Khi những cơn gió heo may đầu mùa khẽ khàng lướt qua từng góc phố, Hà Nội lại khoác lên mình tấm áo dịu dàng rất riêng. Giữa không gian thoang thoảng hương hoa sữa và sắc vàng của lá trút, người ta lại tìm thấy một khoảng lặng đầy tinh tế qua gánh hàng rong chở mùa thu đi khắp ngõ ngách: Cốm làng Vòng — thức quà mộc mạc nhưng đậm đà hồn cốt của đất Kinh kỳ.

Cốm không phải là món ăn để ăn no, mà là thứ quà thưởng thức bằng cả sự trân trọng. Truyền thuyết kể lại rằng, vào một mùa thu hàng trăm năm trước, khi lúa vừa bới bông thì trời đổ mưa bão làm đê vỡ. Người dân làng Vòng (nay thuộc Cầu Giấy, Hà Nội) đành gặt vội những bông lúa nếp non đem rang khô để ăn chống đói. Nhờ sự tình cờ ấy, một món ăn ngon lạ kỳ ra đời và nhanh chóng trở thành tinh hoa ẩm thực dâng lên vua chúa.

Cốm được gói trong 2 lớp lá, một lớp lá ráy tươi để cốm không bị khô, bên ngoài là lớp lá sen thoảng hương thơm ngát, buộc trong sợi rơm lúa nếp vàng tươi khiến món ăn càng mang đậm hương đồng nội. Ảnh: Thành Đạt - TTXVN

Để tạo ra những hạt cốm dẹp, dẻo thơm và mang màu xanh ngọc bích tự nhiên, nghệ nhân làng Vòng phải trải qua một quy trình kỳ công. Phải là lúa nếp hoa vàng ở độ hạt vừa "ngậm sữa". Củi rang phải là củi gộc, lửa giữ đều tay, người làm đảo liên tục để hạt lúa chín tới mà không bị sém. Lúa rang xong được đưa vào cối giã nhẹ nhàng, nhịp nhàng nhiều lần cho tróc hết lớp vỏ trấu bên ngoài.

Cốm làng Vòng được gói trong hai lớp lá. Lớp bên trong là lá rặt (lá dong tươi) để giữ cho hạt cốm luôn mềm ẩm, không bị khô. Lớp bên ngoài là lá sen ướp đượm hương thơm thanh khiết của mùa hè vừa qua, buộc lại bằng những sợi rơm nếp vàng óng.

Ngồi bên chén chè hàn huyên câu chuyện và thưởng thức những thức quà đặc trưng của mùa Thu Hà Nội mang lại dư vị rất riêng. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVN

Thưởng thức cốm cũng cần một triết lý thong dong, không dùng đũa hay thìa, phải dùng hai ngón tay nhón từng chút một, đưa lên miệng để cảm nhận vị ngọt dẻo của nếp non tan dần trên đầu lưỡi. Cốm tươi hợp nhất khi ăn cùng chuối trứng cút (loại chuối vỏ đốm thâm, ngọt đậm) hoặc nhâm nhi bên chén trà xanh Thái Nguyên nóng hổi giữa tiết trời se lạnh.

Dù thời gian có làm thành phố đổi thay, gánh cốm làng Vòng vẫn lặng lẽ giữ lại cái "tình" rất riêng của mảnh đất ngàn năm văn hiến. Ăn một gói cốm Vòng không chỉ là thưởng thức một món ăn, mà là đang chạm vào từng khoảnh khắc thanh tao nhất của mùa thu Hà Nội./.

• Nội dung:  Bích Vân/Báo Ảnh Việt Nam
• Ảnh:  TTXVN

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/com-lang-vong-thuc-qua-goi-tron-huong-vi-mua-thu-ha-noi-470865.html