Dọc miền Tây Quảng Trị, dưới dãy Trường Sơn trùng điệp, nhiều thôn xóm, bản làng ở các xã Đakrông, A Dơi, Lìa… vẫn còn đối mặt không ít khó khăn, thách thức bởi thiên tai khắc nghiệt, địa hình chia cắt và thiếu thốn hạ tầng, sinh kế. Tuy nhiên, cũng từ những vùng đất còn nhiều gian khó ấy, các mô hình cộng đồng thích ứng biến đổi khí hậu, sinh kế xanh do phụ nữ làm chủ hay những lớp học vùng cao an toàn đang từng bước tạo nên chuyển động tích cực cho hành trình phát triển bền vững. Đằng sau những đổi thay ấy có sự đồng hành của Chương trình “Tiến về phía trước” (Resilience First Programme), góp phần tiếp thêm nội lực để người dân vùng cao từng bước thích ứng biến đổi khí hậu, ổn định cuộc sống, vững tin hướng tới tương lai.
Mô hình VANPA - sáng kiến sinh kế xanh do phụ nữ làm chủ (xã Lìa, tỉnh Quảng Trị) đang từng bước tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng dễ bị tổn thương bởi thiên tai. Ảnh: Võ Dung - TTXVN
Chương trình "Tiến về phía trước" hỗ trợ trường học cải thiện cơ sở vật chất an toàn và thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao nhận thức và kỹ năng cho học sinh. Ảnh: Võ Dung - TTXVN
Chương trình “Tiến về phía trước” do Chính phủ Ireland tài trợ thông qua Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam, được triển khai bởi Plan International Việt Nam, CARE International tại Việt Nam và Trung tâm Nghiên cứu phát triển sáng kiến cộng đồng (RIC). Chương trình thực hiện tại các tỉnh Quảng Trị, Phú Thọ và Tuyên Quang, với kinh phí khoảng 1,4 triệu Euro/năm.
Tại Quảng Trị, chương trình được triển khai từ tháng 6/2022 và dự kiến đến hết tháng 9/2028, ở các xã gồm A Dơi, Tân Lập, Lìa, Đakrông và Tà Rụt. Đây là những địa bàn miền núi tập trung đông đồng bào Pa Cô, Vân Kiều, có tỷ lệ hộ nghèo cao, dễ bị tổn thương trước thiên tai, biến đổi khí hậu. Điểm nổi bật của chương trình là phương pháp tiếp cận “lấy cộng đồng làm trung tâm”. Người dân trực tiếp tham gia xác định nhu cầu, lựa chọn ưu tiên, xây dựng kế hoạch và vận hành các mô hình tại địa phương. Đến nay, chương trình đã hỗ trợ 130 hộ cải thiện sinh kế và nâng cao khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu; 7.405 người hưởng lợi từ 42 công trình hạ tầng vi mô thích ứng biến đổi khí hậu; 19 trường học triển khai hoạt động trường học an toàn và thích ứng biến đổi khí hậu. Chương trình không chỉ góp phần cải thiện sinh kế, nâng cao khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu cho người dân vùng khó khăn mà còn tạo điều kiện để cộng đồng tham gia chủ động hơn vào quá trình phát triển tại địa phương.
Những ngày cuối tháng 5, theo chân đoàn công tác Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam cùng các tổ chức phát triển quốc tế đến các địa bàn triển khai chương trình ở Đakrông, A Dơi, Lìa… chúng tôi cảm nhận rõ nỗ lực bề bỉ của chính quyền, người dân vùng cao trong hành trình thích ứng biến đổi khí hậu và ổn định sinh kế.
Tại xã Đakrông, đoàn công tác đã tham dự hoạt động truyền thông thay đổi hành vi về thích ứng biến đổi khí hậu do phụ nữ dẫn dắt. Không khí buổi truyền thông không nặng về lý thuyết mà gần gũi như những câu chuyện đời thường, từ việc chia sẻ việc nhà, thay đổi tập quán sản xuất, tiết kiệm nước đến cách chăm lo gia đình.
Câu chuyện của anh Hồ Văn Bôn, người dân tộc thiểu số ở thôn Klu, xã Đakrông khiến nhiều người xúc động. Anh Bôn là người khuyết tật, vợ lại mắc bệnh thần kinh, cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng anh vẫn cố gắng làm mọi việc để chăm lo gia đình. Với anh Bôn, sự sẻ chia trong gia đình chính là động lực để vượt qua khó khăn, hướng tới tương lai.
Cũng theo anh Hồ Văn Bôn, phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số chịu nhiều thiệt thòi nên càng cần được yêu thương, quan tâm và sẻ chia. Không chỉ chăm lo gia đình, nhiều phụ nữ còn cùng chồng làm nương rẫy, gánh vác cuộc sống khi điều kiện còn nhiều khó khăn, thiếu thốn. Vì vậy, sự đồng hành từ những điều giản dị nhất cũng có thể trở thành nguồn động viên lớn lao đối với họ.
Từ những câu chuyện giản dị ấy, chương trình đang từng bước tạo nên những thay đổi không chỉ về sinh kế mà còn trong nhận thức cộng đồng về bình đẳng giới, trách nhiệm sẻ chia và sự phát triển bao trùm.
https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/dong-hanh-cung-ban-lang-vung-cao-kien-tao-tuong-lai-ben-vung-448490.html