Bảo tồn nét đẹp dân gian

Mỗi năm vào Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc tại xã Cúc Phương, tiếng nỏ lại trở thành một phần quen thuộc, thu hút đông đảo người dân tham gia, cổ vũ. Xưa kia, chiếc nỏ được đồng bào Mường sử dụng để săn bắn, bảo vệ cộng đồng. Cùng với sự phát triển của đời sống xã hội, công dụng thực tế của nỏ dần thay đổi, song giá trị văn hóa của vật dụng này vẫn được lưu giữ. Những người yêu thích bắn nỏ thường xuyên tập luyện, tổ chức giao lưu, thi đấu vào các dịp lễ, Tết, qua đó tạo môi trường để thế hệ trẻ tìm hiểu, tiếp nối một nét văn hóa truyền thống của dân tộc.

Hội thi kéo co tại xã Phát Diệm, tỉnh Ninh Bình thu hút đông đảo người dân tham gia góp phần lan tỏa nét đẹp văn hóa cộng đồng. Ảnh: Thùy Dung - TTXVN

Với người Mường, chiếc nỏ còn mang ý nghĩa biểu trưng cho sức mạnh, tinh thần thượng võ và sự gắn kết cộng đồng. Vì vậy, việc duy trì môn bắn nỏ không chỉ nhằm tạo sân chơi, rèn luyện sức khỏe mà còn góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Nhiều gia đình vẫn trân trọng, bảo quản những chiếc nỏ như một vật gắn với lịch sử gia đình và đời sống của bản làng.

Ông Trần Văn Kiên, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Cúc Phương cho biết, bắn nỏ từ lâu đã gắn bó với đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Mường ở Ninh Bình, vừa là kỹ năng truyền thống, vừa là môn thể thao được duy trì trong các dịp lễ hội. Vì vậy, địa phương luôn quan tâm bảo tồn và phát huy giá trị của môn thể thao này thông qua các hoạt động thi đấu, giao lưu vào dịp lễ, Tết, góp phần tạo không khí vui tươi, thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng và làm phong phú đời sống tinh thần của người dân.

Tại xã Phát Diệm, bơi trải là một trong những hoạt động thể thao được người dân mong đợi mỗi dịp lễ hội. Với đặc thù địa bàn gắn liền với sông nước, Phát Diệm có nhiều điều kiện thuận lợi để duy trì và phát triển môn thể thao truyền thống này. Qua thời gian, bơi trải không chỉ là hoạt động thể thao mang tính cộng đồng mà còn dần trở thành nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng, góp phần tạo không khí sôi nổi trong các dịp lễ hội, thu hút đông đảo người dân tham gia và cổ vũ.

Các đội chải thường được thành lập từ các thôn, xóm, với lực lượng vận động viên chủ yếu là những người có niềm đam mê thể thao, tinh thần tự nguyện và tích cực tham gia tập luyện, thi đấu. Qua đó, phong trào bơi trải tiếp tục được duy trì, góp phần tăng cường tinh thần đoàn kết trong cộng đồng và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.

Hội thi bơi chải tại xã Hồng Quang, tỉnh Ninh Bình được tổ chức vào các dịp lễ, Tết góp phần gìn giữ và lan tỏa môn thể thao truyền thống trong cộng đồng. Ảnh: Thùy Dung - TTXVN

Anh Trần Văn Hòa, xã Phát Diệm chia sẻ, người dân địa phương luôn hào hứng tham gia các hoạt động bơi trải mỗi dịp lễ hội. Đây không chỉ là sân chơi thể thao giúp rèn luyện sức khỏe, nâng cao tinh thần đoàn kết, giao lưu giữa các thôn mà còn là dịp để thế hệ trẻ hiểu hơn về những giá trị văn hóa truyền thống đã được gìn giữ và gắn bó với đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Lan tỏa giá trị truyền thống

Những năm qua, phong trào thể dục, thể thao trên địa bàn tỉnh Ninh Bình ngày càng phát triển rộng khắp, gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng nông thôn mới và các hoạt động văn hóa ở cơ sở. Bên cạnh các môn thể thao hiện đại, những môn thể thao truyền thống như bơi trải, đẩy gậy, bắn nỏ, ném còn, cờ tướng, kéo co… vẫn được đông đảo người dân hưởng ứng. Không chỉ góp phần rèn luyện sức khỏe, nâng cao đời sống tinh thần, các hoạt động này còn là cầu nối gìn giữ bản sắc văn hóa, thúc đẩy giao lưu và tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng.

Việc bảo tồn, phát huy các môn thể thao truyền thống được nhiều địa phương gắn với lễ hội, ngày Tết và các hoạt động sinh hoạt cộng đồng. Tùy theo phong tục, tập quán và điều kiện thực tế, các giải đấu được tổ chức linh hoạt, tạo sân chơi lành mạnh để người dân rèn luyện sức khỏe, giao lưu, gắn kết cộng đồng. Đây cũng là dịp để thế hệ trẻ tìm hiểu, tiếp nối những giá trị văn hóa truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Hội thi cà kheo tại xã Hải Hậu, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Thùy Dung - TTXVN

Tại nhiều địa phương, các môn thể thao truyền thống đã trở thành nội dung quen thuộc trong các ngày hội văn hóa, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương và thu hút người dân, du khách tham gia trải nghiệm. Việc kết hợp thi đấu thể thao với các hoạt động văn hóa, văn nghệ không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần mà còn giúp những giá trị truyền thống được lan tỏa sinh động, gần gũi hơn với đời sống hiện đại, qua đó nâng cao ý thức cộng đồng trong gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa địa phương.

Ninh Bình hiện có hơn 3.000 câu lạc bộ, điểm, nhóm hoạt động thể dục, thể thao, thu hút người dân ở nhiều lứa tuổi tham gia với các loại hình đa dạng. Phong trào thể thao quần chúng phát triển rộng khắp tạo nền tảng để các môn thể thao truyền thống tiếp tục được duy trì và lan tỏa tại cơ sở. Qua các hoạt động phong trào, nhiều vận động viên có năng khiếu được phát hiện, bồi dưỡng, tạo nguồn tham gia các giải đấu cấp huyện, cấp tỉnh và các hoạt động giao lưu, thi đấu ở quy mô rộng hơn.

Bắn nỏ là một môn thể thao truyền thống và hoạt động văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Mường tại xã Cúc Phương, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Thùy Dung - TTXVN

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Ninh Bình cho biết, việc duy trì và phát triển các môn thể thao truyền thống được ngành xác định gắn với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc và phát triển phong trào thể dục, thể thao quần chúng. Các hoạt động thi đấu, giao lưu được tổ chức phù hợp với đặc điểm từng địa phương, tạo điều kiện để người dân tham gia, qua đó góp phần nâng cao sức khỏe, đời sống tinh thần và tăng cường sự gắn kết cộng đồng.

Thời gian tới, việc tiếp tục duy trì và phát huy các môn thể thao truyền thống gắn với hoạt động văn hóa, thể thao ở cơ sở sẽ góp phần bảo tồn, lan tỏa các giá trị văn hóa dân gian trong đời sống cộng đồng. Qua đó, thể thao truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn có thêm điều kiện phát triển, trở thành một phần thiết thực của phong trào thể dục, thể thao quần chúng, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của người dân Ninh Bình./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/gin-giu-ban-sac-van-hoa-qua-cac-mon-the-thao-truyen-thong-473956.html