Ẩn mình dưới những cánh rừng xanh ở phía Tây Bắc Thành phố Hồ Chí Minh, Địa đạo Củ Chi là biểu tượng cho ý chí, lòng quả cảm và sức sáng tạo phi thường của người Việt Nam. Hơn 250km đường hầm dưới lòng đất đã làm nên một kỳ tích quân sự độc đáo, thu hút du khách từ khắp nơi trên thế giới đến khám phá và tìm hiểu lịch sử Việt Nam.

Trong chuyến tham quan Địa đạo Củ Chi những ngày trước dịp kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), bà Mai Thúy Lan, du khách đến từ Hưng Yên, đã không giấu được xúc động khi tận mắt chứng kiến những đường hầm nhỏ bé từng là nơi chiến đấu và sinh hoạt của quân dân Củ Chi. “Tôi vô cùng khâm phục tinh thần yêu nước, sự mưu trí, dũng cảm và ý chí kiên cường của quân dân miền Nam nói chung, quân và dân Củ Chi nói riêng”, bà Mai Thúy Lan chia sẻ.

Địa đạo Củ Chi có hệ thống đường hầm dài hơn 200 km, biểu tượng của ý chí, tinh thần kiên cường của quân, dân Củ Chi trong những năm tháng chiến tranh. Ảnh: Lê Minh/Báo ảnh Việt Nam

Du khách chui từ dưới Địa đạo Củ Chi lên mặt đất. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Sa bàn Địa đạo Củ Chi. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Được hình thành từ cuối những năm 1940 và không ngừng mở rộng trong thời kỳ kháng chiến chống đế quốc xâm lược, Địa đạo Củ Chi đã phát triển thành một “thành phố ngầm” với hơn 250km đường hầm đan xen nhiều tầng, kết hợp cùng hàng trăm kilômét chiến hào và công sự trên mặt đất. Chỉ bằng những dụng cụ thô sơ như cuốc và ki xúc đất bằng tre, quân và dân Củ Chi đã tạo nên một công trình quân sự kỳ vĩ ngay dưới lòng đất.

Hệ thống địa đạo được thiết kế như một mê cung khổng lồ. Từ những đường hầm chính tỏa ra vô số nhánh nhỏ liên thông với nhau, nối liền các xã, ấp trong khu vực. Nhiều đoạn hầm được xây dựng từ hai đến ba tầng, có khả năng chống chịu bom đạn và sức nặng của xe tăng. Những nắp hầm bí mật, lỗ thông hơi được ngụy trang khéo léo khiến đối phương khó phát hiện. Bên trong còn có các khu vực sinh hoạt, hội họp, kho lương thực, bệnh xá, bếp Hoàng Cầm, giếng nước và nơi trú ẩn dành cho phụ nữ, trẻ em và người cao tuổi.

Trong những năm chiến tranh ác liệt, Địa đạo Củ Chi không chỉ là nơi trú ẩn mà còn là căn cứ chỉ huy quan trọng của Khu ủy và Quân khu Sài Gòn - Gia Định. Từ đây, nhiều quyết sách và hoạt động quân sự đã được triển khai, góp phần làm nên những thắng lợi quan trọng của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Công trình này trở thành minh chứng sinh động cho nghệ thuật chiến tranh nhân dân và chiến tranh du kích độc đáo của Việt Nam.

Phòng họp lớn có thể họp được hơn 20 người trong Địa đạo Củ Chi. Ảnh: Lê Minh/Báo ảnh Việt Nam

 

Ngày nay, Địa đạo Củ Chi được bảo tồn tại hai khu vực chính là Bến Dược và Bến Đình. Du khách đến đây có thể trực tiếp trải nghiệm những đoạn hầm được phục dựng, tìm hiểu cuộc sống dưới lòng đất của quân và dân Củ Chi trong thời chiến, đồng thời khám phá các hiện vật, công trình và không gian tái hiện lịch sử.

Một trong những điểm dừng chân giàu cảm xúc nhất là Đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược. Công trình được xây dựng để tưởng nhớ hàng chục nghìn anh hùng, liệt sĩ đã hy sinh trên vùng đất Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định trong hai cuộc kháng chiến. Giữa không gian trang nghiêm và những hàng cây xanh mát, du khách có dịp lắng lại để suy ngẫm về những hy sinh to lớn đã làm nên nền hòa bình hôm nay.

Du khách tham quan khu trưng bày xe tăng. Ảnh: Lê Minh/Báo ảnh Việt Nam

Các loại bom đạn trưng bày tại Địa đạo Củ Chi. Ảnh: Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam

Nhằm mang lịch sử đến gần hơn với công chúng, Khu di tích còn phát triển sản phẩm du lịch đêm “Trăng chiến khu”, tái hiện đời sống của người dân vùng giải phóng Củ Chi trong những năm đầu thập niên 1960. Những hoạt cảnh sinh động giúp du khách cảm nhận rõ hơn tinh thần lạc quan, ý chí kiên cường và cuộc sống thường nhật của người dân trong hoàn cảnh chiến tranh.

Du khách tham quan ngụy trang cửa hầm Địa đạo Củ Chi. Ảnh: Tư liệu

Được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt của Việt Nam, Địa đạo Củ Chi hiện đón hơn một triệu lượt khách mỗi năm. Thành phố Hồ Chí Minh cũng đang hoàn thiện hồ sơ đề cử công trình này trở thành Di sản Thế giới, góp phần đưa giá trị lịch sử và văn hóa của di tích đến gần hơn với cộng đồng quốc tế./.

Bài: Việt Cường - Ảnh: Lê Minh, Thông Hải/Báo ảnh Việt Nam và Tư liệu

https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/long-form/50-nam-thanh-pho-mang-ten-bac-huyen-thoai-duoi-long-dat-453360.html