Bạn bè với Việt Nam

APEC 2027: Cơ hội để Việt Nam thể hiện sự phát triển trong Kỷ nguyên vươn mình

Phóng viên Báo Ảnh Việt Nam đã có cuộc trao đổi với nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử Việt Nam, ông Kyril Whittaker, về ý nghĩa chiến lược của sự kiện Việt Nam tổ chức APEC 2027.

Việc đăng cai tổ chức Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) năm 2027 là dấu mốc ngoại giao quan trọng, khẳng định tầm vóc của Việt Nam trong “Kỷ nguyên vươn mình”. Nhân dịp này, phóng viên Báo Ảnh Việt Nam đã có cuộc trao đổi với nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử Việt Nam Kyril Whittaker về ý nghĩa chiến lược của sự kiện đối với khu vực, về hành trình vai trò “kiến tạo” của Việt Nam, về bản lĩnh ngoại giao cây tre trước biến động toàn cầu, cũng như kỳ vọng từ tâm điểm hạ tầng hiện đại, giàu bản sắc tại Đặc khu Phú Quốc.

Phóng viên: Việc Việt Nam đăng cai sự kiện APEC 2027 sẽ tạo ra những cơ hội và ý nghĩa chiến lược như thế nào trong việc củng cố vai trò trung tâm của ASEAN và định hình cấu trúc an ninh, kinh tế khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương?

Học giả người Anh Kyril Whittaker là nhà nghiên cứu lịch sử, chính trị, văn hóa Việt Nam và là đảng viên Đảng Cộng sản Anh.

Các công trình nghiên cứu của ông tập trung vào cuộc đời và sự nghiệp của các nhà lãnh đạo cách mạng Việt Nam như Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tổng Bí thư Lê Duẩn, và các nhà cách mạng nữ như Nguyễn Thị Bình, Nguyễn Thị Định.

Ông từng đoạt Giải thưởng toàn quốc về thông tin đối ngoại. Ông cũng có nhiều bài viết, nghiên cứu về chính trị, kinh tế, văn hóa Việt Nam.

Nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử Việt Nam Kyril Whittaker: APEC 2027 là diễn đàn quốc tế đặc biệt quan trọng cho đối thoại và mở rộng quan hệ kinh tế giữa các quốc gia. Trên trường quốc tế, Việt Nam đã có những đóng góp đáng kể tại các hội nghị thượng đỉnh APEC trước đây. Việc đăng cai tổ chức APEC 2027 sẽ tạo cơ hội để đại diện các quốc gia và giới đầu tư nhìn nhận rõ hơn tiềm năng của thị trường Việt Nam, qua đó giúp thiết lập những quan hệ đối tác mới không chỉ cho Việt Nam mà còn cho cả khu vực.

Trong “Kỷ nguyên vươn mình” hiện nay, việc Việt Nam triển khai nhanh chóng các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn với sự đầu tư và hợp tác quốc tế là bằng chứng rõ ràng để các đối tác tham dự hội nghị chứng kiến trực tiếp tiềm năng kinh tế của đất nước. Hiện nay, Việt Nam đang tham gia vào dự án điện hạt nhân với sự hỗ trợ của Nga và Rosatom, góp phần phát triển năng lực năng lượng quốc gia và thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch, tái tạo – hoàn toàn phù hợp với mục tiêu của Đại hội Đảng XIV.

Các diễn đàn quốc tế gần đây cũng minh chứng cho tiềm năng hợp tác kinh tế to lớn giữa Việt Nam và các quốc gia khác. Đơn cử như tại kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc mới đây nhất, Tổng Bí thư Tô Lâm đã gặp gỡ lãnh đạo các doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ từ những tập đoàn như Apple, Boeing, WB... để thảo luận về việc tăng cường hợp tác kinh tế. Song song với đó, các quan hệ đối tác truyền thống trên trường quốc tế cũng tiếp tục được củng cố, như hợp tác giữa Việt Nam và Cuba trong lĩnh vực nông nghiệp, năng lượng tái tạo, hay quan hệ giữa Đảng Cộng sản Việt Nam với các đảng cộng sản khác – được minh chứng qua cuộc gặp giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Hoa Kỳ Joe Simms trong năm nay.

Chiều 21/9/2026, giờ địa phương (rạng sáng 22/9, giờ Hà Nội), tại thành phố New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Ban lãnh đạo Đảng Cộng sản Hoa Kỳ do ông Joe Sims, Đồng Chủ tịch Đảng Cộng sản Hoa Kỳ dẫn đầu đến chào xã giao. Ảnh: Thống Nhất – TTXVN

Về phía ASEAN, với tư cách là một tổ chức đa phương, khối này đang đại diện cho các quốc gia mở rộng quan hệ mạnh mẽ trên trường quốc tế, đồng thời bản thân ASEAN cũng đang mở rộng thành viên với việc kết nạp Timor-Leste. Sự tham gia nhất quán của Việt Nam vào các tổ chức quốc tế cùng các hoạt động ngoại giao tích cực, sâu rộng giúp Việt Nam có đầy đủ vị thế tại APEC 2027 để thúc đẩy đối thoại giữa các nước. Qua đó, Việt Nam sẽ góp phần giúp các quốc gia hợp tác giải quyết không chỉ các rủi ro an ninh, kinh tế truyền thống mà còn nhận diện và ứng phó với các nguy cơ an ninh phi truyền thống, tiêu biểu như biến đổi khí hậu.

Phóng viên: So với thời điểm tổ chức APEC 2017 tại Đà Nẵng, vị thế kinh tế của Việt Nam đã có sự thay đổi đáng kể. Theo ông, APEC 2027 sẽ là bệ phóng ra sao để Việt Nam chuyển từ vị trí “quốc gia tham gia” sang vai trò “kiến tạo luật chơi” hoặc dẫn dắt các sáng kiến mới về kinh tế số, chuỗi cung ứng bền vững và chuyển đổi năng lượng công bằng?

Nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử Việt Nam Kyril Whittaker: Việt Nam đang đóng góp ngày càng tích cực vào nhiều diễn đàn quốc tế. Những ví dụ điển hình gần đây là việc Hà Nội đăng cai tổ chức Lễ ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, hay việc Việt Nam cử 14.000 chuyên gia đến Nam Sudan và các khu vực khác để thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình.

Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam Lương Tam Quang ký Công ước của Liên hợp quốc về Chống tội phạm mạng. Ảnh: Phương Hoa - TTXVN

Theo quan sát cá nhân tôi, ngay cả trong những thời điểm đất nước cần viện trợ nhất, Việt Nam vẫn tích cực hỗ trợ các quốc gia khác trong công cuộc tái thiết. Điều này thể hiện rõ trong giai đoạn 1975 - 1990, khi Việt Nam vừa khắc phục hậu quả sau nhiều năm chiến tranh và nhận viện trợ từ các nước như Ấn Độ, Liên Xô, Đông Đức và Cộng hòa Nhân dân Bulgaria..., vừa tích cực giúp đỡ các nước đang phát triển khác về nông nghiệp, giáo dục, y tế, cũng như hỗ trợ về tư tưởng cho phong trào cộng sản và công nhân, đóng góp vào các diễn đàn toàn cầu về phát triển xã hội chủ nghĩa ở châu Á.

Ngày nay, sau hơn một thập kỷ tăng trưởng kinh tế liên tục đầy ấn tượng, Việt Nam tiếp tục phát triển mạnh mẽ với mục tiêu tăng trưởng hằng năm đạt 10%. Đà tăng trưởng nhanh này tạo động lực để Việt Nam đóng góp sâu rộng hơn và phát huy vai trò lãnh đạo tại nhiều tổ chức quốc tế, tiêu biểu là ba lần giữ chức Chủ tịch Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc (các nhiệm kỳ 2014 - 2016, 2023 - 2025 và 2026 - 2028) cùng ba lần đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN (các năm 1998, 2010 và 2020). Bên cạnh đó, Việt Nam còn đóng góp tích cực vào việc nâng cao vai trò của phụ nữ trong xây dựng và gìn giữ hòa bình, thách thức các chuẩn mực gia trưởng truyền thống về phụ nữ trong xung đột thông qua việc xây dựng và ủng hộ Nghị quyết 1889 của Liên hợp quốc.

Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Geneva tham dự Khóa họp lần thứ 62 của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc. Ảnh: Anh Hiển - PV TTXVN tại Thụy Sĩ

Nhìn vào tiến trình chuyển đổi kinh tế, có thể thấy Việt Nam giữ vai trò quan trọng trong các lĩnh vực như trồng rừng, giáo dục, nâng cao khả năng tiếp cận sách vở và bảo vệ môi trường, qua đó tự khẳng định vị thế trong phát triển bền vững và phát huy di sản dân tộc. Những nỗ lực lớn này đã giúp Việt Nam vượt trội trên nhiều phương diện so với các quốc gia có mức GDP cao hơn nhiều.

APEC 2027 diễn ra đúng vào bối cảnh đất nước có những chuyển biến lớn với việc xây dựng và hoàn thành hàng loạt dự án bền vững quy mô lớn. Cùng với mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh, sự kiện này sẽ giúp Việt Nam tiếp tục thể hiện cam kết phát triển bền vững, khẳng định vai trò trọng yếu trong khu vực và củng cố năng lực lãnh đạo trên trường quốc tế ở cả lĩnh vực ngoại giao lẫn kinh tế.

 "Chính sách ngoại giao cây tre “gốc vững, cành uyển chuyển” do cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khởi xướng đảm bảo cho Việt Nam duy trì được các nguyên tắc cốt lõi, thiết yếu, đồng thời sở hữu tầm nhìn linh hoạt và khả năng thích ứng cao để vượt qua những biến động mạnh mẽ của xung đột quốc tế và cạnh tranh chiến lược".

Phóng viên: Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các siêu cường tại châu Á - Thái Bình Dương, việc đăng cai tổ chức APEC 2027 đòi hỏi Việt Nam phải thực thi nghệ thuật ngoại giao cây tre ra sao để vừa giữ vững lập trường độc lập, tự chủ, vừa đảm bảo sự tham gia đầy đủ và mang tính xây dựng của tất cả các nền kinh tế thành viên lớn?

Nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử Việt Nam Kyril Whittaker: Chính sách ngoại giao cây tre “gốc vững, cành uyển chuyển” do cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khởi xướng đảm bảo cho Việt Nam duy trì được các nguyên tắc cốt lõi, thiết yếu, đồng thời sở hữu tầm nhìn linh hoạt và khả năng thích ứng cao để vượt qua những biến động mạnh mẽ của xung đột quốc tế và cạnh tranh chiến lược.

Việt Nam luôn tập trung xây dựng các mối quan hệ cùng có lợi trên cơ sở giữ vững chủ quyền và các nguyên tắc quốc gia. Việt Nam không ngừng tìm cách cải thiện và mở rộng quan hệ với các nước, nhưng điều đó chỉ thực hiện khi hai bên bình đẳng và tôn trọng các nguyên tắc cơ bản như chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và không can thiệp vào công việc nội bộ. APEC 2027 sẽ thể hiện rõ tinh thần này khi quy tụ một cộng đồng đa dạng gồm nhiều quốc gia có quan điểm kinh tế và chính trị khác nhau cùng đối thoại trên một diễn đàn chung.

Phóng viên: Việc Việt Nam lựa chọn địa danh mang tầm vóc quốc tế là Đặc khu Phú Quốc làm tâm điểm sự kiện APEC 2027 phản ánh tư duy phát triển mới nào, và sự kiện này sẽ tác động thế nào đến lòng tin của các tập đoàn đa quốc gia đối với môi trường pháp lý, hạ tầng và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam?

Nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử Việt Nam Kyril Whittaker: Phú Quốc là địa danh tiêu biểu cho sự phát triển của Việt Nam thông qua việc đầu tư xây dựng hệ thống tuyến tàu điện đô thị (LRT), phát triển mạng lưới đường bộ, mở rộng Sân bay Quốc tế Phú Quốc cùng nhiều dự án trọng điểm khác. Sự vươn lên của Phú Quốc phản ánh bức tranh phát triển chung của cả nước với các dự án tương tự đang và sẽ được triển khai trong tương lai.

Đáng chú ý, các công trình này còn phản ánh tinh hoa văn hóa Việt Nam, chẳng hạn như hệ thống tuyến tàu điện đô thị (LRT) sẽ có các nhà ga thiết kế theo chủ đề của từng vùng miền đặc trưng như Phố cổ Hà Nội và Huế. Sự kết hợp giữa những công trình hiện đại này với các giá trị truyền thống vốn có của Phú Quốc như hạ tầng du lịch phát triển, vẻ đẹp thiên nhiên, đặc sản và đồ thủ công mỹ nghệ địa phương sẽ thể hiện rõ nét diện mạo đổi mới và phát triển của Việt Nam.

Vườn quốc gia Phú Quốc được thành lập theo Quyết định số 91/2001/QĐ-TTg ngày 08/6/2001 của Thủ tướng Chính phủ và được UNESCO công nhận thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới năm 2006. Ảnh: Thông Thiện/Báo Ảnh Việt Nam 

Phóng viên: Nhìn nhận từ các sự kiện ngoại giao lớn mà ông từng chủ trì hoặc đúc rút từ kinh nghiệm quốc tế, bài học nào là quan trọng nhất để Việt Nam tối ưu hóa giá trị biểu tượng của APEC 2027, biến sự kiện này thành cơ hội nâng cao vị thế trên trường quốc tế?

Nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử Việt Nam Kyril Whittaker: Các sự kiện quốc tế lớn luôn đóng vai trò là động lực kinh tế, đồng thời tạo cơ hội thúc đẩy cả ba trụ cột: ngoại giao kinh tế, ngoại giao nhà nước và ngoại giao nhân dân. APEC 2027 chính là diễn đàn tạo điều kiện thuận lợi cho tất cả các hình thức ngoại giao này, mở ra cơ hội lớn để Việt Nam thể hiện sự phát triển trong “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, cũng như tinh thần đổi mới và phát triển bền vững.

Bằng cách tận dụng hiệu quả sự kiện để giới thiệu những yếu tố trên, Việt Nam sẽ trở thành hình mẫu và trung tâm phát triển. Kết hợp với những nỗ lực gần đây của Nhà nước trong việc xác định ngoại giao là nhiệm vụ của tất cả các cấp chính quyền và các tổ chức, APEC 2027 chắc chắn sẽ góp phần nâng cao mạnh mẽ vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế./.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông Kyril Whittaker!

 

  • Nội dung:  Hà Anh/Báo Ảnh Việt Nam
  • Ảnh: Thông Hải/Báo Ảnh Việt Nam và TTXVN 

 

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/apec-2027-co-hoi-de-viet-nam-the-hien-su-phat-trien-trong-ky-nguyen-vuon-minh-477743.html


top