Cúm thường được xem là căn bệnh theo mùa và dễ bị nhầm với cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, với người cao tuổi, một đợt cúm tưởng như nhẹ cũng có thể trở thành khởi đầu của những biến cố sức khỏe nghiêm trọng. Tại hội thảo khoa học do Hội Lão khoa Việt Nam tổ chức tại Hà Nội, các chuyên gia cảnh báo nhóm người cao tuổi đang phải đối mặt với nguy cơ cao nhất trước những biến chứng nặng của cúm.

PGS.TS.BS Vũ Thị Thanh Huyền, Tổng thư ký Hội Lão khoa Việt Nam phát biểu tại Hội thảo.

Theo các báo cáo được chia sẻ tại hội thảo, người cao tuổi chiếm khoảng 70% số ca nhập viện và 85% số ca tử vong liên quan đến cúm. Đây cũng là nhóm chịu gánh nặng bệnh tật lớn nhất do cúm khi hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi tác và nhiều người đồng thời mắc các bệnh mạn tính.

Trên thế giới, mỗi năm có khoảng 1 tỷ trường hợp mắc cúm, trong đó khoảng 3-5 triệu ca diễn tiến nặng và 290.000-650.000 người tử vong do các bệnh hô hấp liên quan đến cúm. Đông Nam Á được đánh giá là khu vực có vai trò quan trọng trong giám sát, phòng chống và ứng phó với cúm, trong bối cảnh các chủng virus cúm mới có thể xuất hiện và lan truyền.

Tại Việt Nam, ước tính mỗi năm có khoảng 34.500 người trên 65 tuổi phải nhập viện do các nhiễm trùng hô hấp cấp tính liên quan đến cúm. Đáng lưu ý, tác động của cúm không dừng lại ở phổi. Ở người cao tuổi, tình trạng viêm và đáp ứng miễn dịch do nhiễm cúm có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra nhiều biến cố cấp tính.

Các chuyên gia cho biết cúm có thể làm tăng khoảng 10 lần nguy cơ đau tim, nhồi máu cơ tim cấp; tăng 24% tỷ lệ nhập viện do suy tim; tăng 8 lần nguy cơ đột quỵ và tăng 74% các biến cố đường huyết bất thường. Những con số này cho thấy cúm không đơn thuần là một bệnh hô hấp theo mùa mà có thể trở thành “mồi lửa” làm các bệnh nền vốn đã âm ỉ ở người cao tuổi bùng phát.

Trong bối cảnh đó, khoảng trống phòng bệnh bằng vaccine đang là vấn đề đáng lưu ý. PGS.TS.BS Vũ Thị Thanh Huyền, Tổng Thư ký Hội Lão khoa Việt Nam, cho biết chưa có số liệu thống kê chính thức từ cơ quan quản lý, nhưng dựa trên số lượng vaccine cúm được sử dụng, ước tính tỷ lệ bao phủ vaccine cúm ở người cao tuổi tại Việt Nam chỉ khoảng 5%.

Khoảng cách này càng đáng quan tâm khi Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số, trong khi các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính và đột quỵ ngày càng phổ biến ở người cao tuổi. Khi cơ thể đã có nhiều yếu tố nguy cơ, một đợt cúm có thể khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp hơn.

Theo Dr. Litjen (L.J.) Tan, Giám đốc Chính sách và Đối tác tại Immunize.org, các nghiên cứu cho thấy tiêm vaccine cúm có thể mang lại lợi ích cho người cao tuổi, đặc biệt ở những người đang mắc các bệnh mạn tính. Vaccine có thể góp phần giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và các biến cố tim mạch nghiêm trọng ở người mắc bệnh tim; giảm nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân ở người cao tuổi mắc đái tháo đường và giảm nguy cơ nhập viện do cúm ở bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Tuy nhiên, một thách thức khác cũng được đặt ra: hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi khiến khả năng đáp ứng với vaccine cúm thông thường có thể thấp hơn. Vì vậy, việc lựa chọn vaccine phù hợp với từng nhóm người cao tuổi cần được bác sĩ tư vấn dựa trên tuổi, tình trạng sức khỏe và các bệnh nền đi kèm.

Các chuyên gia thảo luận về tác động nguy hiểm của bệnh cúm đối với người cao tuổi.

Các chuyên gia cho rằng phòng ngừa chủ động có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với người cao tuổi. Bác sĩ ở các chuyên khoa Lão khoa, Tim mạch, Hô hấp, Nội tiết và Y học dự phòng cần chủ động trao đổi về nguy cơ cúm và các biện pháp phòng bệnh trong quá trình thăm khám.

Một mũi vaccine có thể không làm người cao tuổi cảm thấy khác biệt ngay lập tức, nhưng lại có ý nghĩa trong việc giảm nguy cơ phải nhập viện, hạn chế những biến cố sức khỏe nghiêm trọng và bảo vệ khả năng sống độc lập. Với người cao tuổi, phòng cúm vì thế không chỉ là phòng một căn bệnh theo mùa, mà còn là cách bảo vệ sức khỏe và chất lượng cuộc sống trong những năm tháng tuổi già./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/cum-moi-nguy-am-tham-voi-nguoi-cao-tuoi-464440.html