Những chia sẻ được nhà làm phim Argentina đưa ra trong cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN tại Buenos Aires nhân dịp ông hoàn thiện bộ phim tài liệu “A Price We Have to Pay” (Cái giá mà chúng ta phải trả), dự án điện ảnh được thực hiện tại Argentina và Việt Nam, xoay quanh câu chuyện của nhà báo chiến trường người Argentina Ignacio Ezcurra.

  Đạo diễn Ricardo Preve. Ảnh: TTXVN phát  

  Bộ phim tái hiện hành trình cuối cùng của phóng viên Argentina, Ignacio Ezcurra, tại Việt Nam vào năm 1968 và quá trình điều tra kéo dài nhiều năm nhằm làm sáng tỏ những tình tiết liên quan đến cái chết của ông trong bối cảnh chiến tranh khi đó.

 Ignacio Ezcurra sinh năm 1939 trong một gia đình có truyền thống báo chí lâu đời tại Argentina. Ông là hậu duệ của cựu Tổng thống Bartolomé Mitre, người sáng lập nhật báo La Nación, một trong những tờ báo có ảnh hưởng nhất tại Argentina. Dù xuất thân từ gia đình danh tiếng, Ignacio Ezcurra sớm lựa chọn con đường làm báo chuyên nghiệp và được đánh giá là một trong những phóng viên trẻ triển vọng nhất của tờ La Nación khi đó.

  Trước khi đến Việt Nam, ông từng thực hiện nhiều chuyến tác nghiệp quốc tế và phỏng vấn nhiều nhân vật nổi tiếng của thế giới, trong đó có những chính khách và nhà hoạt động xã hội hàng đầu tại Mỹ thời bấy giờ.

  Ngày 24/4/1968, Ignacio Ezcurra đặt chân đến miền Nam Việt Nam để đưa tin về cuộc chiến tranh. Tuy nhiên, chỉ hai tuần sau, vào ngày 8/5/1968, ông mất tích tại khu vực Chợ Lớn ở Sài Gòn. Trong nhiều thập kỷ, hoàn cảnh dẫn đến cái chết của ông vẫn là một bí ẩn đối với gia đình cũng như giới báo chí Argentina.

  Đoàn làm phim tài liệu “A Price We Have to Pay” tại Việt Nam. Ảnh: TTXVN phát  

 Chính câu chuyện đó đã thu hút sự quan tâm của Ricardo Preve, một đạo diễn nổi tiếng với các bộ phim tài liệu khai thác những đề tài lịch sử, xã hội và nhân quyền. Trong hơn 30 năm hoạt động nghệ thuật, ông đã thực hiện các dự án tại hơn 80 quốc gia và được biết đến qua nhiều bộ phim tài liệu được trình chiếu tại các liên hoan phim quốc tế.

 Theo đạo diễn Ricardo Preve, ông luôn cảm thấy có sự đồng cảm đặc biệt với Ignacio Ezcurra. Cả hai đều xuất thân từ những gia đình truyền thống tại Argentina và đều lựa chọn làm việc tại những nơi xa xôi mà rất ít người Argentina từng đặt chân đến. Tuy nhiên, vượt ra ngoài câu chuyện về một nhà báo mất tích, điều để lại dấu ấn sâu sắc nhất đối với đạo diễn Argentina trong quá trình thực hiện bộ phim lại chính là những trải nghiệm tại Việt Nam ngày nay.

  Hợp tác hiệu quả giữa các nhà làm phim Việt Nam và Argentina

  Ricardo Preve cho biết dự án được triển khai từ năm 2024 với các đợt ghi hình tại Argentina và Việt Nam. Ông trực tiếp đến Hà Nội để chuẩn bị cho quá trình sản xuất trước khi cùng ê-kíp Argentina sang Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện các cảnh quay chính.

  Đoàn làm phim được thành lập theo mô hình hợp tác song phương giữa hai nước, gồm 10 thành viên, trong đó có 6 người Việt Nam và 4 người Argentina. Theo ông, mặc dù có những khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa, các thành viên đã nhanh chóng hòa nhập và phối hợp hiệu quả trong công việc.

  Ông Ricardo Preve cho biết sau nhiều năm điều tra và tìm kiếm, đoàn làm phim đã xác định được chính xác nơi nhà báo Ignacio Ezcurra thiệt mạng nhờ những bức ảnh chưa từng được công bố do một nhiếp ảnh gia người Nhật Bản chụp. Hiện nay, ông đã 87 tuổi. Một sự trùng hợp may mắn đã giúp tháo gỡ nút thắt của cuộc tìm kiếm: đúng vào thời điểm đoàn phim thực hiện ghi hình cũng là dịp Việt Nam đã tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025) và nhờ đó đoàn làm phim đã tìm được vị nhiếp ảnh gia này. Những bức ảnh cùng lời kể của nhiếp ảnh gia Nhật Bản đóng vai trò quyết định trong việc tái dựng lại diễn biến sự việc và xác định chính xác địa điểm nhà báo Argentina Ignacio Ezcurra thiệt mạng.

  Đạo diễn Argentina đánh giá cao sự hỗ trợ tích cực của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam đối với dự án, đồng thời khẳng định đây là một trong những trải nghiệm hợp tác quốc tế hiệu quả mà ông từng tham gia. Sự chuyên nghiệp, tinh thần trách nhiệm và thái độ cởi mở của các cộng sự Việt Nam đã giúp đoàn phim vượt qua nhiều khó khăn trong quá trình ghi hình và thu thập tư liệu.

 Theo ông Ricardo Preve, bộ phim hiện đã hoàn thành phần dựng với thời lượng khoảng 90 phút và đang bước vào giai đoạn hậu kỳ, bao gồm chỉnh màu, thiết kế âm thanh, hoàn thiện tư liệu lưu trữ và âm nhạc. Đạo diễn Argentina hy vọng bộ phim sẽ được lựa chọn tham dự Liên hoan Phim Quốc tế Hà Nội vào tháng 11 tới. Ông cho biết nếu tác phẩm được mời tham dự, ông sẽ trực tiếp tới Việt Nam để giới thiệu bộ phim và tiếp tục thúc đẩy các hoạt động hợp tác điện ảnh giữa hai nước.

  Theo ông, dự án không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là cầu nối văn hóa giữa Argentina và Việt Nam, hai quốc gia tuy cách xa nhau về địa lý nhưng có thể xích lại gần nhau thông qua điện ảnh và sự hiểu biết lẫn nhau.

 Mang đến góc nhìn đa chiều hơn về Việt Nam

 Một trong những điểm được đạo diễn Ricardo Preve nhấn mạnh nhiều lần trong cuộc trao đổi là mong muốn mang đến cho công chúng Argentina một hình ảnh đầy đủ và khách quan hơn về Việt Nam. Ông cho rằng trong nhiều thập kỷ, nhiều người nước ngoài biết đến Việt Nam qua hình ảnh chiến tranh nhiều hơn là qua con người, văn hóa hay những thành tựu phát triển của đất nước. Chính vì vậy, trong quá trình thực hiện bộ phim, ê-kíp đặc biệt chú trọng việc đưa tiếng nói của người Việt Nam vào câu chuyện.

 Một trong những nhân vật quan trọng xuất hiện trong tác phẩm là một cựu chiến binh Quân đội Nhân dân Việt Nam từng tham gia chiến đấu tại khu vực liên quan đến cuộc điều tra. Theo đạo diễn Ricardo Preve, đây là một trong những cuộc phỏng vấn giá trị nhất của bộ phim. Người cựu chiến binh không chỉ chia sẻ ký ức về chiến tranh mà còn gửi gắm thông điệp về hòa bình, về trách nhiệm của các thế hệ trẻ trong việc tránh lặp lại những bi kịch của quá khứ. Đạo diễn Argentina cho biết những lời tâm sự của nhân chứng Việt Nam là một trong những khoảnh khắc xúc động nhất của bộ phim.

Theo ông Ricardo Preve, bộ phim không chỉ là hành trình tìm kiếm sự thật về số phận của một nhà báo Argentina mà còn là cơ hội để giới thiệu một Việt Nam chân thực hơn với công chúng quốc tế. Ông tin rằng những hình ảnh về đất nước, con người và đời sống thường nhật của Việt Nam trong tác phẩm sẽ góp phần mang đến nhận thức đầy đủ và cân bằng hơn về quốc gia Đông Nam Á này.

 Khâm phục sự phát triển của Việt Nam sau chiến tranh

 Khi được hỏi về những ấn tượng đối với Việt Nam, đạo diễn Ricardo Preve cho biết điều khiến ông ngưỡng mộ nhất là khả năng tái thiết của đất nước sau chiến tranh. Theo ông, Việt Nam từng trải qua những cuộc chiến kéo dài với nhiều cường quốc lớn trong thế kỷ XX và phải chịu những tổn thất to lớn về con người cũng như cơ sở hạ tầng.

  Tuy nhiên, điều khiến ông thực sự ấn tượng là việc Việt Nam đã vượt qua những khó khăn đó để trở thành một trong những nền kinh tế năng động nhất châu Á hiện nay. Ông nhận xét Việt Nam là minh chứng sống động cho khả năng phục hồi và phát triển của một dân tộc sau những thử thách khắc nghiệt nhất.

  Xuất thân từ gia đình có truyền thống kinh doanh lúa gạo, ông Ricardo Preve đặc biệt quan tâm đến ngành nông nghiệp Việt Nam. Ông cho biết ông nội mình là người đầu tiên tại Argentina đưa gạo đóng gói mang thương hiệu riêng ra thị trường với nhãn hiệu Arroz Gallo nổi tiếng. Vì vậy, trong chuyến đi tới Việt Nam, ông dành nhiều thời gian quan sát các vùng sản xuất lúa gạo.

  Theo đạo diễn Argentina, việc Việt Nam từ một quốc gia từng phải đối mặt với nhiều khó khăn đã vươn lên trở thành một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới là một thành tựu đáng khâm phục. Ông cho rằng thành công đó phản ánh năng lực tổ chức, sự chăm chỉ và quyết tâm phát triển của người dân Việt Nam.

 Ông Ricardo Preve cũng nhắc tới quy mô tàn phá mà Việt Nam phải gánh chịu trong chiến tranh. Theo ông, lượng bom đạn được sử dụng tại Việt Nam là vô cùng lớn, song điều đáng chú ý là đất nước vẫn có thể đứng dậy và tiếp tục phát triển mạnh mẽ. “Tất cả những gì Việt Nam đạt được ngày nay cho thấy năng lực lao động và tinh thần vượt khó phi thường của người dân”, ông nhận định.

  Việt Nam để lại nhiều ấn tượng đẹp

  Trong thời gian làm việc tại Việt Nam, ông Ricardo Preve có dịp đi qua nhiều địa phương và tìm hiểu về cuộc sống của người dân. Ông đặc biệt yêu thích vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nơi gây ấn tượng với ông bởi hệ thống sông ngòi rộng lớn, những cánh đồng lúa trải dài và nhịp sống đặc trưng của người dân miền Tây Nam Bộ.

  Dù đã dành nhiều tháng cho dự án điện ảnh, đạo diễn Argentina cho biết phần lớn thời gian của ông đều gắn với công việc, các cuộc họp và hoạt động nghiên cứu. Chính vì vậy, ông mong muốn trong tương lai sẽ có dịp trở lại Việt Nam với tư cách một du khách để khám phá đất nước nhiều hơn. Ông tin rằng mình mới chỉ hiểu được một phần rất nhỏ về Việt Nam và vẫn còn nhiều điều đáng để tìm hiểu. Đối với ông Ricardo Preve, bộ phim “A Price We Have to Pay” không chỉ là một cuộc điều tra lịch sử mà còn là cơ hội để giới thiệu với khán giả quốc tế hình ảnh một Việt Nam hiện đại, năng động và giàu sức sống.

 Theo ông, nếu bộ phim có thể giúp công chúng Argentina hiểu rõ hơn về con người Việt Nam, về những nỗ lực tái thiết đất nước sau chiến tranh và về những thành tựu phát triển mà Việt Nam đạt được ngày nay, đó sẽ là một trong những thành công của dự án.

  Đạo diễn Ricardo Preve được đánh giá là một trong những nhà làm phim tài liệu quốc tế có nhiều dự án thực hiện tại các khu vực lịch sử và khảo cổ trên thế giới. Các tác phẩm của ông đã được trình chiếu tại nhiều liên hoan phim quốc tế và giành hàng chục giải thưởng danh giá. Bộ phim Volviendo a casa (Trở về nhà) đoạt giải Phim tài liệu xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Mỹ Latinh Punta del Este (Uruguay) năm 2018, đồng thời mang về cho ông Giải thưởng Thành tựu sự nghiệp của liên hoan phim này. Tác phẩm cũng giành nhiều giải thưởng quốc tế khác như Phim tài liệu xuất sắc nhất tại Latitude Film Awards ở London, Đạo diễn phim tài liệu xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Los Angeles và Phim tài liệu quốc tế xuất sắc nhất tại Mỹ.

  Những năm gần đây, bộ phim Sometime, Somewhere về cộng đồng người nhập cư Mỹ Latinh tại Mỹ tiếp tục được vinh danh là Phim nước ngoài xuất sắc nhất tại Golden Gate International Film Festival. Năm 2023, ông Ricardo Preve được trao Giải thưởng Nhà sáng lập Gerald L. Baliles của Liên hoan phim Virginia (Mỹ) nhằm ghi nhận những đóng góp nổi bật của ông đối với điện ảnh tài liệu quốc tế./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/dao-dien-argentina-ricardo-preve-viet-nam-minh-chung-cho-suc-manh-tai-thiet-va-khat-vong-vuon-len-sau-chien-tranh-452547.html