Quang cảnh Hội nghị toàn quốc Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tại tỉnh Phú Thọ. Ảnh: Hoàng Hùng - TTXVN  

Trong hai ngày 23-24/7, tại Phú Thọ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức Hội nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo năm 2026 nhằm đánh giá kết quả năm học 2025-2026 và trao đổi, thống nhất nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm học 2026-2027.

Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, tạo kết quả thực chất

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu toàn ngành tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực quản trị, tạo chuyển biến mạnh mẽ và kết quả thực chất trong năm học 2026-2027.

Theo Bộ trưởng, năm học 2025-2026 diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với nhiều yêu cầu và kỳ vọng mới. Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo tạo nền tảng chính trị quan trọng để toàn ngành đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức quản trị.

Trong năm học qua, toàn ngành Giáo dục đã nỗ lực triển khai khối lượng công việc lớn, đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Công tác xây dựng thể chế, cơ chế, chính sách tiếp tục được đẩy mạnh; việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cơ bản bảo đảm tiến độ; chất lượng giáo dục có chuyển biến tích cực. Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục tiếp tục được củng cố; chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành và ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, dạy học được tăng cường.

Tuy nhiên, Bộ trưởng yêu cầu toàn ngành nhìn nhận thẳng thắn những hạn chế. Chất lượng giáo dục giữa các vùng, miền còn chênh lệch; cơ hội tiếp cận giáo dục có chất lượng chưa đồng đều. Quy hoạch mạng lưới trường, lớp, phát triển đội ngũ và đầu tư cơ sở vật chất ở một số nơi còn thiếu chủ động; tình trạng thiếu giáo viên cục bộ, quá tải học sinh tại khu vực đô thị và khu công nghiệp chưa được giải quyết căn cơ.

Chuyển đổi số và đổi mới quản trị giáo dục chưa đồng đều; việc ứng dụng dữ liệu ở một số nơi còn hình thức, thủ tục hành chính, hồ sơ, sổ sách vẫn tạo áp lực cho giáo viên. Giáo dục toàn diện, giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, hướng nghiệp, STEM, ngoại ngữ và năng lực số chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Đáng chú ý, bạo lực học đường, vi phạm đạo đức nhà giáo, gian lận, tiêu cực trong thi cử, lạm thu, dạy thêm, học thêm không đúng quy định và bệnh thành tích vẫn còn xảy ra, ảnh hưởng đến niềm tin của xã hội đối với ngành Giáo dục.

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, bên cạnh nguyên nhân khách quan, điểm nghẽn lớn nằm ở tư duy, nhận thức và năng lực tổ chức thực hiện. Ở một số nơi, công tác lãnh đạo, chỉ đạo chưa đủ quyết liệt; năng lực triển khai còn hạn chế; sự phối hợp giữa các cấp, các ngành có lúc chưa chặt chẽ.

  Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Hoàng Hùng - TTXVN  

"Điều quan trọng là chúng ta không né tránh khó khăn, không bằng lòng với kết quả đã đạt được và cũng không để những hạn chế đã được nhận diện tiếp tục kéo dài. Mỗi tồn tại phải có giải pháp khắc phục, mỗi nhiệm vụ phải có người chịu trách nhiệm, mỗi cam kết phải được kiểm chứng bằng kết quả cụ thể", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học 2026-2027, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn yêu cầu toàn ngành tập trung vào 5 nội dung trọng tâm.

Trước hết, trả lại chất lượng giáo dục thực chất cho người học, xây dựng một hệ thống "học thật, thi thật, nhân tài thật và giá trị thật". Bộ trưởng yêu cầu chấm dứt tình trạng nâng điểm, làm đẹp học bạ, chạy theo thành tích và kết quả thi đua; hình thành tinh thần liêm chính học thuật cho học sinh ngay từ nhà trường. Việc kiểm tra, đánh giá phải giúp người học biết mình đang ở đâu để nỗ lực tiến bộ, thay vì chỉ chạy theo điểm số.

Thứ hai, giải phóng thực chất sức lao động của người thầy. Toàn ngành cần hướng tới xóa bỏ hồ sơ, sổ sách giấy trùng lặp, chuyển sang đo lường trên dữ liệu; cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào, danh hiệu mang tính hình thức, tạo thêm thời gian để giáo viên nghiên cứu, xây dựng bài giảng và quan tâm đến từng học sinh.

Thứ ba, tối ưu hóa nguồn lực, kiên quyết chống lãng phí. Với quan điểm "giảm để tăng", cần giảm đầu mối cơ sở giáo dục để tăng cường đội ngũ nhà giáo trực tiếp giảng dạy; rà soát, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, phòng học, phòng thí nghiệm, phòng thực hành đã được đầu tư. Những công trình, thiết bị được đầu tư nhưng không sử dụng hiệu quả phải xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu.

Thứ tư, nâng cao các chỉ số phát triển giáo dục. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng bộ chỉ số đánh giá mức độ tiếp cận giáo dục có chất lượng, mức độ công bằng, chất lượng giáo dục thực chất và khả năng chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai. Bộ trưởng nhấn mạnh, muốn đo lường thực chất phải có dữ liệu đầy đủ, chính xác và được cập nhật thường xuyên về đội ngũ, phòng học, cơ sở vật chất, thiết bị và người học.

Thứ năm, củng cố niềm tin thực chất của nhân dân đối với ngành Giáo dục. Mỗi phụ huynh cần an tâm khi gửi con đến trường; học sinh được học tập trong môi trường an toàn, lành mạnh, thực chất và trung thực; xã hội tin tưởng vào công tác kiểm tra, đánh giá và thi cử. Toàn ngành cần từng bước đẩy lùi tiêu cực, gian lận trong thi cử, lạm thu; minh bạch các khoản thu, dữ liệu hoạt động và xử lý nghiêm các hiện tượng tiêu cực trong nhà trường.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, để tạo chuyển biến thực chất, cần chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển; từ điều hành theo kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu; từ tư duy nội ngành sang cách nhìn giáo dục là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị.

Về tư duy đột phá, Bộ trưởng nhấn mạnh quan điểm "giảm để tăng": giảm giờ trên lớp để tăng cường đội ngũ nhà giáo; giảm hình thức để tăng chất lượng, hiệu quả; giảm những nội dung, hoạt động chưa thiết thực để tăng thời lượng cho những lĩnh vực cần thiết trong bối cảnh mới.

Đặc biệt, toàn ngành phải kiên trì xây dựng nền giáo dục thực chất và trung thực. Những sai phạm trong Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông vừa qua cho thấy cần nhìn nhận nghiêm túc cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, xử lý nghiêm vi phạm, đồng thời rà soát từng khâu trong dạy học, quản lý, kiểm tra và báo cáo kết quả.

Với phương châm "Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ, kết quả thực chất" và tinh thần "Trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân", Bộ trưởng đề nghị mỗi Vụ trưởng, Cục trưởng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo hành động với tinh thần "Làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm đến cùng, làm hiệu quả", vì sự tiến bộ của học sinh, vì sự tôn vinh của người thầy và vì tương lai của đất nước.

Chuẩn bị đồng bộ các điều kiện, sẵn sàng cho năm học 2026-2027

Tại hội nghị, lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo đã báo cáo, làm rõ kết quả, nhiệm vụ trọng tâm của các bậc học, công tác phát triển đội ngũ nhà giáo, đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị trường học và chuyển đổi số. Các nội dung tập trung vào mục tiêu, giải pháp đồng bộ nhằm chuẩn bị tốt các điều kiện cho năm học 2026-2027.

Báo cáo về công tác chuẩn bị cơ sở vật chất, thiết bị trường học phục vụ năm học mới, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính Trương Anh Dũng cho biết, cả nước hiện có 36.794 cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông công lập với 582.659 phòng học; tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 87%. Tuy nhiên, toàn ngành còn thiếu 45.691 phòng học và 27.084 phòng học chức năng. Tại một số vùng khó khăn, còn 6.477 phòng học nhờ, mượn.

Đối với chủ trương xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn; phối hợp với các bộ, ngành kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai. Các địa phương đang thực hiện chiến dịch "100 ngày đêm", huy động tối đa nguồn lực để hoàn thành 100 trường giai đoạn 1 trước ngày 30/8/2026.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng hướng dẫn các địa phương rà soát, sắp xếp mạng lưới trường, lớp phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đánh giá hiện trạng cơ sở vật chất, xây dựng kế hoạch đầu tư, sửa chữa, nâng cấp trường học và mua sắm thiết bị dạy học, bảo đảm điều kiện triển khai năm học mới.

Nguồn lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia được định hướng ưu tiên cho đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, kiên cố hóa trường lớp, bổ sung phòng học, phòng bộ môn, nhà công vụ giáo viên, khu nội trú. Cùng với đó là tăng cường thiết bị STEM/STEAM, thiết bị số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; ưu tiên các địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo.

Về giải pháp khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục Vũ Minh Đức cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản, tạo cơ sở pháp lý để xây dựng quy hoạch, chế độ, chính sách đặc thù, bền vững, lâu dài nhằm thu hút, giữ chân nhà giáo, giúp đội ngũ yên tâm công tác.

Bộ sẽ phối hợp với Bộ Nội vụ rà soát số lượng chỉ tiêu biên chế và số giáo viên hiện có tại các địa phương, làm cơ sở báo cáo Trung ương bổ sung biên chế ngành Giáo dục giai đoạn 2027-2031. Đồng thời, Bộ tiếp tục chỉ đạo, đôn đốc các địa phương tuyển dụng đủ số biên chế được cấp có thẩm quyền giao; sắp xếp các cơ sở giáo dục theo hướng giảm biên chế quản lý, nhân viên và bổ sung giáo viên trực tiếp giảng dạy theo chỉ đạo của Chính phủ.

Cục trưởng Vũ Minh Đức đề nghị các địa phương tổ chức tuyển dụng đủ số biên chế được giao, rà soát nhu cầu để đặt hàng đào tạo giáo viên, bảo đảm nguồn tuyển dụng lâu dài; tăng cường kiểm tra, thanh tra công tác tuyển dụng, sử dụng đội ngũ; đẩy mạnh tinh giản biên chế gắn với sắp xếp lại tổ chức trường, lớp và cơ cấu lại đội ngũ viên chức.

Lưu ý các nhiệm vụ liên quan đến học sinh, sinh viên, trẻ em mầm non và việc thực hiện các chính sách đặc thù của ngành, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh đề nghị Giám đốc các Sở Giáo dục và Đào tạo tiếp tục chỉ đạo quyết liệt, lựa chọn đúng trọng tâm để thực hiện hiệu quả ngay trong năm học này, tạo chuyển biến rõ nét, góp phần hoàn thành chủ đề năm học.

Theo Thứ trưởng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo phải chịu trách nhiệm toàn diện trong công tác chỉ đạo; hiệu trưởng các cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm trực tiếp về an toàn trường học, không khoán trắng nhiệm vụ này cho giáo viên chủ nhiệm hoặc bộ phận tư vấn học đường. "Tỷ lệ hiện nay về giáo viên chuyên trách tư vấn tâm lý học đường chỉ có 5% trên toàn quốc, nên nếu cứ khoán trắng cho đội ngũ giáo viên thì không hiệu quả. Phải xây dựng và chuẩn hóa được quy trình, quy chế, phương thức phối hợp để làm rõ trách nhiệm trong triển khai thực hiện", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Đối với giáo dục mầm non, Thứ trưởng đề nghị các địa phương triển khai đầy đủ các chủ trương, chính sách hiện hành của Đảng và Nhà nước đối với đội ngũ giáo viên mầm non. Đây là lực lượng vừa thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, vừa chịu áp lực lớn về thời gian, cường độ và trách nhiệm nghề nghiệp. Vì vậy, cần thực hiện đúng, đầy đủ các chính sách, tạo điều kiện nâng cao chất lượng đội ngũ đặc thù này.

Cùng với đó, ngành Giáo dục cần bảo đảm mọi trẻ em được chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trong môi trường an toàn. Chỉ khi chất lượng chăm sóc trẻ được nâng lên thì khi đó phổ cập mới có thể phát triển, duy trì một cách bền vững./.

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/bo-truong-bo-giao-duc-va-dao-tao-hoang-minh-son-tra-lai-chat-luong-giao-duc-thuc-chat-cho-hoc-sinh-458525.html