Nghề Việt

Gốm Chu Đậu – Tuyệt tác của nghệ nhân

Mỗi sản phẩm gốm Chu Đậu là một câu chuyện văn hoá, tuyệt tác của nghệ nhân Việt Nam thể hiện tinh hoa và khát vọng của người dân đất Việt trong dòng chảy cuộc sống.

Gốm Chu Đậu là dòng gốm cổ của Việt Nam với lịch sử từ thế kỷ XV, đến nay đã được khẳng định thương hiệu quốc gia gắn liền với văn hoá làng nghề Chu Đậu, Hải Dương (nay là Hải Phòng). Mỗi sản phẩm gốm là một câu chuyện văn hoá, một tuyệt tác của nghệ nhân Việt Nam thể hiện tinh hoa và khát vọng của người dân đất Việt trong dòng chảy cuộc sống.

Chúng tôi đến thăm quan xưởng sản xuất và showroom gốm Chu Đậu của Công ty CP Gốm sứ Chu Đậu vào một ngày tháng 6 nắng vàng rực rỡ. Dù thời tiết mùa hè nóng nực nhưng tại xưởng sản xuất các công nhân vẫn hăng say làm việc. Những mẻ gốm mới vẫn liên tục ra lò với nhiều sản phẩm mới độc đáo, hoàn hảo. Ông Nguyễn Văn Lưu, Giám đốc Công ty tràn đầy nhiệt huyết và sự tự hào giới thiệu cho đoàn khách chúng tôi về gốm Chu Đậu, những tuyệt tác của nghệ nhân gốm. Hiếm có một Giám đốc nào bình dị, tài hoa và đam mê về gốm như ông Lưu. Ông là nghệ nhân, cựu lãnh đạo chủ chốt đóng vai trò đặt nền móng khôi phục gốm Chu Đậu từ những ngày đầu tiên xây dựng mô hình xí nghiệp gốm Chu Đậu năm 2001. Ông Lưu cùng cộng sự đã đặt những viên gạch đầu tiên hồi sinh thành công dòng gốm cổ có từ thế kỷ XIV-XV và tạo ra chiếc đĩa gốm khổng lồ xác lập kỷ lục thế giới tháng 8/2009. Từ đó, gốm Chu Đậu được tập đoàn BRG phát triển, mở rộng, định vị thương hiệu Quốc gia cũng như đưa gốm Chu Đậu xuất khẩu đến nhiều quốc gia trên thế giới. Kế thừa và nhân lên mô hình doanh nghiệp, nghệ nhân Nguyễn Văn Lưu cũng thành lập Công ty CP Gốm sứ Chu Đậu chung một bản sắc gốm Chu Đậu, gốm của quê hương mình.

 

Ông Nguyễn Văn Lưu-Nghệ nhân/Giám đốc Công ty CP Gốm Sứ Chu Đậu- người đã gắn bó sự nghiệp của mình trong xây dựng thương hiệu Gốm Chu Đậu. Ảnh: Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Xưởng sản xuất gốm sứ Chu Đậu với những người thợ nhiều kinh nghiệm gắn bó với nghề tại làng quê.
Ảnh: Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
 

Mỗi sản phẩm gốm Chu Đậu đều là tuyệt tác của nghệ nhân, sản phẩm gốm kể một câu chuyện văn hoá gắn với cuộc sống của người dân Việt Nam. Trên bình gốm còn có những bài thơ, những câu văn mang cốt cách tâm hồn người Việt, truyền tải những tầng sâu văn hóa dân tộc.

Dấu ấn sâu sắc và nổi bật của Gốm sứ Chu Đậu được đúc kết ở những áng văn: “Mỏng như giấy, trắng như ngà, trong như ngọc, sáng như gương và vang như chuông”. Để làm ra được những đặc điểm trên của gốm, nghệ nhân làng Chu Đậu phải giỏi nghề, bắt đầu là những người thợ giỏi nung gốm để từ chất đất họ nung thành các dòng gốm có dáng hình tuyệt tác như: gốm tâm linh, gốm trang trí, gốm phong thủy, gốm gia dụng; quà tặng lưu niệm, bộ ấm trà, bình hoa…

Mỗi sản phẩm gốm Chu Đậu đều là tuyệt tác của nghệ nhân, hình vẽ đều là những gì thân thuộc của người dân Việt.
Ảnh: Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam

Ông Nguyễn Văn Lưu chia sẻ rằng: Những ngày đầu phục hưng dòng gốm Chu Đậu, chúng tôi phải trải qua rất nhiều những vất vả và thách thức trong đó có cả thất bại. mỗi người thợ chúng tôi đào tạo đều phải là những người truyền cảm hứng vào trong mỗi sản phẩm, không yêu gốm không có kiến thức về văn hóa Việt Nam thì không thể làm ra được câu chuyện gốm Chu Đậu. Cho đến nay, việc tuyển dụng lao động ngành gốm khó nhất vẫn là các hoạ si, thiết kế mẫu. Tôi luôn rải thảm đón các nhân sự trẻ yêu gốm, yêu cuộc sống làng quê về làm việc trong ngành gốm bởi các bạn với góc nhìn mới sẽ là người viết tiếp câu chuyện gốm Chu Đậu trong thời đại mới một cách trẻ trung và tươi mới”.

Ông Nguyễn Văn Lưu- Giám đốc Công ty CP Gốm Sứ Chu Đậu giới thiệu với các du khách về ý nghĩa của các câu chuyện trên từng sản phẩm gốm. Ảnh: Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn (bên trái) và học trò đến thăm quan xưởng gốm Chu Đậu. Ảnh: Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam

Mỗi sản phẩm gốm Chu Đậu được thể hiện dưới nhiều hình thức như vẽ, khắc, họa, đắp nổi đều phóng khoáng, trữ tình, hài hòa, tinh xảo. Trên mỗi sản phẩm có những họa tiết, hình ảnh gần gũi với cuộc sống của người dân Việt như: Đình làng, dòng sông, cá chép, hoa sen, mái nhà tranh ven sông… Phương pháp chế tạo đạt trình độ cao, đó là chuốt, tạo dáng trên bàn xoay, ngắt sản phẩm thành nhiều công đoạn rồi lắp ghép lại và gia công.

Đến nay, gốm Chu Đậu  đã phục hồi được hàng nghìn mẫu gốm cổ với nhiều kiểu dáng kích thước khác nhau và là quà tặng đối ngoại quốc gia nối nhịp cầu đến với bạn bè quốc tế.

Các sản phẩm gốm Chu Đậu thuộc dòng tâm linh. Ảnh: Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam
 

Dòng gốm tâm linh của Chu Đậu được đánh giá là đỉnh cao nghệ thuật trong đó  các bộ đồ thờ là dòng sản phẩm phổ biến  nổi bật là các lọ lục bình với họa tiết trang trí chính là bốn mùa Xuân - Hạ - Thu- Đông. Gốm Tâm linh Chu Đậu thể hiện nét đặc trưng văn hóa của người Việt với tứ: Trời có bốn mùa, con người sống đều trải qua: Sinh -Lão - Bệnh- Tử. Lộc bình gốm Chu Đậu thì lại vẽ tứ cảnh truyền thống trong đó phần cổ bình được trang trí họa tiết lông chim lạc Việt cắm trên mũ Vua Hùng thể hiện chủ quyền riêng của người Việt. Phần chân bình là họa tiết cánh sen cách điệu thể hiện tín ngưỡng, văn hóa Việt. Những lọ lộc bình được người Việt để trong nhà mang lại sự mới mẻ, may mắn, phát tài phát lộc,

Dấu ấn sâu sắc và nổi bật của Gốm sứ Chu Đậu: Mỏng như giấy, trắng như ngà, trong như ngọc, sáng như gương và vang như chuông”.
Ảnh: Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam

Hiện nay, 46 bảo tàng trên thế giới đang trưng bày các hiện vật gốm Chu Đậu và xuất khẩu đến nhiều quốc gia. Chu Đậu đã trở thành điểm du lịch làng nghề gốm nổi tiếng./.     

Bài: Vân Trần - Ảnh: Thanh Giang/Báo ảnh Việt Nam

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/gom-chu-dau-–-tuyet-tac-cua-nghe-nhan-453264.html


top