13/01/2015 09:17 GMT+7 Email Print Like 0

Độc lư thương

“Độc lư thương” là một trong những bài võ nổi tiếng trong hệ thống võ cổ truyền Việt Nam được xây dựng dựa trên tinh thần yêu nước và sự đoàn kết của dân tộc được sáng chế từ thời Tây Sơn (1770).
Theo lời kể của các vị võ sư cao tuổi trong làng võ cổ truyền Việt Nam, “Độc lư thương” là bài binh khí thương (giáo) có từ những năm 1770 gắn liền với phong trào khởi nghĩa Tây Sơn, do ba anh em Nguyễn Nhạc - Nguyễn Huệ - Nguyễn Lữ lãnh đạo. Nguyễn Huệ (sau là vua Quang Trung) đã biên soạn ra bài võ “Độc lư thương” cho binh sỹ dưới trướng luyện tập.

Bài võ lấy hình ảnh vững chắc của chiếc lư hương ba chân để khích lệ toàn quân đoàn kết một lòng, tinh thần kiên định, hết chống giặc ngoại xâm. Về sau, bài võ “Độc lư thương” được các môn sinh của võ phái Tây Sơn - Bình Định tại An Khê (tỉnh Gia Lai) kế thừa và lưu truyền.

Muốn học bài võ này, trước hết người học phải luyện tập tấn pháp cho thật vững chắc. Các thể tấn chủ yếu như đinh tấn, trung bình tấn, tý ngọ tấn, trảo mã tấn, lập tấn phải thật nhuần nhuyễn và biến chuyển linh hoạt. Bên cạnh đó, bộ pháp cũng phải được rèn luyện rất mạnh mẽ và cũng rất nhẹ nhàng khi di chuyển trên mặt đất.


Bài võ “Độc lư thương” là một trong 10 bài Quốc võ của võ cổ truyền Việt Nam.


Thi lễ trước khi biểu diễn bài võ “Độc lư thương”.


Võ sư Lê Ngọc Điệp, trưởng môn phái Trung Sơn võ đạo
đang hướng dẫn bài võ “Độc lư thương” cho một môn sinh trong võ phái.


Người học bài võ này trước hết phải luyện tập tấn pháp cho thật vững vàng.


Nữ võ sĩ Nguyễn Mai Trinh (sinh năm 1989), thành viên của đội tuyển Liên đoàn võ cổ truyền Việt Nam tại TP.Hồ Chí Minh,
là người biểu diễn rất thành công bài võ này.


Người tập luyện bài võ này cổ tay phải khỏe và linh hoạt trong cách xoay chuyển cây thương.


Một thế thủ rất kín kẽ trong bài võ.


Bộ pháp và thân pháp trong bài võ cũng phải được rèn luyện rất mạnh mẽ, nhanh nhẹn và cũng rất nhẹ nhàng.


Một thế đâm thương rất hiểm hóc trong bài “Độc lư thương”.


Cây trường thương có thể đỡ, gạt, cản phá được rất nhiều loại binh khí khác nhau.

Người sử dụng bài võ “Độc lư thương” sẽ tiến thoái theo thế tam giác liên hoàn, phòng thủ chặt chẽ trước khi tấn công bất ngờ đối phương. Cây trường thương với ưu thế chiều dài cùng sự linh động của nó, khi phòng thủ dùng để che phía thân trên, thân dưới, gạt trái, đỡ phải, cản phá nhiều loại binh khí, biến thành một “bức tường” bảo vệ rất khó xuyên phá.

Khi tấn công, người sử dụng cây thương có thể bổ, triệt, đâm, có thể tấn công được đối thủ từ xa. Trong đó thế đâm thương có thể xem là một đòn rất hiểm hóc, bất ngờ.

Bài võ “Độc lư thương” thể hiện được sự mạnh mẽ và kín đáo trong từng động tác, hài hòa hỗ trợ nhau giữa công – thủ. Ngoài ra, người đánh còn phải biết kết hợp với thủ pháp, thân pháp, nhãn pháp và cước pháp để giúp cây trường thương phát huy hết lợi thế của mình. Thế nên, bài võ này sẽ phát huy tại những địa hình rộng rãi, hoặc đánh trên lưng ngựa, trên thuyền, dưới đất đều rất hiệu quả.

Hiện nay có nữ võ sĩ Nguyễn Mai Trinh (sinh năm 1989) thành viên của đội tuyển Liên đoàn võ cổ truyền tại TP.Hồ Chí Minh, là người biểu diễn rất thành công bài võ này. Được biết, Nguyễn Mai Trinh đã theo học võ cổ truyền từ năm lên 10 tuổi. Năm 13 tuổi, chị đã được võ sư Lê Ngọc Điệp (sư trưởng môn phái Trung Sơn võ đạo) truyền dạy cho bài võ “Độc lư thương”. Đến năm 2002, chị đã mang đi thi đấu ở Đại hội võ cổ truyền toàn quốc tại Đà Nẵng và đạt được giải nhì. Từ đó về sau, những lần tham gia đại hội hay những giải thi đấu, biểu diễn toàn thành, toàn quốc, Nguyễn Mai Trinh đều giành cho mình huy chương vàng từ bài võ nổi tiếng này. Gần đây nhất, Mai Trinh được mời dự Liên hoan võ cổ truyền Quốc tế được tổ chức tại Hàn Quốc, chị cũng đã giành được huy chương vàng từ bài võ “Độc lư thương”.

Năm 1997, bài võ “Độc lư thương” được chọn đưa vào hệ thống 10 bài Quốc võ của võ cổ truyền Việt Nam. Đến nay, bài võ đã được phổ biến rộng rãi trong hệ thống các môn phái thuộc võ cổ truyền Việt Nam, được sử dụng biểu diễn trong các kì thi lên đai, thăng cấp, liên hoan võ cổ truyền…/.

Bài: Sơn Nghĩa - Ảnh: Nguyễn Luân