Nhóm Lạc Việt biểu diễn trong Lễ Kỷ niệm 50 năm ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 2/7/2026. Ảnh: Hữu Duyên - TTXVN  

Sáng tạo, làm mới những hành khúc

Đối diện với bài toán làm thế nào để dòng nhạc truyền thống không bị “cũ kỹ” trước làn sóng nhạc trẻ, các nghệ sỹ thế hệ mới tại Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động chọn đổi mới tư duy, mạo hiểm thử nghiệm các hình thức biểu diễn độc đáo nhằm tiệm cận với thị hiếu của khán giả gen Z.

Là một gương mặt bước ra từ các cuộc thi âm nhạc lớn, ca sỹ Minh Sang có cơ hội để phát triển theo con đường nhạc trẻ thương mại thuần túy. Thế nhưng, anh lại chọn lối đi riêng đầy thử thách, đắm mình vào dòng nhạc cổ động và không ngừng tìm tòi để làm mới nó. Đối với Minh Sang, ngọn lửa đam mê dòng nhạc này được nhen nhóm và nuôi dưỡng từ chính những chuyến đi thực tế của Đội tình nguyện viên nghệ sỹ Thành phố Hồ Chí Minh đến khắp mọi miền Tổ quốc. Minh Sang nhận ra âm nhạc cổ động có sức mạnh lay động vô cùng lớn và chính năng lượng từ các chiến sỹ, thanh niên tình nguyện đã thúc giục anh phải đưa những giai điệu mang tính lịch sử tiếp cận mạnh mẽ hơn nữa với thế hệ trẻ.

Bằng tư duy âm nhạc hiện đại, Minh Sang đã ra mắt nhiều dự án âm nhạc truyền thống, cổ động gây tiếng vang lớn, tiêu biểu là dự án “Tuổi trẻ Việt Nam”. Điểm đặc biệt trong phong cách của Minh Sang là sự táo bạo khi thử nghiệm phối khí và kết hợp liên thế hệ. Hoặc trong ca khúc “Rực sáng sức trẻ Việt Nam”, Minh Sang đã có màn kết hợp độc đáo với Nghệ sỹ Ưu tú Võ Minh Lâm. Sự hòa quyện giữa chất giọng trẻ trung, mạnh mẽ của âm nhạc hiện đại với nét truyền cảm, sâu lắng của nghệ thuật cải lương Nam Bộ đã tạo nên một bản hành khúc vừa mang hơi thở thời đại, vừa đậm đà bản sắc dân tộc. Chưa dừng lại ở đó, với ca khúc “Việt Nam muôn đời tiến bước”, thay vì chọn đọc rap như số đông hiện nay, Minh Sang lại chọn hình thức “đọc hịch” khi kết hợp cùng Nghệ sĩ Nhân dân Hữu Quốc và Nghệ sỹ Ưu tú Võ Minh Lâm. 

Theo nam ca sỹ, công thức cốt lõi để một ca khúc cổ động có thể lan tỏa mạnh mẽ (viral) trên mạng xã hội ngày nay bao gồm 3 yếu tố: lời ca gần gũi không giáo điều; hòa âm phối khí hiện đại, thời thượng bắt trúng “gu” nghe nhạc của thế hệ gen Z và lồng ghép nghệ thuật cổ truyền một cách khéo léo, tinh tế.

  Ca sỹ Minh Sang trong dự án âm nhạc truyền thống, cổ động tiêu biểu “Tuổi trẻ Việt Nam”. Ảnh: Hữu Duyên – TTXVN  

Nuôi dưỡng nhạc truyền thống từ nền tảng hàn lâm

Nếu Minh Sang là một ca sỹ bền bỉ, thì nhóm Lạc Việt lại là một tập thể điển hình cho sự gắn bó sắt son với dòng nhạc truyền thống cách mạng tại Thành phố Hồ Chí Minh qua hơn một thập kỷ.

Ca sỹ Trung Kiệt, trưởng nhóm Lạc Việt chia sẻ: Điều cốt lõi, quyết định nhất để một nhóm nhạc nam hát nhạc truyền thống cách mạng trụ vững suốt hơn 10 năm qua chính là sự đam mê. Giai đoạn đầu khi mới lập nhóm, show diễn rất ít, cuộc sống vô cùng khó khăn, anh liên tục phải động viên các thành viên cố gắng. May mắn là qua thời gian, phong cách biểu diễn và dòng nhạc đặc trưng của Lạc Việt đã định hình vững chắc trong lòng khán giả.

Sự kết hợp hoàn hảo giữa nền tảng học thuật tinh hoa và tư duy nghệ thuật hiện đại đã giúp Lạc Việt kéo dòng nhạc cách mạng lại gần hơn với hơi thở thời đại. Ca sỹ Thế Hưng, thành viên trẻ tuổi nhất nhóm cho biết: “Dòng nhạc truyền thống cách mạng đòi hỏi tinh thần hát phải rất hào sảng, khỏe khoắn. Muốn vậy, giọng hát bắt buộc phải được đào tạo bài bản qua trường lớp để khi bật hơi ra có đủ sức vang. Sự kết hợp giữa giọng tenor sáng, cao của anh Kiệt (ở trên) và giọng bass trầm ấm của anh Nam (ở dưới) tạo ra hiệu ứng âm thanh cực kỳ đặc biệt, vừa bổng lại vừa trầm sâu. Chúng tôi luôn đổi mới bản phối, điều chỉnh cách nhả chữ, tốc độ nhịp để đưa hơi thở thời đại vào tác phẩm mà vẫn giữ vẹn nguyên cái hồn vốn có”.

Giữ nhịp trong kỷ nguyên số

Sự bền bỉ của các ca sỹ, nhóm nhạc tại Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở việc hát lại những ca khúc đi cùng năm tháng, mà còn nằm ở tinh thần chủ động tham gia vào các chiến dịch sáng tác mới, phục vụ các nhiệm vụ chính trị - xã hội của Thành phố và đất nước trong kỷ nguyên số.

Hiện nay, lực lượng sáng tác và biểu diễn trẻ trong dòng âm nhạc truyền thống cách mạng đang có những chuyển biến rất tích cực. Thông qua các chuyến đi về nguồn do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, Hội Âm nhạc Thành phố cùng các đơn vị tổ chức, nhiều nghệ sỹ trẻ đã nhận thức rõ hơn trách nhiệm xã hội của mình.

Đặc biệt, trong dịp kỷ niệm 50 năm ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, Sở Văn hóa và Thể thao cùng Hội Âm nhạc Thành phố đã liên tục phát động các cuộc vận động sáng tác ca khúc cổ động, tổ chức nhiều chương trình biểu diễn nghệ thuật trên khắp các “mặt trận” từ trung tâm đến vùng ven, từ vùng đồng bằng đến hải đảo... Nhiều nghệ sỹ trẻ và các nhóm ca đã tích cực tham gia biểu diễn và lan tỏa các tác phẩm mới thông qua các nền tảng công nghệ.

Về mặt chuyên môn, những ca khúc cổ động ngày nay đã có sự chuyển mình rõ rệt. Bên cạnh nhịp điệu hành khúc truyền thống, các nhạc sỹ và nghệ sỹ biểu diễn đã khéo léo đưa vào các chất liệu âm nhạc thời thượng như Pop Ballad, Dance, Electro, kết hợp cùng các nhạc cụ dân tộc. Lời ca cũng không còn khô khan, mang tính giáo điều, mà thay vào đó là những ca từ gần gũi, tôn vinh khát vọng cống hiến của tuổi trẻ, tinh thần đại đoàn kết dân tộc và khát vọng vươn mình của đất nước.

Nhận định về xu hướng này, Nhạc sỹ Nguyễn Quang Vinh, Chủ tịch Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, hơi thở của kỷ nguyên mới trước hết phải thể hiện ở khả năng tiếp cận công chúng trẻ, phản ánh được tinh thần đổi mới và khát vọng phát triển. Người sáng tác có thể ứng dụng công nghệ, cập nhật ngôn ngữ và phương thức thể hiện mới nhưng vẫn phải giữ được bản sắc và chất liệu dân tộc.

Theo nhạc sỹ Nguyễn Quang Vinh, một tác phẩm dễ rơi vào khô cứng khi người viết chỉ chú trọng chuyển tải khẩu hiệu mà thiếu cảm xúc, sử dụng ca từ sáo rỗng, không xây dựng được hình tượng nghệ thuật và không tạo được dấu ấn âm nhạc. Do đó, khẩu hiệu chính trị khi đi vào ca khúc phải được chuyển hóa thành cảm xúc, thành hình tượng và thành câu chuyện của con người thì tác phẩm mới có khả năng đi vào đời sống.

Sự thay đổi tư duy này đã giúp dòng nhạc tuyên truyền, cổ động vượt ra khỏi khuôn khổ hội trường để đi vào đời sống hằng ngày. Trên mạng xã hội, các MV nhạc cổ động được đầu tư công phu về hình ảnh ghi lại danh lam thắng cảnh quê hương, công trình hiện đại của Thành phố đã thu hút hàng triệu lượt xem và chia sẻ từ khán giả trẻ. Ca sỹ Minh Sang vui mừng cho biết, nếu trước đây dưới khán đài đa số là cô chú lớn tuổi thì dạo gần đây, anh bất ngờ nhìn thấy tinh thần yêu nước trỗi dậy mạnh mẽ khi rất nhiều bạn trẻ thuộc lòng, reo hò và hát theo nhiệt tình các ca khúc truyền thống cách mạng.

Nhìn tổng thể, dòng nhạc cổ động, tuyên truyền tại Thành phố Hồ Chí Minh đang có một sự tiếp nối thế hệ mạnh mẽ và nhịp nhàng. Giữa một đô thị năng động, hội nhập, không ngủ, những thanh âm hào hùng của dòng nhạc truyền thống cách mạng vẫn vang lên kiêu hãnh bằng một tâm thế mới, thắp sáng truyền thống và hướng tới tương lai./

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tin-van/ben-bi-giu-lua-dong-nhac-co-dong-trong-ky-nguyen-so-456963.html