Trong xây dựng nông thôn mới (NTM), dồn điền đổi thửa (DĐĐT) mặc dù không phải là một tiêu chí nhưng lại là một bước tạo đà quan trọng giúp tăng diện tích trên một thửa ruộng, tạo thuận lợi cho hộ canh tác, thực hiện cơ giới hoá, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá...
TỪ THỰC TIỄN CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA…
Là một xã thuộc vùng bán sơn địa của huyện Sóc Sơn, sản xuất lúa ở Tân Hưng nhiều năm về trước chỉ đạt 47 - 50 tạ/ha. Thế nhưng, từ vụ Xuân 2011 đến nay, năng suất lúa ở đây tăng lên 60 - 61 tạ/ha, đem lại niềm vui, sự phấn khởi cho bà con nông dân. Ông Đỗ Văn Nghị, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Hưng cho biết, thành công trên có được là nhờ xã đã làm tốt công tác DĐĐT. Toàn xã có 1.767 hộ, 8419 nhân khẩu, sử dụng 548ha đất nông nghiệp, chia thành 31.840 thửa ruộng, bình quân mỗi hộ có 18 thửa ruộng, nhưng chỉ sau hai năm thực hiện DĐĐT, 4/5 thôn đã hoàn thành giao ruộng đến hộ gia đình, bình quân từ 1 - 3 thửa/hộ, không chỉ giúp nâng cao năng suất cây trồng mà còn tạo điều kiện ứng dụng cơ giới hóa, giảm chi phí, thời gian sản xuất.
Ông Phạm Văn Hùng (bên phải) - Chủ tịch UBND xã Đại Thắng (Phú Xuyên, Hà Nội)
trao đổi với cán bộ xã về định hướng phát triển mạng lưới điểm dân cư nông thôn. (Ảnh: Ngọc Kỳ)
Ông Nguyễn Văn Thu, Chủ tịch UBND xã Tân Hưng (Sóc Sơn, Hà Nội)
giải thích cho bà con nông dân hiểu hết hiệu quả của việc dồn điền đổi thửa. (Ảnh: Ngọc Kỳ)
Dồn điền đổi thửa thành công tạo điều kiện cho địa phương tiến hành xây dựng kênh mương,
quy hoạch nông thôn một cách thuận lợi. (Ảnh: Ngọc Kỳ)
Anh Ngô Văn Tâm, cán bộ xã Đại Thắng (Phú Xuyên, Hà Nội)
xuống cơ sở hướng dẫn bà con nông dân thực hiện công tác dồn điền đổi thửa. (Ảnh: Ngọc Kỳ)
Đất canh tác bị chia thành nhiều thửa nhỏ lẻ, manh mún đã không còn phù hợp với tình hình sản xuất hiện nay,
làm hạn chế sự phát triển của ngành nông nghiệp. (Ảnh: Trọng Chính) |
Xã Đại Thắng, huyện Phú Xuyên chỉ mất chưa đầy 2 năm (từ 2008 đến cuối 2009) để hoàn thành công tác DĐĐT, cơ bản chỉ còn 1 thửa/hộ. Chủ tịch UBND xã Đại Thắng Phạm Văn Hùng cho rằng, cái khó khăn lớn nhất trong công tác DĐĐT vẫn là tư tưởng người nông dân muốn sản xuất theo lối cũ, sợ mất công bằng khi gắp thăm chia lại đất, trong lúc các hộ có đất tốt thì gần như không ủng hộ. Kinh nghiệm của Đại Thắng là phải đẩy mạnh vận động, tuyên truyền cho bà con nông dân hiểu hết hiệu quả của việc DĐĐT.
Tiếp theo là giữ nguyên định xuất về số nhân khẩu và định xuất đất theo quy định từ năm 1993, chuyển đổi các khu ruộng trũng và xấu sang làm vườn ao chuồng (VAC). Từ những bước đi thận trọng nhưng phù hợp với lòng dân ấy đã tạo cục diện sản xuất mới cho địa phương. Hiện tại, xã Đại Thắng quy hoạch được gần 200 ha vùng sản xuất lúa chất lượng cao; vùng đất xấu, đất trũng khoảng 54 ha được chuyển đổi thành vùng sản xuất VAC. Đặc biệt, từ DĐĐT, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, thu nhập của các hộ nông dân ở vùng chuyển đổi sang sản xuất theo mô hình VAC tăng, đạt 200 - 250 triệu đồng/ha/năm, sau khi trừ chi phí sản xuất.
Theo ông Lê Thiết Cương, Chi Cục trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn Hà Nội thì công tác DĐĐT thành công sẽ nâng cao giá trị sản xuất cho người nông dân thông qua các chương trình, dự án đưa khoa học kĩ thuật và cơ giới hóa vào sản xuất; tạo điều kiện cho địa phương tiến hành quy hoạch nông thôn một cách thuận lợi; đối với diện tích đất dôi dư trong quá trình đo đạc lại, địa phương có thể bố trí các chương trình xây dựng cơ bản và dành một phần cho công tác đấu giá huy động nguồn lực cho NTM.
ĐẾN QUYẾT TÂM CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Hà Nội hiện có 19 huyện, thị xã với 401 xã, tổng diện tích đất nông nghiệp cần DĐĐT trên 93.556,8 ha. Nhận thức rõ ý nghĩa của công tác DĐĐT, Ủy ban Nhân dân Tp. Hà Nội ngay từ năm 1998 đã ban hành các văn bản chỉ đạo về việc đẩy mạnh sản xuất trên cơ sở đổi ruộng từ ô thửa nhỏ thành ô thửa lớn, gắn với quy hoạch sử dụng đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nông dân... Mặc dù vậy, công tác DĐĐT của Hà Nội vẫn chưa được thực hiện triệt để, tỉ lệ hộ nhận 4 - 5 thửa vẫn còn nhiều, cá biệt có nơi lên tới 30 - 40 thửa, diện tích bình quân 150m2/thửa, thậm chí một số nơi chỉ có 5 - 7m2/thửa. Đất canh tác manh mún làm hạn chế sự phát triển của ngành nông nghiệp, không khuyến khích người nông dân đầu tư thâm canh, chuyển dịch cơ cấu cây trồng. Sau hơn 14 năm tiến hành DĐĐT, Hà Nội mới thực hiện được 36.202,59/93.556,8 ha, đạt 38,70%.
Dồn điền đổi thửa thành công giúp tăng diện tích trên một thửa ruộng,
tạo thuận lợi cho hộ canh tác, thực hiện cơ giới hoá đồng bộ trong sản xuất lúa. (Ảnh: Ngọc Kỳ)
Bà con nông dân xã Tân Hưng (Sóc Sơn, Hà Nội) kiểm tra chất lượng lúa hàng hóa. (Ảnh: Ngọc Kỳ)
Nhờ dồn điền đổi thửa, gia đình chị Nguyễn Thị Hường (thôn An Mỹ, xã Đại Thắng, Phú Xuyên, Hà Nội)
đã lập trang trại nuôi gà, mỗi năm thu nhập 300 - 400 triệu đồng. (Ảnh: Ngọc Kỳ)
Xã Đại Thắng (Phú Xuyên, Hà Nội) đã chuyển đổi thành công 54 ha đất nông nghiệp
sản xuất lúa kém hiệu quả sang làm mô hình vườn ao chuồng. (Ảnh: Ngọc Kỳ) |
Để đẩy mạnh công tác DĐĐT, phấn đấu mỗi hộ chỉ còn 1-2 thửa, ông Nguyễn Công Soái, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo Chương trình 02 về Phát triển nông nghiệp, xây dựng NTM, từng bước nâng cao đời sống người dân thành phố đã chỉ đạo, trong thời gian tới, Hà Nội cần quyết tâm hơn nữa, có nghị quyết chuyên đề và phải huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc. Với những nơi làm tốt, tiếp tục vận động nhân dân áp dụng tiến bộ kĩ thuật vào sản xuất, nhanh chóng đưa cơ giới hóa vào ruộng đồng, chuyển dịch cơ cấu cây trồng. Các sở, ban, ngành xây dựng cơ chế hỗ trợ DĐĐT, trong đó dành kinh phí hỗ trợ xây dựng kênh mương, máy móc cơ giới hóa, giống, vốn… Những nơi làm tốt sẽ được hỗ trợ. Khi đã hoàn thành DĐĐT, có cánh đồng mẫu lớn thì tập trung thực hiện theo quy hoạch. Với đất còn dôi ra, Hà Nội sẽ nghiên cứu đầu tư xây dựng công trình hạ tầng phục vụ lao động, sản xuất./.
Bài: Khánh Thu - Ảnh: Ngọc Kỳ, Trọng Chính