ការតាំងពិព័រណ៍ "ពីក្រដាស យ៉ (Do) " នៅលំហរមណីយដ្ឋាន​លេខ ៤០ ផ្លូវ ឡានអ៊ុង (Lan Ong) មិនមែនគ្រាន់តែជាការតាំងពិព័រណ៍នោះទេ ប៉ុន្តែនេះជាការខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីរំលឹកឡើងវិញនូវការចងចាំ និងការលើកកម្កើងសម្ភារៈដែលធ្លាប់ជា "ព្រលឹង" នៃវប្បធម៌​សំ​ណេរ និងសិល្បៈប្រជាប្រិយវៀតណាម។

Không gian trưng bày nghề giấy dó thu hút du khách tham quan, tìm hiểu quy trình sản xuất truyền thống tại 40 Lãn Ông.
Ảnh: Khánh Long/Báo ảnh Việt Nam

ភូមិសិប្បកម្មវៀតណាមមានប្រវត្តិអភិវឌ្ឍរាប់ពាន់ឆ្នាំ ហើយ ថាំងឡុង (Thang Long) - ហាណូយ (Ha Noi) គឺជាកន្លែងប្រមូលផ្តុំពិសេសភាពទាំងនោះ។ ក្នុងចំណោមនោះ សិប្បកម្មធ្វើក្រដាស យ៉ (Do) លេចធ្លោ ដូចជាស្ពានតំណេភ្ជាប់ចំណេះដឹង និងពេលវេលា។

បាន​បង្កើតឡើងពីយូរលង់មកហើយ ក្រដាស យ៉ (Do)  ធ្លាប់ជាវត្ថុធាតុដើមសំខាន់បម្រើរាល់តម្រូវការសង្គមបុរាណ៖ ចាប់ពីការបោះពុម្ពគម្ពីរ និងការសរសេរអក្សរចិន និងវៀតណាម រហូតដល់ការផលិត​ក្រដាសពិសេសដ៏មានតម្លៃ ដើម្បីសរសេរព្រះរាជសារតែងតាំងក្នុងបណ្តារជ្ជកាលសក្តិភូមិ។ ជាពិសេស ក្រដាស យ៉ (Do)   គឺជា "មូលដ្ឋានគ្រឹះ" បានបង្កើតជីវិតសម្រាប់គំនូរប្រជាប្រិយល្បីៗ ដូចជា ដុង​ហូ (Dong Ho) និង ហាងត្រុង (Hang Trong)។

អ្នកទស្សនាស្តាប់ការណែនាំអំពីដំណាក់កាលធ្វើក្រដាស យ៉ (Do)   និងផលិតផលសិប្បកម្មលក្ខណៈពិសេស។ រូបថត៖ ខាញ់ឡុង / VNP

ការណែនាំ ជួយអ្នកទស្សនាយល់អំពីប្រវត្តិ និងតម្លៃវប្បធម៌នៃសិប្បកម្មធ្វើក្រដាស យ៉ (Do)   ។ រូបថត៖ ខាញ់ឡុង / VNP

ក្រដាស យ៉ (Do) ១ស្លឹកត្រូវបានធ្វើតាម​បទដ្ឋានអាចរក្សាទឹកថ្នាំ និងស្នាមគំនូរឲ្យនៅដដែលរយៈពេលរាប់រយឆ្នាំ ហើយក្លាយជាមធ្យោបាយសំខាន់បំផុតក្នុងការអភិរក្ស និងបញ្ជូនតម្លៃវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រពីសម័យបុរាណរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

ក៏ប៉ុន្តែ ការអភិវឌ្ឍនៃសង្គមសម័យទំនើប បានជំរុញសិប្បកម្មប្រពៃណីជាច្រើនឱ្យស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាក ហើយសិប្បកម្មធ្វើក្រដាស យ៉ (Do) ក៏យ៉ាងនោះដែរ។ ក្រដាសឧស្សាហកម្មទទួលការពេញនិយម ដោយសារតម្លៃទាម និងងាយស្រួលប្រើប្រាស់ បណ្តាលឱ្យក្រដាស យ៉ (Do)   ដែលធ្លាប់ល្បីល្បាញ អវត្តមានជាបណ្តើរៗ ក្នុង​ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។

អ្នកទេសចរអន្តរជាតិចូលរួម​ដំណាក់កាលធ្វើ ​ក្រដាសយ៉ផ្ទាល់ដៃ (Do) ។ រូបថត៖ ខាញ់ឡុង / VNP

អ្នកទេសចរអន្តរជាតិសាកល្បង និងចូលរួមក្នុង​ដំណាក់កាលធ្វើ​ក្រដាសយ៉ (Do) ។ រូបថត៖ ខាញ់ឡុង / VNP

 

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រដាស យ៉ (Do)   មិនមែនគ្រាន់តែជាផលិតផលសិប្បកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្ភារៈសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍនៃវប្បធម៌ជាច្រើនប្រភេទផងដែរ។ ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ រលកនៃ "ការរស់ឡើងវិញ" បានចាប់ផ្តើមរីករាល​ដាល។ វិចិត្រករ អ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នករចនាវ័យក្មេងជាច្រើននាក់ បានចាប់ផ្តើមវិលមករកក្រដាស យ៉ (Do) វិញ។ ពួកគេមិនត្រឹមតែប្រើប្រាស់ក្រដាសប្រភេទនេះសម្រាប់​គូរគំនូរប្រជាប្រិយ ឬសរសេរអក្សរក្បាច់ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបញ្ចូលក្រដាស យ៉ (Do)  ទៅក្នុងការរចនាក្រាហ្វិក សិល្បៈដំឡើង និងផលិតផលសិប្បកម្មច្នៃប្រឌិតនាសហសម័យទៀតផង។ នេះបង្ហាញពីការពិតដ៏មានសង្ឃឹមមួយ៖ សម្ភារៈប្រពៃណីនៅតែមានជីវិតខ្លាំងក្លា និងសមត្ថភាពសម្របខ្លួនដ៏អស្ចារ្យជាមួយនឹងទម្រង់ច្នៃប្រឌិតថ្មីៗ។

 

គំនូរសិល្បៈ ប្រើក្រដាស យ៉ (Do) បង្ហាញពីតម្លៃជាក់ស្តែងក្នុងជីវិតវប្បធម៌។ រូបថត៖ ខាញ់ឡុង / VNP

សៀវភៅកត់ត្រាដែលធ្វើពីក្រដាស យ៉ (Do) បានណែនាំដោយច្រើនប្រភេទចម្រុះ។ រូបថត៖ ខាញ់ឡុង / VNP

ក្នុងបរិយាកាសមនោរម្យនៃផ្ទះលេខ ៤០ ផ្លូវ ឡានអ៊ុង (Lan Ong) - ជាកន្លែងមួយដែលផ្សារភ្ជាប់នឹងមុខរបរឱសថបុរាណ - វត្តមាននៃក្រដាសយ៉ (Do) បង្កើតការរួមផ្សំដ៏ពិសេសទាំងច្រមុះ និងទាំងភ្នែក។ ភ្ញៀវទេសចរមកទីនេះមិនត្រឹមតែមើលក្រដាសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានស្វែងយល់អំពី "អំបោះក្រហម" ដែលឆ្លងកាត់ប្រវត្តិសាស្ត្រប្រជាជាតិផង។

លំហរមណិយដ្ឋានរួមផ្សំនឹងវត្ថុបុរាណនៃ​មុខរបរប្រពៃណី បង្កើតជាគោលដៅវប្បធម៌សម្រាប់អ្នកទេសចរ។ រូបថត៖ ខាញ់ឡុង / VNP

 

កន្លែងរៀបចំ​បណ្តាសកម្មភាពធ្វើ​ក្រដាសយ៉ (Do) ប្រពៃណីបានក្លាយជាចំណុចលេចធ្លោមួយ ដែលរួមចំណែកដល់ការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។ រូបថត៖ ខាញ់ឡុង / VNP

 

“ពីក្រដាស យ៉ (Do) ” ពិតជាបានបំពេញបេសកកម្មរបស់រដ្ឋទូតវប្បធម៌ តំណភ្ជាប់ប្រពៃណីជាមួយនឹងបច្ចុប្បន្ន ផ្សព្វផ្សាយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះបេតិកភណ្ឌទៅកាន់សហគមន៍។ ហើយនៅពេលចាកចេញពីកន្លែងតាំងពិព័រណ៍ដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នោះ អ្នកទស្សនាម្នាក់ៗ មានអារម្មណ៍ថា៖ លំហូរនៃវប្បធម៌រាប់ពាន់ឆ្នាំនឹងមិនសាបសូន្យឡើយ យើងនៅតែស្រឡាញ់ "ក្រដាស់យ៉ (do)" ពីបុព្វបុរសរបស់យើង./.

អត្ថបទ៖ ថាញ់ យ៉ាង - រូបថត៖ ខាញ់ឡុង/VNP