08/06/2011 16:29 GMT+7 Email Print Like 0  
 

Lồng chim làng Vác

Những người sành chơi chim rất cầu kì trong việc chọn lựa những chiếc lồng nuôi chim ưng ý và không phải ngẫu nhiên mà họ lại tin chọn lồng chim làng Vác, bởi ba yếu tố mà họ đưa ra đều đáp ứng được đó là bền, đẹp và sang. Chính những điều này đã làm nên thương hiệu của một làng nghề danh tiếng trên đất Bắc.
Cách Hà Nội chừng 30km là làng Vác, tên nôm của làng Canh Hoạch, nay thuộc xã Dân Hòa, huyện Thanh Oai (Hà Nội), nơi có các nghề truyền thống như làm quạt, làm khuôn nón, làm tượng và đặc biệt là làm lồng chim.
Cả xã có 4 làng là Canh Hoạch, Vũ Lăng, Tiên Lữ, Phú Thọ với 2.340 hộ dân thì có đến hơn 400 hộ làm lồng chim. Trong đó, Canh Hoạch là phát triển nhất với hơn 100 hộ làm lồng chim. Thu nhập của mỗi hộ trung bình cũng đạt 5-10 triệu đồng/tháng.
Tại nhà nghệ nhân Nguyễn Văn Nghệ ở làng Canh Hoạch, những chồng lồng chim xếp chen kín cả lối vào. Ông hồ hởi cho biết đang chuẩn bị đóng hàng xuất vào thành phố Hồ Chí Minh. Qua câu chuyện với ông, được biết rằng nghề làm lồng chim ở làng Vác đã có từ lâu đời, cha truyền con nối. Cho đến nay, dân làng Vác vẫn còn tự hào mỗi khi kể lại chuyện lồng chim làng Vác đã từng đoạt huy chương tại các kì đấu xảo ở Hà Nội thời Pháp thuộc.
 

Lồng nuôi chim vành khuyên của làng Vác.

Lồng chim làng Vác nổi tiếng trong Nam ngoài Bắc nhờ đáp ứng đủ các tiêu chí: bền, đẹp và sang...

Nghệ nhân Nguyễn Văn Nghệ là người làm lồng chim nổi tiếng ở làng Vác.

Hình ảnh phơi tre được thấy ở khắp mọi nơi trong làng Vác.


Những chi tiết chạm trổ tinh xảo đòi hỏi người thợ phải có tay nghề cao.

Với đôi bàn tay khéo léo, người dân làng Vác đã làm nên những chiếc lồng chim đẹp nổi tiếng.

Để đáp ứng được ba tiêu chí bền, đẹp, sang, người thợ làng Vác phải kì công làm khá nhiều công đoạn như vót nan làm đáy, làm vanh (vành), cửa, cầu, trang trí trên vanh, ráp lồng… Tre, trúc nguyên liệu phải là loại tre rừng mua về từ các tỉnh miền núi phía Bắc như Hòa Bình, Cao Bằng… Sau đó sử dụng một loạt phương cách gia truyền từ ngâm tre, luộc tre, thậm chí là… nướng tre để cho ra những nan lồng đạt độ chuẩn về khả năng chống mối mọt... Ấy là chưa kể đến việc phải chuốt thế nào cho hàng trăm, hàng nghìn nan tre được tròn và thẳng tắp như nhau. Tuy nhiên, như nghệ nhân Nguyễn Văn Nghệ cho biết, làm lồng chim không khó ở công đoạn vót nan, mà khó ở việc chạm đường viền cho các vanh lồng. Trên vanh lồng, những họa tiết rất nhỏ như một bài thơ chữ Hán; hình long, ly, quy, phượng; hình cây cỏ, hoa lá … được chạm khắc một cách tinh xảo bằng vô số đường nét nhỏ tỉ mỉ và chính xác. Chỉ bằng một lưỡi dao rất nhỏ cùng với đôi tay tài hoa, người thợ làng Vác đã chạm khắc nên những chiếc vanh lồng đẹp như tranh vẽ.
Một điều thú vị khác là người thợ làm lồng chim phải có kiến thức nhất định về hính dáng và tập tính sinh hoạt của từng loài chim để làm nên những chiếc lồng phù hợp cả về hình dáng lẫn kích thước.
Về làng Vác hôm nay, người ta không khỏi ngạc nhiên trước sức phát triển mạnh mẽ của làng nghề. Những chiếc lồng chim có hoa văn chạm khắc tinh xảo của làng Vác theo chân du khách đi khắp mọi miền đất nước để phục vụ thú chơi chim cảnh tao nhã của người Việt.
Bài: Hữu Tuấn - Ảnh: Tất Sơn
Email Print 0