18/01/2017 11:01 GMT+7 Email Print Like 0

Gà Hồ - “linh kê” làng Lạc Thổ

Làng Lạc Thổ (thị trấn Hồ,  huyện Thuận Thành,  tỉnh Bắc Ninh) là nơi có giống gà Hồ nổi tiếng được mệnh danh là “linh kê”. Thời phong kiến, gà được đem tiến vua và mô phỏng trên tranh Đông Hồ truyền thống như một biểu tượng của sự sung túc. Hiện nay, việc nhân giống và phát gà Hồ ở làng Lạc Thổ là hướng phát triển kinh tế mang lại hiệu quả rất cao cho người dân địa phương.
Ở Lạc Thổ, người dân coi gà Hồ như biểu tượng linh vật của làng. Mỗi dịp lễ, Tết trên mâm lễ mỗi nhà không thể thiếu con gà Hồ.
Hơn 600 năm qua, gà Hồ nổi tiếng khắp vùng Kinh Bắc bởi những phẩm chất ưu tú mà nhiều dòng gà khác không có được như: vóc dáng cao to,  đầu to, mào kép, da cổ đỏ, cánh hình vỏ trai, vảy chân sáng mịn màu vàng trắng như màu đậu nành, lưng vuông dài, đuôi dày dặn và úp như hình nơm...

Đặc biệt, theo ông Nguyễn Đăng Chung, Chủ tịch Câu lạc bộ Gà Hồ Lạc Thổ thì gà Hồ quý nhất là có bộ lông màu mã lĩnh (màu đen) hoặc mã mận (màu ngả sang đỏ mận chín) và luôn mượt mà. Ngoài ra, giống gà quý này có dáng đi uy nghi oai vệ, tiếng gáy vang dội và chắc nịch, thịt gà thơm ngon, nhiều axit amin có lợi cho sức khỏe. Chính vì  vậy, từ xưa gà Hồ đã được xem là biểu tượng cho người quân tử với 5 đức tính: văn, võ, dũng, nhân, tín.



Năm 2010, dự án Quỹ môi trường toàn cầu - Chương trình môi trường Liên hợp quốc - Viện nghiên cứu chăn nuôi quốc tế
(GEF - UNEP - ILRI) đã khảo sát và giúp đỡ cho CLB Gà Hồ Lạc Thổ về kỹ thuật,
hệ thống chuồng nuôi đúng tiêu chuẩn nhằm bảo tồn phát triển giống gà Hồ Lạc Thổ.


Năm 2012, trường Đại học Nông Nghiệp I Hà Nội cũng đã triển khai Dự án phát triển và bảo tồn giống gà Hồ,
hỗ trợ hệ thống chuồng nuôi, thuốc phòng chống bệnh tới từng hộ gia đình nuôi gà Hồ Lạc Thổ góp phần bảo tồn và phát triển giống gà Hồ.


Việc chọn ra giống gà tốt đem nhân giống phải trải qua nhiều bước và đòi hỏi người nuôi gà theo dõi cẩn thận.
Từ khi gà đẻ trứng, gà con nở đến lúc gà sinh sản đều phải ghi chép, theo dõi cẩn thận tránh nhầm lẫn và giữ được nguồn gene tốt.


Chuồng gà con được bố trí nơi cao ráo, sạch sẽ, thoáng mát về mùa hè,
ấm áp và kín gió vào mùa đông nhằm đảm bảo sự phát triển của gà Hồ.


Thức ăn của gà Hồ cũng được người nuôi chọn lựa kỹ, chủ yếu là nông sản tự nhiên như thóc, ngô, cám gạo, rau xanh,
cơm xay trộn lẫn… tuyệt đối không sử dụng thức ăn công nghiệp, nhờ đó chất lượng thịt của gà Hồ ngon và giàu dinh dưỡng.


“Gia đình” gà Hồ thường được các hộ dân Làng Lạc Thổ nuôi thả vườn, dưới tán cây rộng để tránh nắng mưa.


Cánh vỏ trai (úp vỏ trai) và đuôi dày dặn như nơm là những nét đẹp đặc trưng của giống gà Hồ Lạc Thổ.


Để tránh dịch bệnh cho đàn gà, người nuôi gà Hồ chủ động biện pháp phòng dịch và tiêm phòng đúng thời điểm.
Ông Nguyễn Đăng Chung, Chủ tịch CLB Gà Hồ Lạc Thổ tiêm định kỳ phòng bệnh cho gà trống tại chuồng nuôi của gia đình.


Gà Hồ làng Lạc Thổ là giống gà quý, có nhiều đặc điểm mà các giống gà khác không có như vóc dáng cao to;  
đầu to, mào kép; da cổ đỏ; cánh hình vỏ trai; vảy chân sáng mịn màu vàng trắng như màu đậu nành;  lưng vuông dài;  
đuôi dày dặn và úp như hình nơm; tiếng gáy vang và chắc nịch,
thịt gà ngọt không bã, nhiều axit amin nhất trong các dòng gà.



Gà trống Hồ trưởng thành đến độ xuất bán cần nuôi trong vòng 12-13 tháng, nặng trung bình 5-6kg, 
thường xuất bán quanh năm, đắt hàng nhất vào dịp Tết Nguyên Đán với giá 5 đến 6 trăm nghìn đồng/kg.



Gà Hồ đã có ở làng Lạc Thổ hơn 600 năm, là giống gà đặc sản được người dân nơi đây rất coi trọng, xưng tụng là “linh kê”.
Việc chăn nuôi gà Hồ còn là hướng phát triển kinh tế đem lại nguồn thu rất cao cho người dân Lạc Thổ.

Thị trấn Hồ đã hoàn tất việc đăng ký nhãn hiệu gà Hồ Lạc Thổ vào đầu năm 2016, đồng thời dán tem nhãn cho mỗi cá thể gà Hồ trước khi xuất bán cho khách hàng, góp phần bảo vệ thương hiệu gà Hồ Lạc Thổ.
Về Lạc Thổ dịp cuối năm, chúng tôi được chứng kiến không khí rộn rã, tấp nập của của làng chuẩn bị cung ứng đặc sản phục vụ Tết Nguyên Đán Đinh Dậu 2017. Ông Nguyễn Đăng Chung cho biết, hiện tại ở làng có trên 100 hộ dân đang tham gia nuôi gà Hồ, tổng cộng ở Lạc Thổ số lượng gà Hồ có 1500-2000 con. “Gà Hồ được nuôi thả vườn, thức ăn chính là nông sản tự nhiên như thóc, ngô, cám gạo, rau xanh, cơm tuyệt đối không sử dụng thức ăn công nghiệp. Nhờ đó, thịt gà luôn chắc, ngọt, thơm ngon”, anh Nguyễn Văn Trường, chủ đàn gà Hồ hơn 200 con cho biết.

Bên cạnh đó, hệ thống chuồng nuôi gà Hồ cũng được người dân xây dựng theo quy trình khoa học đã được chuyển giao từ Viện Chăn nuôi. Chuồng nuôi sạch sẽ, có chiều cao tốt nhất là từ 2,5 đến 3,5m, nền chuồng cao khoảng 30-50cm để đảm bảo giữ ấm vào mùa Đông và thoáng mát về mùa Hè. Ngoài ra tại chuồng còn trang bị thêm đèn thắp để sưởi ấm cho gà, đặc biệt là gà con vào các thời điểm trời lạnh. Gà Hồ quý hiếm song sinh sản không cao, vì chân cao nên không ấp được trứng do đó các hộ gia đình đã triển khai lắp máy ấp trứng để đảm bảo chất lượng con giống đồng đều. Việc phối giống cho gà Hồ được thực hiện theo phương pháp cổ truyền là luân phiên phối giống gà trống với gà mái giữa các hộ gia đình đảm bảo giữ nguồn gene cổ cũng như tránh tình trạng cận huyết trong đàn gà Hồ. 

Là giống gà quý, có thể làm quà biếu lịch sự và tinh tế, biểu tượng của sự sung túc, phú quý nên ông Nguyễn Đăng Chung cho biết “mỗi khi Tết đến, đặc sản gà Hồ thường cung không đủ cầu cho thị trường tiêu thụ khắp cả nước”./.




Cuối năm 2016, làng Lạc Thổ xuất bán hơn 2.000 con gà Hồ thương phẩm phục vụ thị trường Tết Đinh Dậu. Gà Hồ thương phẩm có giá bán khác nhau phân loại theo cân nặng, gà có trọng lượng từ từ 5kg trở lên có từ  500.000 – 600.000 đồng/kg.

 
Bài: Thục Hiền - Ảnh: Khánh Long
CÁC BÀI ĐÃ ĐƯA