làm việc với đồng đội.
Phóng viên:Giáo sư nhìn nhận thế nào về triển vọng phát triển năng lực của sinh viên, thế hệ trẻ Việt Nam thời gian tới?
GS Vũ Minh Khương: Hiện Việt Nam đang trải qua những biến đổi mang tính cách mạng. Việt Nam có lợi thế rất đặc biệt là hội nhập rất sâu với thế giới, đó là điều đáng mừng. Các bạn trẻ có thể đi khắp nơi để học hỏi. Điều cần thêm là sự cởi mở về nhận thức, tư duy, thấy rằng mình phải phù hợp với thời đại. Các bậc cha mẹ nên để con tương đối tự do, nhìn về tương lai, chịu trách nhiệm về bản thân.
Phóng viên:Giáo sư có lời nhắn nào gửi tới sinh viên Việt Nam?
GS Vũ Minh Khương: Lời nhắn lớn nhất, cũng là sức mạnh kỳ diệu mà bản thân tôi từng trải qua, là hãy muốn đóng góp ý nghĩa cho tương lai của Việt Nam, để dân tộc Việt Nam có thể ngẩng cao đầu trên trường quốc tế trong vòng 20 năm tới. Khi tính sứ mệnh đủ lớn, nó sẽ tạo ra thực lực, động lực và tổng lực. Nếu chỉ nghĩ đến lợi ích riêng mà chưa gắn với sự phát triển chung của đất nước thì sẽ rất khó đi xa, dù mình giỏi đến mấy.
Phóng viên:Chân thành cảm ơn giáo sư đã tham gia trả lời phỏng vấn Báo Ảnh Việt Nam!
- Nội dung: Gia Truyền
- Ảnh: Gia Truyền
- Thiết kế, đồ họa: Đào Thảo
https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/gs-vu-minh-khuong-quotlam-chu-ai-de-tuong-tuong-ve-tuong-laiquot-474805.html