"Dự án thí điểm thúc đẩy quyền của trẻ em khuyết tật tại Thành phố Hồ Chí Minh” không chỉ lan tỏa trách nhiệm thực thi quyền trẻ em, mà còn hình thành mạng lưới kết nối các dịch vụ thiết yếu như giáo dục hòa nhập - chuyên biệt, hướng nghiệp - dạy nghề, hỗ trợ sinh kế, tư vấn tâm lý - pháp lý, cấp giấy tờ tùy thân, trợ cấp xã hội, bảo hiểm y tế và trang thiết bị chuyên dụng. Quan trọng hơn, Dự án góp phần đề xuất giải pháp tăng cường khả năng tiếp cận quyền cho trẻ khuyết tật, tạo nền tảng để các em và gia đình phát triển, hòa nhập cộng đồng một cách bền vững.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội nghị. Ảnh: Thanh Vũ - TTXVN
Đây là nhận định của chuyên gia các chuyên gia, phụ huynh, đại diện cơ quan chức năng Thành phố tại Hội nghị tổng kết dự án do Hội Bảo trợ Trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Tổ chức Danish Vietnamese Association (DVA) - Hội Hữu nghị Đan Mạch - Việt Nam tổ chức sáng 27/2.
Theo bà Lương Thị Thuận, Chủ tịch Hội Bảo trợ Trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh, từ khảo sát nhu cầu thực tế tại cơ sở, Dự án đã từng bước hình thành hệ thống cung ứng dịch vụ thiết yếu cho trẻ khuyết tật, từ giáo dục hòa nhập - chuyên biệt đến hỗ trợ y tế như máy trợ thính, xe lăn, bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, thúc đẩy quyền trẻ khuyết tật không thể dừng ở hỗ trợ vật chất mà đòi hỏi sự thay đổi nhận thức, hoàn thiện cơ chế phối hợp và củng cố hệ thống bảo vệ trẻ em ngay từ cơ sở. Đặc biệt, trong quá trình triển khai, Dự án đã xây dựng các dịch vụ chiến lược dựa trên nhu cầu, đồng thời rà soát, kiến nghị hoàn thiện chính sách địa phương; nâng cao năng lực cho trẻ em, phụ huynh và cán bộ, chuyển cách tiếp cận từ “từ thiện” sang “dựa trên quyền trẻ em”, tăng cường kết nối liên ngành giữa y tế, giáo dục và chính quyền…. Những nỗ lực này giúp gỡ bỏ rào cản về thể chất và nhận thức tạo nền tảng vững chắc để các em tự tin phát triển năng lực bản thân.
Bà Lương Thị Thuận, Chủ tịch Hội Bảo trợ Trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh tặng học bổng từ dự án cho các trẻ khuyết tật Thành phố tại hội nghị. Ảnh: Thanh Vũ-TTXVN
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Dự án vẫn đang ở giai đoạn thí điểm với thời gian triển khai ngắn, nên tác động dài hạn chưa thể đo lường đầy đủ. Vì vậy, bà Thuận kiến nghị kéo dài Dự án tối thiểu 3 năm và đề xuất DVA tiếp tục đồng hành để bảo đảm mọi trẻ em khuyết tật trên địa bàn được thụ hưởng quyền một cách thực chất.
Đánh giá cao hiệu quả bước đầu, Giáo sư, bác sỹ Freddy Karup Petersen, đại diện DVA cho biết, nhiều gia đình tham gia Dự án đã giảm tới 60% chi phí liên quan đến chăm sóc, phục hồi chức năng và hỗ trợ học tập cho trẻ. Dù là mô hình thí điểm, Dự án đã chứng minh hiệu quả của cách tiếp cận dựa trên quyền trẻ em và tầm quan trọng của mạng lưới phối hợp đa ngành. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn còn không ít khó khăn, đặc biệt là rào cản nhận thức và sự kỳ thị đối với trẻ em khuyết tật. Vì vậy, cần tăng cường truyền thông, tư vấn và các giải pháp hỗ trợ đồng bộ để tạo môi trường hòa nhập thực chất. Việc tiếp tục triển khai Dự án là cần thiết nhằm bảo đảm trẻ được tiếp cận đầy đủ các chế độ, chính sách và dịch vụ phù hợp.
Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Nguyễn Tăng Minh, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, Dự án được triển khai trong bối cảnh thành phố sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp cơ sở, song vẫn đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Những nỗ lực từ các thành viên Dự án đã góp phần trang bị kiến thức cho các trẻ khuyết tật 4 nhóm quyền cơ bản gồm: Quyền được sống, quyền được học tập, quyền được phát triển và quyền được tham gia để các em hiểu rõ sự bảo vệ của pháp luật và trách nhiệm của bản thân đối với cộng đồng. Đặc biệt, thông qua mạng lưới kết nối dự án đã cung cấp các dịch vụ thiết yếu như bảo hiểm y tế, máy trợ thính, xe lăn và các gói khám chữa bệnh chuyên sâu nhằm cải thiện sức khỏe thể chất cho trẻ; các chuỗi hội thảo huấn luyện, diễn đàn sinh hoạt định kỳ đã tạo không gian cho trẻ khuyết tật bày tỏ tiếng nói, từ đó giúp xã hội thay đổi nhận thức theo hướng tích cực và trách nhiệm hơn.
Ông Minh cho biết thêm, ngành y tế cam kết sẽ tập hợp các kiến nghị để hoàn thiện chính sách, mở rộng đối tượng thụ hưởng và thiết kế thêm nhiều dịch vụ phục vụ trẻ khuyết tật trên toàn thành phố. Mục tiêu dài hạn là xây dựng mạng lưới hỗ trợ sâu rộng lan tỏa đến tất cả xã, phường cùng với sự chung tay của các tổ chức và nguồn lực xã hội hóa sẽ là nền tảng vững chắc để trẻ khuyết tật cùng gia đình tự tin hòa nhập cộng đồng một cách bền vững.
Ở góc độ địa phương, bà Lê Hoàn Xuân, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Gia Định cho biết, Dự án đã mang lại những kết quả bước đầu thiết thực. Thông qua các gói dịch vụ, các em được hỗ trợ học tập, bảo hiểm y tế, cung cấp thiết bị chuyên dụng phù hợp với các dạng tật; các em cũng được tham gia sinh hoạt nhóm, huấn luyện kỹ năng hòa nhập và định hướng nghề nghiệp, qua đó tăng sự tự tin và kỹ năng xã hội... Những hỗ trợ này không chỉ cải thiện điều kiện học tập, chăm sóc sức khỏe mà còn góp phần bảo đảm quyền tiếp cận an sinh xã hội cho trẻ. Thực tiễn triển khai cho thấy hiệu quả rõ nét của sự phối hợp giữa tổ chức xã hội, đối tác quốc tế và chính quyền cơ sở đã tạo nguồn lực hỗ trợ trẻ em khuyết tật phát triển cách bền vững; là yếu tố then chốt để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ.
Tại hội nghị, các phụ huynh và Hội Bảo trợ Trẻ em Thành phố cũng kiến nghị các cơ quan chức năng vận dụng kết quả khảo sát nhu cầu trẻ khuyết tật làm cơ sở xây dựng chương trình dài hạn; nhân rộng quy trình quản lý hỗ trợ trẻ em khuyết tật; tăng cường truyền thông nhằm giảm định kiến. Các ý kiến cũng cho rằng, việc tiếp tục đồng hành của DVA và huy động nguồn lực xã hội hóa được kỳ vọng sẽ mở rộng phạm vi hỗ trợ, hướng tới mục tiêu không trẻ em khuyết tật nào bị bỏ lại phía sau..../.
https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/dam-bao-quyen-tre-khuyet-tat-duoc-thuc-thi-dong-bo-ben-vung-431602.html