Thượng tá Nguyễn Hồng Phong, Phó Chánh án Tòa án Quân sự Quân khu 7 phát biểu tại Tọa đàm. Ảnh: Xuân Khu - TTXVN

Thượng tá Nguyễn Hồng Phong, Phó Chánh án Tòa án Quân sự Quân khu 7 cho rằng, dự thảo Luật thể hiện tư duy đổi mới về phân quyền, phân cấp, trao quyền chủ động cao hơn cho chính quyền Thành phố trong quản trị đô thị, huy động nguồn lực, phát triển hạ tầng, quy hoạch, tài chính, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, thí điểm cơ chế mới và xử lý những vấn đề đặc thù của đô thị đặc biệt. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới. 

Tuy nhiên, Phó Chánh án Tòa án Quân sự Quân khu 7 cho rằng: Do dự thảo Luật có nhiều quy định trao thẩm quyền đặc thù, vượt trội, có nội dung khác với pháp luật hiện hành hoặc cho phép thí điểm những vấn đề chưa được pháp luật quy định, đề nghị tiếp tục rà soát kỹ để bảo đảm các cơ chế đặc thù phải phù hợp với Hiến pháp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, không làm ảnh hưởng đến nguyên tắc tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp, cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án. 

Đồng thời, phân quyền, phân cấp phải đi đôi với kiểm soát quyền lực, công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm tra, thanh tra, giám sát và cơ chế xử lý vi phạm rõ ràng, tránh phát sinh khoảng trống pháp lý hoặc cách hiểu không thống nhất trong thực tiễn thi hành. Đối với các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, tư pháp, tố tụng, thi hành án, quyền con người, quyền cơ bản của công dân, dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước, bí mật quân sự, cần có giới hạn pháp lý rõ ràng và cơ chế phối hợp, tham vấn với cơ quan có thẩm quyền.

Thiếu tướng Nguyễn Minh Hoàng, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu kết luận Tọa đàm. Ảnh: Xuân Khu - TTXVN

Đồng quan điểm, Đại tá Lê Tấn Thành, Trưởng phòng Điều tra hình sự Quân khu 7 cho rằng, dự thảo Luật trao quyền rất lớn cho chính quyền đô thị đặc biệt, đòi hỏi phải đáp ứng ba yêu cầu lớn là bảo đảm tỉnh hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật; phân quyền mạnh nhưng phải đi đôi với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình và giám sát độc lập; mọi cơ chế đặc thù phải hướng đến phục vụ người dân, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, quyền tài sản hợp pháp và bảo đảm phát triển bền vững. Ông đề nghị, cơ quan soạn thảo rà soát lại Điều 5 (nguyên tắc áp dụng pháp luật) theo hướng chỉ ưu tiên áp dụng Luật Đô thị đặc biệt trong phạm vi các cơ chế, chính sách đặc thù đã được Quốc hội cho phép; bổ sung nguyên tắc trường hợp luật ban hành sau có quy định rõ về việc áp dụng ưu tiên hoặc có quy định bảo đảm quyền lợi cao hơn cho người dân, doanh nghiệp thì cần có cơ chế lựa chọn áp dụng minh bạch và do HĐND Thành phố quyết định.  

Về vấn đề phân quyền, phân cấp cho chính quyền đô thị đặc biệt, Đại tá Lê Tấn Thành kiến nghị dự thảo cần bổ sung danh mục hoặc nguyên tắc xác định rõ các lĩnh vực được phân quyền đặc thù; đồng thời quy định rõ các lĩnh vực không được phân quyền hoặc chỉ được phân quyền trong phạm vi. Bên cạnh đó, bổ sung thiết lập cơ chế giám sát quyền lực nhiều tầng gồm giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, giám sát của HĐND, phản biện xã hội của MTTQ và giám sát trực tiếp của người dân, doanh nghiệp.

Thiếu tướng Nguyễn Minh Hoàng, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì Tọa đàm. Ảnh: Xuân Khu - TTXVN

Cũng về vấn đề này, Đại tá Trần Thanh Dũng, hội viên Hội Cựu chiến binh Thành phố đề xuất dự thảo Luật cần có quy định phân quyền, phân cấp mạnh mẽ hơn nữa cho cấp cơ sở (cấp xã, phường), nhất là trong các vấn đề liên quan đến lĩnh vực đầu tư để tháo gỡ những khó khăn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân. Bởi hiện nay cán bộ cấp xã đã được kiện toàn nâng cao chất lượng đủ điều kiện để thực hiện nhiệm vụ trong trọng trách được giao.

Trong khi đó, quan tâm đến các điều khoản liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tiến sỹ Nguyễn Thị Thanh Kiều, Hội Cựu chiến binh khối các cơ quan Đảng Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá, dự thảo Luật đã có những đột phá so với mặt bằng pháp luật hiện hành, nhưng mới chỉ tập trung vào hỗ trợ hoạt động khoa học công nghệ truyền thống, trong khi các nội dung cốt lõi của đô thị thế hệ mới như dữ liệu, AI, kinh tế số, hạn tầng số… còn chưa thể hiện rõ nét. 

Tiến sỹ Nguyễn Thị Thanh Kiều, Hội Cựu chiến binh khối các cơ quan Đảng Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại Tọa đàm. Ảnh: Xuân Khu - TTXVN

Theo Tiến sỹ Nguyễn Thị Thanh Kiều, vấn đề lớn nhất của dự thảo Luật Đô thị đặc biệt là chưa xem dữ liệu là tài nguyên chiến lược và vì vậy, cần bổ sung vào dự thảo Luật những điều khoản về thành lập Trung tâm Dữ liệu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh; xây dựng Kho dữ liệu dùng chung; hình thành cơ chế thị trường dữ liệu…; bổ sung thêm các điều khoản quy định về quản trị AI; bổ sung khái niệm về thành phố số; cụ thể hóa Điều 28 về sandbox trong lĩnh vực AI, Blockchain, tài sản số, Robot, kinh tế chia sẻ…

Tại tọa đàm, các đại biểu đã tập trung trao đổi, đóng góp ý kiến vào dự thảo Luật trong các lĩnh vực liên quan đến vấn đề tổ chức chính quyền; thí điểm cơ chế chính sách; quy hoạch không gian đô thị, đầu tư, đất đai, tài nguyên; bảo đảm trật tự, an toàn đô thị; xử lý vi phạm, loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý; phát triển kinh tế văn hóa, xã hội và bảo vệ quyền con người, quyền công dân.

Thiếu tướng Nguyễn Minh Hoàng, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận, đánh giá cao những ý kiến tâm huyết, đầy trách nhiệm của các đại biểu. Các ý kiến đóng góp sẽ được tổng hợp, báo cáo Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố để phục vụ cho công tác xây dựng luật.

Thiếu tướng Nguyễn Minh Hoàng nhấn mạnh Luật Đô thị đặc biệt là sự thể chế hóa pháp luật nội dung Nghị quyết 09 ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị tạo cơ chế đột phá, giúp Thành phố Hồ Chí Minh hoàn thành những mục tiêu phát triển bền vững trong tương lai. Trong đó, yếu tố thụ hưởng của người dân là hệ quy chiếu cơ bản, quan trọng nhất về hiệu quả của mọi sự đột phá về thể chế, chính sách phát triển thành phố. Vì vậy, Thiếu tướng Nguyễn Minh Hoàng đề nghị các cấp hội Cựu chiến binh Thành phố tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về ý nghĩa của Luật Đô thị đặc biệt cho hội viên và nhân dân; tiếp tục làm tốt vai trò của mình trong công tác xây dựng Đảng, chính quyền theo đúng chức năng để cùng toàn Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố bước vào kỷ nguyên phát triển mạnh mẽ của dân tộc./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/gop-y-du-thao-luat-do-thi-dac-biet-phan-quyen-phan-cap-manh-me-di-kem-co-che-kiem-soat-quyen-luc-450644.html